Dù tiếc nhưng vẫn “hi sinh”

Bộ đội và dân bản dựng nhà.

Nhà Văn hóa cộng đồng và Trạm xá Quân dân y kết hợp Làng Ho là hai hạng mục được Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình lựa chọn để khởi công đầu tiên ở cụm công trình này. Khi BĐBP Quảng Bình đang gặp khó khăn về vị trí, mặt bằng xây dựng công trình, hai hộ đồng bào Vân Kiều đã bày tỏ nguyện vọng được hiến đất để xây dựng công trình phục vụ nhân dân. Lên Làng Ho lần này, chúng tôi được gặp anh Hồ Văn Bạch và Hồ Thiết, hai chủ hộ có tấm lòng thơm thảo ấy. Với bản chất của người Vân Kiều bao đời nay thủy chung cách mạng, cả hai anh thật thà tâm sự: Tấc đất là tấc vàng, cho đi thì tiếc lắm! Nhưng để bộ đội xây dựng công trình phục vụ dân bản thì dù có tiếc, miềng cũng vui...

Bản Làng Ho vốn có diện tích chủ yếu là đồi núi nên những khoảng đất đẹp, bằng phẳng đã được bà con chọn dựng nhà, tận dụng khai hoang trồng các loại cây lương thực. Chính vì thế mà năm 2010, khi Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình khảo sát vị trí để xây dựng Nhà Văn hóa cộng đồng và Trạm xá Quân dân y kết hợp Làng Ho đã gặp phải khó khăn lớn trong việc “cắm đất”. Khi thời gian khởi công xây dựng công trình đang đến gần, mọi việc tưởng chừng bế tắc vì không thể tìm được vị trí thích hợp, thật bất ngờ, anh Hồ Văn Bạch, Bí thư Chi bộ bản và Hồ Thiết đã đến gặp cán bộ biên phòng bày tỏ ý định được hiến đất vườn để xây dựng công trình.

“Thì ra, mọi trăn trở, khó khăn mà chúng tôi đang gặp phải trong quá trình xây dựng công trình người dân Làng Ho đều biết, thấu hiểu hết. Hành động thiết thực của họ làm chúng tôi rất xúc động. Khó khăn lớn nhất gặp phải trong quá trình xây dựng hai hạng mục đầu tiên, quan trọng của cụm dân cư Làng Ho đã được chính người dân tháo gỡ” - Thượng tá Đặng Ngọc Tiến, Chính trị viên Đồn BP Làng Ho tâm sự.

Hiệu quả thiết thực

Nhân viên Trạm xá Quân dân y kết hợp khám bệnh cho dân bản Làng Ho. Ảnh: V.L

Giờ đây, tại vị trí trung tâm bản, Nhà Văn hóa cộng đồng và Trạm xá Quân dân y kết hợp Làng Ho đã được định hình với vóc dáng khang trang. Vậy là với sự ủng hộ của dân bản, sự nỗ lực của BĐBP Quảng Bình đến nay, cả hai công trình đã được đưa vào sử dụng đúng thời gian dự kiến. Điều quan trọng hơn là cả hai công trình đều phát huy hiệu quả thiết thực đúng với nguyện vọng của dân bản. Nhà văn hóa được trang bị bàn ghế, máy phát điện, loa đài đủ để tổ chức các sự kiện quan trọng của bản làng.

Trước đây, vì Làng Ho ở xa Trung tâm Y tế huyện Lệ Thủy nên mỗi khi ốm đau, bệnh tật, bà con không có điều kiện đi xa chữa bệnh, họ buộc phải phó thác tính mạng, sức khỏe vào thầy cúng, thầy mo. Nhưng giờ đây, khi chúng tôi ghé thăm Trạm xá Quân dân y kết hợp bản Làng Ho, Trung úy, y sỹ Nguyễn Văn Trung, cán bộ phụ trách khoe: “Trạm xá được trang bị 11 giường bệnh, dụng cụ, thuốc men sẵn sàng khám, chữa các loại bệnh thông thường và sơ cứu ban đầu. Chỉ những bệnh nhân buộc phải tiến hành đại phẫu mới phải chuyển lên các bệnh viện tuyến trên. Trung tâm Y tế huyện Lệ Thủy cũng điều một cán bộ về trạm để kết hợp cùng thăm khám, chữa bệnh cho nhân dân vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày”.

