1. Trang chủ
  2. Tin các báo viết về Quảng Trị

Ở đó cần có một tượng đài thanh niên xung phong

Font size : A- A A+

Nhân dân Cập nhật 10:27 ngày 19-10-2009
ND - Xã Thanh Trạch, một vùng quê sơn thủy hữu tình nằm ở cuối dòng sông Gianh lịch sử. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, mảnh đất này được mệnh danh là "Lũy thép nam sông Gianh" của tỉnh Quảng Bình.

Cảng Gianh là nơi xuất phát của những chuyến tàu không số. Những người lính quả cảm mang danh Tập đoàn đánh cá Thanh Khê đã âm thầm ra khơi, đưa vũ khí vào miền nam. Ðây cũng là nơi diễn ra cuộc đọ sức ác liệt giữa những con tàu bé nhỏ của Hải quân ta với máy bay phản lực hiện đại của Mỹ ngày 5-8-1964. Cảng Gianh, phà Gianh, cầu Khe Nước, Cống Mười, quốc lộ 1A, đèo Lý Hòa... là những địa danh nổi tiếng khốc liệt trong chiến tranh chống đế quốc Mỹ. Nhưng có một nơi thuộc xã này ghi dấu sự hy sinh to lớn của thanh niên xung phong (TNXP) mà nhiều người chưa tường tận. Ðó là thôn Quyết Thắng, nơi 156 TNXP đã ngã xuống trong trận oanh tạc của máy bay Mỹ ngày 13-1-1973.
Dẫu sự kiện đã lùi xa 36 năm, nhưng ngày bi tráng ấy không bao giờ phai trong hồi ức của những người dân Thanh Trạch. Ðó là một ngày đầu xuân; chỉ còn ít hôm nữa là Hiệp định Pa-ri về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam được ký kết. Như thường ngày, đơn vị TNXP Cù Chính Lan, cán bộ, công nhân cảng Gianh (Ðoàn 309) làm nhiệm vụ bốc hàng hóa từ các tàu, thuyền vào kho, chuẩn bị cho đợt chi viện mới vào miền nam. Từ tinh mơ, máy bay trinh thám của Mỹ đã quần đảo trên bầu trời xã Thanh Trạch để tìm mục tiêu và thay nhau ném bom, bắn rốc-két xuống cảng Gianh, bến phà 1, bến phà 2, đồn biên phòng... Chúng muốn tìm phá các kho hàng và chặn các nẻo đường giao thông qua vùng đất này. Khoảng 8 giờ sáng ngày 13-1-1973, nhiều tốp máy bay Mỹ ném bom xuống cầu Cống Bốn, Cống Mười hòng cắt đứt quốc lộ 1A, đoạn qua xã Thanh Trạch. Ðã có vài loạt bom bay chệch vào thôn Quyết Thắng làm cho một số hầm bị sập, nhiều người dân bị chết và bị thương. Ðến trưa, khi có kẻng báo yên, các đơn vị công tác ở cảng Gianh và dân quân tự vệ cấp tốc chuyển người bị thương về cấp cứu tại trạm y tế dã chiến đóng ở xóm Dừa, thôn Quyết Thắng. Ðây cũng là lúc các TNXP, công nhân cảng Gianh tranh thủ về bếp tập đoàn ăn cơm trưa. Xóm Làng và xóm Dừa là nơi đóng quân của đơn vị TNXP Cù Chính Lan, công nhân cảng Gianh, bộ đội xăng dầu thuộc Binh trạm 16... Trong lúc nhiều thương binh đang được cấp cứu, TNXP, công nhân đang ăn cơm thì bất ngờ có nhiều tiếng nổ dữ dội, khói bụi mù mịt. Một tốp máy bay F4H đã cắt bom xuống Cống Mười và thôn Quyết Thắng. Sau loạt bom man rợ, một cảnh tang thương hiện ra trên vùng đất Quyết Thắng. Cây cối xác xơ, gãy gục, ám đầy khói bom. Rất nhiều thi thể không còn nguyên vẹn, trong đó có 156 TNXP và nhiều cán bộ, công nhân cảng Gianh. Dù đau thương đến tột cùng, nhưng chỉ sau hai giờ, các TNXP, công nhân cảng, dân quân xã Thanh Trạch đã kịp thời cấp cứu người bị thương, chôn cất người chết chu toàn. Và tối hôm đó, những gói hàng chi viện cho miền nam vẫn được các chiến sĩ TNXP, công nhân cảng bốc vác vào các kho hàng đúng như kế hoạch.
Chi bộ Ðảng, Chi hội Cựu chiến binh, Chi hội Cựu TNXP và các tổ chức đoàn thể thôn Quyết Thắng (xã Thanh Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) đã lập tờ trình đề nghị các cơ quan chức năng xây dựng tượng đài TNXP, nơi các anh, chị đã ngã xuống ngày 13-1-1973 tại ngã tư quốc lộ 1A, điểm vào thôn Quyết Thắng. Nguyện vọng của mọi người xây tượng đài là nơi tưởng niệm tri ân các liệt sĩ đã hy sinh xương máu vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Ðồng thời, tượng đài như một tấm bia căm thù, một chứng tích tố cáo tội ác chiến tranh do đế quốc Mỹ gây ra. Thiết nghĩ, sự hy sinh anh dũng của 156 TNXP, đơn vị Cù Chính Lan trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cần được ghi công.
Ðại tá Nguyễn Hữu Quý
(Tạp chí Văn Nghệ quân đội)

Previous page
More

© TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VĂN PHÒNG UBND TỈNH QUẢNG TRỊ

Giấy phép số: 34/GP-TTĐT, cấp ngày 29/6/2026

Địa chỉ: Số 06 đường Hùng Vương, phường Đồng Hới, Quảng Trị

Điện thoại: 0232. 3823456; Fax: 0232. 3822791

Email: vpubnd@quangtri.gov.vn

 

Lượt truy cập: 12.261.278 Ghi rõ nguồn "Trang TTĐT Văn phòng UBND tỉnh Quảng Trị" khi phát hành lại thông tin từ nguồn này