Vượt qua số phận khắc nghiệt

Theo chân thiếu tá Đỗ Thanh Hải và đại úy Trương Văn Lưu, cán bộ Đội vận động quần chúng, Đồn biên phòng cửa khẩu Cảng Giang, chúng tôi đến thăm gia đình anh Nguyễn Văn Mỵ, chủ nhân đài canh Biển gọi. Vừa đến cổng làng Xuân Hòa đã nghe tiếng anh oang oang trong máy: “A lô, đài Biển gọi ở Xuân Hòa đây, tàu 39, 61, 29, 91... có nghe rõ không? Hiện nay đang có một vùng áp thấp nhiệt đới ở khu vực vùng biển..., cấp gió to rất nguy hiểm, các tàu ở gần khu vực đó cần vào bờ khẩn trương để tránh gió”. Phía bên kia, các giọng nói thi nhau cất lên: “Chào Biển gọi, tàu 39 đã nhận được tin, đang tìm chỗ tránh gió, ở đất liền có chuyện chi không? Hãy nói với gia đình là anh em an toàn”. Tiếng anh Mỵ đáp lời: “Đài Biển gọi nghe rõ. Miềng (mình) sẽ thông báo cho gia đình các bạn”.

Cùng lúc đó, một số ngư dân vừa đi biển về cũng ghé vào nhà anh Mỵ, họ tay bắt mặt mừng, chuyện trò rôm rả về chuyến ra khơi. Tôi thật sự ngạc nhiên khi thấy đôi mắt anh Mỵ vẫn mở to nhưng nhạt nhòa, sâu hun hút... ở làng biển Xuân Hòa bé nhỏ này, ai cũng biết có một người khiếm thị tài hoa và giàu nghị lực, vượt qua khó khăn của bản thân để ngày ngày bám biển theo cách của riêng mình. Chính cách làm ấy đã giúp anh đứng dậy, hòa nhập với cộng đồng...

Lúc mới sinh, Mỵ cũng bình thường như bao đứa trẻ khác, nhưng đến năm 10 tuổi, mắt anh mờ dần, mờ dần rồi không nhìn thấy gì nữa. Khi bố mẹ qua đời, anh gần như tuyệt vọng bởi kể từ đây, anh trở thành trụ cột gia đình. Nhà anh có 8 người thì có tới 5 người bị tàn tật và mù bẩm sinh. Mọi việc đều phải trông chờ vào đôi vai gày guộc của vợ anh, chị Nguyễn Thị Hoa. Thấy hoàn cảnh khó khăn của anh chị, những người hàng xóm trong làng chài Xuân Hòa thường xuyên ghé thăm sau mỗi chuyến đi biển, lúc cho dăm ba cân cá, lúc mớ tôm để anh chị bán lấy tiền cho con cái ăn học. Không ít người thấy anh mù lòa, nghèo khổ đã rơi lệ: “Tau gửi cho mi chút cá cho các cháu. Lần ni vừa ra biển đã được mi thông báo tình hình áp thấp nhiệt đới nên chỉ đánh được chút cá mọn. Lần sau trời yên, biển lặng, đánh được nhiều cá, tau sẽ cho nhiều hơn”.

Mắt mờ nhưng tâm sáng

Trong ngôi nhà 3 gian tuềnh toàng do bố mẹ để lại, Mỵ kể: “Sống trong cảnh tối tăm, nhiều lúc tôi chán nản vô cùng, chỉ muốn chết. Lớn lên trong hoàn cảnh gia đình khó khăn, song tôi vẫn tự nhủ phải cố gắng tìm cho mình một nghề để kiếm sống. Thời đó làng chài Xuân Hòa thường gánh chịu nhiều thảm họa từ thiên tai. Chuyện lật thuyền do tố lốc, bão lớn liên tiếp xảy ra. Sau bao đêm trằn trọc, nghe Đài Tiếng nói Việt Nam kể chuyện về những người khuyết tật mà vẫn vượt lên hoàn cảnh, làm những việc có ích cho đời, tôi nghĩ mình là dân biển, phải bám biển mà sống. Mỗi lần nghe tin tàu đánh cá của làng bị nạn, tim tôi lại nhói đau và trăn trở: làm gì để những chiếc tàu ngoài khơi tránh được tai ương? Câu hỏi ấy cứ đeo đẳng mãi, cuối cùng tôi cũng nghĩ ra cách phải làm một đài bộ đàm ở đất liền để nối với những bộ đàm của ngư dân trên biển nhằm thông báo tin tức”.

