Nghệ An: 7 tàu cá bị chìm, 4 ngư dân bị mất tích. Hà Tĩnh: 8 người chết, hàng chục nghìn người bị cô lập. Quảng Bình: Hàng trăm ngư dân lênh đênh trong biển lũ. Quảng Trị: Tất cả các quốc lộ đều bị tắc nghẽn do mưa lũ. Thừa Thiên - Huế: 1 người chết, đường Hồ Chí Minh sạt lở 39 điểm.

Hố Hô vỡ, có nghĩa cả xã Hương Hóa và 17 xã của Hương Khê (Hà Tĩnh) sẽ chìm trong cơn đại hồng thủy với 40 triệu mét khối nước. Tuy nhiên, với sự dốc sức chống lũ của hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh, nguy cơ vỡ đập Hố Hô đã được ngăn chặn. Đến ngày 4.10, hàng ngàn hộ dân trong vùng đã thở phào vì thoát nạn đại hồng thuỷ.

Đập Hố Hô trước nguy cơ bị nước lũ phá vỡ.

Hà bá vẫy vùng giữa lòng hồ thủy điện

Chiều 3.10, con nước dữ dâng không ngừng ở thượng lưu sông Ngàn Sâu, mực nước trong lòng hồ vượt đỉnh đập gần 1m. Trạm 35 KV, trạm nhận điện từ nhà máy để hòa lưới điện quốc gia bất ngờ bị đất đá vùi lấp, điện ở chính Nhà máy Hố Hô cũng bị cắt. Hệ quả là trong ba cửa xả lũ, chỉ có một cửa kịp mở để con nước hung dữ thoát ra. Do không có máy phát điện dự phòng, kế hoạch vận hành xả lũ coi như bị ứ tắc.

Có mặt tại chân đập vào lúc 15 giờ, không ai không rùng mình khi chứng kiến những cột nước đỏ ục, ngầu bọt trắng xóa vọt cao lên hàng chục mét rồi đổ ụp xuống lòng sông. Cả dòng sông sôi bọt, các tia nước tung mù kín đặc không gian che cả tầm mắt. Từng khúc gỗ to kín vòng tay ôm trôi lềnh phềnh, nhưng người dân Hương Khê chẳng còn ai đủ sức để tính chuyện chèo đò ra sông vớt củi như mọi mùa nước nổi khác. Họ còn lo chạy lũ.

Những công điện khẩn được phát đi. Tỉnh Hà Tĩnh đã di dời và cưỡng chế di dời hơn 1.000 hộ dân các xã hạ du Lộc Yên, Hương Đô, Phúc Trạch, Hương Trạch... Tỉnh Quảng Bình, với hơn 200 hộ dân xã Hương Hóa sống ngay dưới chân cửa đập Hố Hô cũng đôn đáo di dân dưới những trận mưa như trút nước. Lượng mưa có nơi lên tới trên 800mm, một mức ít thấy. Trên con đường dọc từ thị trấn Hương Khê lên các xã hạ du, một lãnh đạo đoàn công tác của BCH PCLB&TKCN tỉnh Hà Tĩnh mím môi “lạy trời cho đập Hố Hô đứng vững” khi nhìn thấy cảnh hàng trăm hộ dân dọn dẹp nhà cửa, căng lều bạt tránh lũ cho cả nhà và trâu bò, lợn gà. Ông Mai Công Danh - Bí thư Huyện ủy Tuyên Hóa (Quảng Bình) hớt hải: “Đường lên Hố Hô bị ngập nặng, dùng lực lượng tại chỗ là chính, các lực lượng ứng cứu bó tay thôi”.

Trắng đêm trong lũ

Bóng tối trùm nhanh trong cơn mưa xối xả, cả huyện Hương Khê chìm trong bóng tối. Không một ánh đèn, chỉ có tiếng mưa xối, tiếng nước chảy, tiếng người chạy lũ và lác đác vài tiếng gia súc kêu não nề. Bà Trần Thị Hà - Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch nói như cầu khẩn: “Phúc Trạch nằm ngay dưới chân đập thuỷ điện Hố Hô, từ trưa nay dân chạy lụt không kịp thở. Cả xã sống trong cảnh bất an như ngồi trên đống lửa. Đập vỡ thì...”. Còn một phụ nữ trạc 40 đang loay hoay dựng lều bên đường thì nói trong tiếng thở: “Nhà tui nước ngập đến nóc, cả gia đình phải bỏ nhà, dựng rạp sống tạm cho qua cơn lũ rồi tính tiếp thôi. Đập mà vỡ, chắc cả huyện Hương Khê xuống sông, xuống biển hết”.

