Người thân của 42 nạn nhân rơi nước mắt vì sự mất mát không thể bù đắp, nhưng vẫn đề nghị toà khoan hồng cho anh em người lái đò, nhiều người còn rút lại yêu cầu bồi thường.

Hai anh em Nguyễn Xuân Quý và Nguyễn Xuân Mậu nói lời xin lỗi gia đình các nạn nhân, cúi đầu xin bà con tha thứ. Bà con khóc lóc kể lể sự đau khổ do người thân bị chết, nhưng sẵn sàng chia sẻ, thông cảm với hai bị cáo, những người có hành vi gây ra thảm kịch cho gia đình họ.

Có lẽ khó có nơi đâu, một phiên toà xét xử vụ án liên quan đến 42 người chết, nhưng thân nhân của phía bị hại lại thông cảm và xin tha cho bị cáo. Một bà mẹ mất hai con gái và một con dâu trong vụ chìm đò nói trước toà: "Tai nạn xảy ra là rủi ro, không ai mong muốn. Mong toà xem xét xử nhẹ cho chủ đò vì họ cũng có hoàn cảnh nghèo khổ như chúng tôi cả thôi".
 
Còn anh Cao Minh Tạo - vợ và hai con chết trong ngày định mệnh đó, khi chủ toạ về việc có đòi bồi thường không - đã nói: "Nhà mấy eng nớ cũng nghèo, bắt đền chi cho tội, vận đen thôi chứ chẳng ai muốn rứa mô".

Tình làng nghĩa xóm, truyền thống đùm bọc yêu thương nhau của người dân nước Việt được thể hiện trong một phiên toà, tại một xã nghèo của tỉnh Quảng Bình. Nhưng pháp luật là pháp luật, xét xử phải công minh, dù rất chia sẻ với hai anh em chủ đò, với sự rộng lượng của bà con, nhưng HĐXX vẫn tuyên phạt bị cáo Mậu 15 năm tù về tội vi phạm quy định về điều khiển giao thông đường thuỷ, bị cáo Quý 14 năm tù về tội giao cho người không đủ điều kiện điện khiển các phương tiện giao thông đường thuỷ. Toà buộc hai bị cáo liên đới bồi thường 500 triệu đồng tiền mai táng và nuôi dưỡng các con của nạn nhân.

Bất cứ ai cũng phải tôn trọng pháp luật và bình đẳng trước pháp luật, các tình tiết giảm nhẹ mang tính nhân đạo có thể vận dụng tối đa nhưng cũng không thể vượt quá quy định của pháp luật.

Tuy nhiên còn một vấn đề khác cần đặt ra từ phiên xét xử này, đó là trách nhiệm của chính quyền. Tại phiên toà, thân nhân của các nạn nhân đề nghị viện kiểm sát và toà phải xử lý trách nhiệm hình sự đối với cán bộ lãnh đạo xã Quảng Hải và cán bộ quản lý nhà nước về giao thông đường thuỷ. Điều này cho thấy, chính người dân địa phương hiểu rất rõ cán bộ lãnh đạo xã đã không làm tròn trách nhiệm của mình.

Chủ đò đấu thầu lái đò và trả cho xã 4,2 triệu đồng/tháng, xã chỉ biết thu tiền và không quan tâm đến chất lượng của dịch vụ cũng như kiểm soát được tình trạng nguy hiểm có thể xảy ra. Yêu cầu xử lý những người có trách nhiệm quản lý và lãnh đạo xã của gia đình các nạn nhân có cơ sở pháp lý hay không là một việc, nhưng việc rõ nhất là nếu không có hình thức xử lý đúng mức, thì các vụ chìm đò còn xảy ra. Chẳng lẽ cứ mỗi lần chìm đò thì cứ bắt người lái đò bỏ tù là xong, vậy thì quá đơn giản, và tất nhiên là quá coi thường mạng sống của người dân.

Điều cuối cùng nặng trĩu trong suy tư của mọi người tham dự phiên toà cũng như người dân xã Quảng Hải, bởi vì bao nhiêu chết chóc, tội lỗi, tù đày đổ lên một vùng quê nghèo khổ trong vụ án này có một nguyên nhân cụ thể nhất nhưng không đưa ra xét xử được, đó là vì thiếu một chiếc cầu. Ông Phạm Lầu (79 tuổi) có 23 năm làm nghề lái đò đưa khách sang sông than rằng: "Nếu quê tôi có một cây cầu thì tai nạn thảm khốc dã không xảy ra".

Ngay sau ngày xét xử vụ án chìm đò một ngày, cầu Quảng hải thông xe kỹ thuật, UBND tỉnh và Sở GTVT tỉnh Quảng Bình đã tặng bằng khen và giấy khen cho 15 tập thể và bốn cá nhân vì "có thành tích xuất sắc trong việc thi công cầu". Chiếc cầu được tập trung thi công và nhanh chóng hoàn thành từ sau vụ tai nạn, còn trước đó, nó trì trệ, ì ạch và kéo dài hơn 5 năm. Còn rất nhiều con đò ngang trên những dòng sông đầy bất trắc, cho nên đất nước đang cần có những chiếc cầu cho dân đi lại an toàn hơn những dinh thự, lầu đài làm trụ sở cho các cơ quan.