Anh My thường xuyên trao đổi tình hình an ninh trật tự trên biển với cán bộ Đồn biên phòng cửa khẩu Cảng Giang.

Anh Mỵ liền bàn với vợ vay mượn tiền của họ hàng và bè bạn được 5 triệu đồng để ra TP. Đồng Hới mua máy bộ đàm, thành lập đài “Biển gọi”. Đó là một ngày đầu mùa cá năm 1997.

Mỵ cho biết, đài “Biển gọi” mở liên tục 24 giờ trong ngày. Anh thường xuyên nghe dự báo thời tiết của Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Duyên hải miền Trung để nắm thông tin thời tiết rồi thông báo qua bộ đàm. Hiện đài “Biển gọi” của anh vươn xa được hơn 40 hải lý, không những phục vụ cho đội tàu làng Xuân Hòa gồm 80 chiếc mà còn cho tất cả các tàu trong vùng phủ sóng. Qua đài của anh, nhiều vụ việc về trật tự an ninh vùng biển cũng được thông báo kịp thời đến các đội tàu cũng như các đồn biên phòng trong khu vực. Những lúc biển động hay có bão lớn, ngôi nhà nhỏ bé của anh lại chật cứng người đến nghe thông tin về chồng và con của họ.

Anh Mỵ kể, cách đây không lâu, tàu cá số 91 của anh Tin, 43 tuổi, trú cùng làng Xuân Hòa với 7 thuyền viên bất ngờ bị lốc xoáy đánh chìm khi đang cách bờ 40 hải lý. Trước khi tàu chìm hẳn, anh Tin đã kịp dùng bộ đàm để liên lạc với đài: “Biển gọi ơi! Tàu bị lốc đánh chìm, định vị tọa độ... Cứu... Cứu!”. Mỵ nhanh chóng liên lạc với các tàu bạn đang đánh cá trong vùng và đã cứu sống được 7 người trên tàu.

Từ khi có đài Biển gọi, các sự cố trên biển trong vùng được hạn chế tối đa, ngư dân cũng yên tâm đi biển dài ngày. Tiền công để nuôi sống đài chính là những mớ cá, tôm mà các chủ thuyền mang đến. Năm nay, nhờ sự giúp đỡ của bà con trong làng, anh đã mắc thêm điện thoại cố định (số máy 052.3517784) để thông tin cho các gia đình nhanh hơn. Anh Mỵ băn khoăn: “Hiện nay nhiều ngư dân có tàu công suất lớn thường xuyên đánh bắt xa bờ, nếu cứ dùng bộ đàm cũ này thì sẽ không phục vụ được bà con. Tôi rất mong có một bộ Icom hiện đại để tiếp tục duy trì hoạt động của đài Biển gọi”.

Cảm kích trước việc làm đầy ý nghĩa của anh Mỵ, đầu năm 2004, đồng chí Trần Đức Lương khi đó là Chủ tịch nước đã gửi thư khen ngợi: “... Tôi rất vui vì được biết anh, một người không may bị mù từ nhỏ, gia đình rất nghèo khổ nhưng đã có sáng kiến dùng máy bộ đàm để thông tin về thời tiết, tình hình đánh cá và sức khỏe của ngư dân giữa các thuyền ngoài khơi và gia đình trong đất liền. Suốt 6 năm qua, bằng thông tin miễn phí của mình, anh đã giúp cho hàng chục trường hợp thuyền của bà con gặp nạn ngoài khơi được cấp báo và ứng cứu kịp thời; bà con trong thôn biết được thuyền về lúc nào, cá nhiều hay ít, loại gì để chủ động đón thuyền đưa cá đi tiêu thụ. Việc làm của anh đã trở thành nhịp cầu nối giữa người đi biển với nhau và với người trong đất liền; góp phần hạn chế rủi ro, tai họa, giúp cho đời sống và thu nhập của bà con làng chài thay đổi từng ngày. Tôi nhiệt liệt biểu dương anh về tinh thần bền bỉ, nhẫn nại vượt mọi khó khăn, không cam chịu tật nguyền, tìm mọi cách để hòa nhập và giúp ích cho cộng đồng. Việc làm của anh đã góp phần thiết thực xây dựng quê hương Xuân Hòa ngày càng giàu đẹp...”.

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)