Dọc đường Hồ Chí Minh, các lán tạm của người dân tránh lũ vẫn chong lửa. Nước vẫn rục rịch dâng, hàng nghìn người không ngủ. Người dân lo thức để canh giữ đồ đạc, che thưng lán trại, đốt lửa sưởi ấm người và trâu bò chống rét. Ngoài lương thực, xoong nồi được mang đi theo, người dân còn mang cả rơm rạ để cho bò ăn phòng cơn lũ kéo dài. Chị Dương Thị Vy (ở xóm 2, xã Hương Xuân) mím đôi môi đã thâm vì nước mưa và rét: “Nhà bị nước ngập hết rồi, vợ chồng tui mới dựng trại hồi chiều, tui ở lại trông con và hai con trâu còn bố nó tranh thủ về nhà vớt ít đồ đạc chứ không lũ cuốn trôi hết”.

Lực lượng PCLB huyện Hương Khê và các xã cũng đôn đáo cả đêm với dân. Đồng hồ đã điểm canh ba, ngày 4.10 tới trong màn mưa đen kịt. Trạm y tế xã Phú Phong được thắp sáng bởi ánh đèn pin, nơi đây có gần 100 hộ dân đang lánh lũ. Anh Nguyễn Văn Thống - Trưởng Công an xã Phú Phong châm điếu thuốc lá, rồi nói bằng cái giọng vẫn còn run vì mưa lạnh: “Xã có 9 thôn nhưng 3 đã bị nước lũ nhấn chìm. Hiện lực lượng tại chỗ đã di dời hơn 80 hộ về trạm y tế, các trường học trong xã”. Trạm y tế xã đông đúc, với hàng trăm người ngồi, nằm la liệt. Lướt qua những chiếc giường bệnh, chúng tôi thấy có tới 3-4 người nằm chung giường. Có người còn kể cho nhau nghe câu chuyện ở xã Hương Đô, chẳng rõ thực hư, rằng mình còn may mắn lắm vì ở đó có người bị bệnh chết mà không chôn được, gia đình đành buộc vào chiếu neo vào ngọn cây chờ nước lũ rút đi.

Một nhóm trẻ túm tụm lại chơi đùa, chúng chưa hiểu được nỗi lo lắng của người lớn. “Lũ không biết khi mô rút, mà rút rồi về nhà không biết còn chi không”, một cụ già đã hơn 70 hết đi ra lại đi vào khi nghe tiếng sóng Ngàn Sâu dội ầm ầm vào bờ không dứt. Nhìn những người dân nhường nhau một chỗ ngả lưng, chia nhau những gói mì tôm sống vì không có nước sôi mới hiểu cái khổ của dân vùng lũ, mới thấu cái tình người trong hoạn nạn.

Bốn giờ sáng, sau một đêm trằn trọc hàng nghìn người dân Hương Khê lại trở mình đón một ngày mới. Một ngày khác mọi ngày, không đèn điện, không nhà cửa, không rõ tương lai. Nước Ngàn Sâu đã bớt ồn ào, mưa đã đỡ xối xả. Một chỉ báo rằng cơn ác mộng sẽ không đến nữa.

Giải cứu Hố Hô

Nhận được tin khẩn báo từ tỉnh Hà Tĩnh, ngay trong chiều 3.10, một đoàn công tác cao cấp của lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đơn vị chủ đầu tư đã khẩn tốc đến Hương Khê. Một cuộc họp chớp nhoáng được tiến hành, không mang theo những thủ tục hành chính vốn có. Nguyên nhân vì sao trạm 35KV bị vô hiệu hóa cũng tạm thời được gác lại. Tất cả đều quan tâm đến phương án giải cứu túi nước 40 triệu mét khối đang vẫy vùng trước sức chịu đựng của con đập dài hơn 100m này.

Đêm 3.10, một máy phát điện công suất lớn đã được mang tới Hố Hô, bằng mọi cách kích nguồn điện để mở cửa xả nước. 22 giờ, lần lượt 3 cửa xả lũ được mở toang, dòng nước dữ đổ ùm khỏi lòng hồ. Ông trời như cũng cảm thông cho nỗi cơ cực của người dân Hương Khê nên giảm bớt lượng mưa. Đến 8 giờ sáng 4.10, ông Võ Kim Cự - Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh thở hắt trước thông tin: Mực nước trong lòng hồ đã giảm 7m so với hôm qua. Đập Hố Hô tạm thời vượt qua nguy cơ bị vỡ.

Cả huyện Hương Khê thở phào, lượng nước tràn về hạ du đã giảm, tức lòng sông Ngàn Sâu, Ngàn Phố với hàng ngàn hộ dân ven sông thoát khỏi một cơn đại hồng thủy. “Nước vẫn ngập trắng trời, nhưng khi lòng dân đã yên, dân chúng tôi sẽ vượt lũ thành công như đã từng vượt muôn ngàn trận lũ xưa nay”, một lãnh đạo huyện Hương Khê hồ hởi sau một đêm thức trắng.

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)