Phòng tránh thương tích do bom, mìn ở Quảng Bình được thực hiện trên hai khía cạnh: thứ nhất là, phát hiện, xử lý bom, mìn chưa nổ còn lại trong lòng đất; thứ hai là, hỗ trợ đời sống và hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân bom, mìn.

Phó Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Bình, Thượng tá Phan Văn Kỉnh cho biết, theo khảo sát, điều tra của Trung tâm công nghệ xử lý bom, mìn (Bộ Quốc phòng) thì Quảng Bình là tỉnh đứng thứ ba toàn quốc về mức độ ô nhiễm bom, mìn. Trong đó, bom, mìn, vật liệu nổ tập trung trên hai tuyến đường Hồ Chí Minh, vùng phía nam tỉnh giáp Quảng Trị, với số lượng lớn và mật độ dày đặc. Nhiều năm qua, hàng chục người dân thiệt mạng hoặc bị thương tích do tai nạn bom, mìn.

Theo Thượng tá Phan Văn Kỉnh, hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Bình có nhiều đơn vị, dự án đang thực hiện nhiệm vụ rà phá bom, mìn dưới sự chỉ đạo, giám sát của lực lượng quân sự địa phương. Ðáng chú ý là Dự án dò tìm và xử lý bom, mìn, vật liệu chưa nổ (Dự án MAG Quảng Bình) do Tổ chức phi Chính phủ Anh tài trợ. Ðây là dự án rà phá bom, mìn đầu tiên được triển khai tại Quảng Bình. Gần 10 năm qua, dự án đã thu thập thông tin, xử lý bom, mìn tại 115 xã của sáu huyện, thành phố trong tỉnh, với hàng chục nghìn vật liệu nổ được tìm thấy và tiêu hủy. Công tác rà phá bom, mìn được thực hiện để phát triển khu tái định cư Phú Thủy (huyện Lệ Thủy) và 200 ha đất để xây dựng các công trình phúc lợi xã hội.

Ở Quảng Bình, nói đến Dự án MAG, người dân nghĩ ngay đến những cán bộ, kỹ thuật viên với những phương tiện kỹ thuật dò tìm và xử lý vật liệu nổ sẵn sàng có mặt khi nhận được thông tin để đưa ra phương án xử lý an toàn nhất. Gần đây, ngày 17-11-2011, gia đình ông Dương Văn Lợi, ở thôn Mai Hạ, xã Mai Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình) trong khi đào ao cá đã phát hiện một số lượng lớn bom bi ngay trong vườn nhà. Nhận được thông tin, cán bộ kỹ thuật của Dự án MAG Quảng Bình kịp thời có mặt xử lý số lượng bom trên.

Lực lượng thứ hai tham gia rà phá bom, mìn mang lại sự an toàn cho người dân Quảng Bình, đó là Tổ chức EOD (còn gọi là Cây hòa bình). Có mặt chưa lâu ở Quảng Bình nhưng lực lượng này đã tham gia xử lý nhiều quả bom, vật liệu nổ mà máy bay Mỹ đã ném xuống đất lửa Quảng Bình. Trò chuyện với chúng tôi, đội trưởng đội rà phá bom, mìn lưu động (EOD Quảng Bình) Trung úy Nguyễn Văn Cường cho biết, lần xử lý quả bom trọng lượng 750 bảng Anh (khoảng 340 kg) được phát hiện tại địa bàn xã Trọng Hóa, huyện Minh Hóa giữa tháng 10 vừa qua làm anh nhớ nhất. Bởi lẽ, quả bom có chiều dài hơn 1,1 m ấy còn chứa 170 kg thuốc nổ và phần đuôi bom vẫn còn dính liền với thân bom, rất nguy hiểm. Bom được phát hiện dưới suối, gần với khu dân cư nên không thể xử lý tại chỗ được. Các thành viên EOD phối hợp lực lượng công binh Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Bình sử dụng bè nứa, vận chuyển bom theo suối rồi chuyển lên quốc lộ 12A, đưa về thao trường T92 hủy nổ an toàn...

Theo Thượng tá Phan Văn Kỉnh, thống kê bước đầu trong giai đoạn 2006-2011, các đơn vị tại Quảng Bình đã rà phá, xử lý 51.298 vật liệu nổ, làm sạch 6.590 ha đất sản xuất và đất xây dựng công trình, dự án. Những nỗ lực đó đã góp phần mang lại cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cùng với việc phát hiện, rà phá bom, mìn, vật liệu nổ, các ngành chức năng và chính quyền các cấp ở Quảng Bình đã thực hiện nhiều biện pháp phòng tránh tai nạn và hỗ trợ nạn nhân bom, mìn tạo lập đời sống.

Năm 2011, Hội Chữ thập đỏ Quảng Bình phối hợp Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh tập huấn, phổ biến các kiến thức về phòng tránh tai nạn bom, mìn để tuyên truyền cho người dân biết, chủ động phòng tránh hậu quả do bom, mìn gây ra. Các địa phương nghiêm cấm và yêu cầu các hộ làm nghề tìm kiếm và buôn bán phế liệu ký cam kết không rà phá, cưa đục, vận chuyển và mua bán bom, mìn, vật liệu nổ. Lần đầu tiên, kiến thức phòng tránh thương tích tai nạn bom, mìn cũng được đưa vào trường học tại các địa phương tỉnh Quảng Bình, qua đó giúp học sinh biết phát hiện, tránh xa các vật liệu nổ, không đùa nghịch, sử dụng vật liệu nổ làm đồ chơi.

Từ năm 2003 đến nay, mạng lưới nạn nhân bom, mìn Việt Nam tại Quảng Bình và nay là Hội Vì sự phát triển của người khuyết tật tỉnh Quảng Bình (AEPD) đã có nhiều nỗ lực trong hỗ trợ nạn nhân bom, mìn hòa nhập và vươn lên trong đời sống. Tỉnh Quảng Bình hiện có hơn 40 nghìn người khuyết tật, trong đó hơn 10 nghìn người khuyết tật là nạn nhân bom, mìn. AEPD triển khai hoạt động tại 68 xã, phường của năm huyện, thành phố trong tỉnh Quảng Bình, tiếp cận được gần 3.000 nạn nhân bom, mìn thông qua việc hỗ trợ về y tế, phục hồi chức năng, tạo việc làm, tăng thu nhập và hòa nhập xã hội.

Anh Hoàng Văn Lưu, ở xã Hạ Trạch huyện Bố Trạch (Quảng Bình) nhân viên của AEPD cũng là nạn nhân của bom, mìn cho biết, năm lên bảy, anh bị mất bàn tay phải và hơn nửa bàn tay trái do dùng bom bi làm trò chơi. Bây giờ anh được xem như "bà đỡ" cho những người khuyết tật do bom, mìn. Anh Lưu nói: "Tôi giúp nạn nhân bom, mìn thành lập bốn câu lạc bộ ở chín xã, trực tiếp tư vấn hằng tháng cho 112 cá nhân. Tôi không làm thay mà chủ yếu động viên người khuyết tật do bom, mìn tự nỗ lực, nhờ đó nhiều người vượt qua khỏi mặc cảm".

Bên cạnh những đóng góp tích cực của các Dự án MAG, EOD, AEPD trong phòng tránh thương tích do bom, mìn, tỉnh Quảng Bình tiếp tục kêu gọi các nguồn tài trợ để giúp địa phương rà phá bom, mìn, hỗ trợ các gia đình khó khăn, hộ nghèo là nạn nhân bom, mìn vươn lên ổn định cuộc sống.

Sưu tầm: Thu Hà

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)