Chỉ mới hơn 3 tháng, kể từ ngày được đưa vào sử dụng đến nay, Trạm xá Quân dân y kết hợp Làng Ho đã tiến hành khám, chữa bệnh cho hơn 450 lượt người trong bản và các bản lân cận. “Bà con ở đây chủ yếu mắc các loại bệnh thông thường như viêm đường hô hấp, suy nhược cơ thể. Tuy nhiên, cũng có trường hợp mắc các loại bệnh nguy hiểm như sốt rét, nếu không được cấp cứu kịp thời thì có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Trong tháng 7 vừa qua, chúng tôi đã cấp cứu 9 ca bị sốt rét” - Trung úy Trung cho biết thêm.

Tăng tốc trước mùa mưa

Theo kế hoạch, toàn bộ 33 hộ dân Làng Ho sẽ vào ở nhà mới đúng dịp Tết Độc lập năm nay. Những ngày đầu tháng 8-2012 đã có 10 ngôi nhà đầu tiên ở đây được dựng lên và số lượng công việc còn lại là rất lớn. Để công trình hoàn thành theo kế hoạch, việc xây dựng công trình đang phải huy động sức quân, dân tăng tốc trước khi mùa mưa về. Với khối lượng công việc khổng lồ, kéo dài cả năm trời nên việc xây dựng Cụm bản dân cư văn hóa Làng Ho đã được BĐBP Quảng Bình, đơn vị chủ đầu tư đưa ra mời thầu thi công. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hưng Vân Trường, đóng tại trung tâm huyện Lệ Thủy đã trúng thầu xây dựng tất cả các hạng mục và bắt đầu triển khai từ năm 2010 đến nay. “Giao trách nhiệm xây dựng công trình cho nhà thầu không đồng nghĩa với việc chúng tôi sẽ “khoán trắng” cho họ.

Chúng tôi phải đảm bảo tất cả các hạng mục đều phải theo ý dân, phù hợp với nguyện vọng, phong tục tập quán của nhân dân. Ngay từ khi chuẩn bị khởi công, BĐBP Quảng Bình đã tổ chức họp dân để họ bàn luận, quyết định từ những chi tiết nhỏ nhất trong việc xây dựng những ngôi nhà mà họ sẽ làm chủ” - Đại tá Nguyễn Văn Phúc, Chỉ huy trưởng BĐBP Quảng Bình cho biết. Cùng với đó, BĐBP Quảng Bình cũng thành lập một tổ công tác gồm 4 cán bộ “cắm chốt” ở Làng Ho để giám sát việc thi công của nhà thầu, đồng thời sẵn sàng nghe ý kiến đóng góp của dân bản.

Còn Thiếu tá Dương Công Dũng, thành viên tổ công tác giám sát việc xây dựng ở Làng Ho cho biết: “Chúng tôi có trách nhiệm “theo chân” thợ từ việc khai thác gỗ, vận chuyển, cưa xẻ gỗ, làm mộc cho đến khi hoàn thành một ngôi nhà. Việc xây dựng nhà cho người dân Vân Kiều cũng khá cầu kỳ ở nhiều khâu. Nếu không tham khảo ý dân mà làm nhà theo quan sát, theo mẫu thì có khi dựng xong mời dân vào ở, họ cũng chẳng đoái hoài đến”.

Theo Thiếu tá Dũng, vì thời tiết ở Làng Ho rất khắc nghiệt khi mùa mưa về nên Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình chỉ đạo nhà thầu tập kết gần như đầy đủ nguyên vật liệu để làm nhà cho dân trước khi những cơn mưa đầu mùa ập đến. Trong đó, quan trọng nhất là khâu vận chuyển gỗ được cơ quan chức năng địa phương cấp phép khai thác từ rừng ra bản. Bên cạnh đó, một xưởng cưa “dã chiến” cũng được phép dựng lên ở bản để ngày đêm phục vụ việc xẻ gỗ.

Ở Làng Ho, vào thời điểm này, cứ mỗi ngày trôi qua lại có ít nhất một nếp nhà gỗ được dựng lên. Khắp bản làng, bầu không khí nhộn nhịp, khẩn trương đưa công trường vào giai đoạn “nước rút”. “Việc dựng nhà, lợp nhà thì khỏi lo vì nguồn nhân lực tại chỗ rất dồi dào. Nào là cán bộ, chiến sĩ của Đồn BP Làng Ho; Tổ công tác địa bàn của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Bình và nhân dân địa phương... Có ngày chúng tôi dựng lên cả 4-5 nếp nhà” - Thượng tá Đặng Ngọc Tiến, Chính trị viên Đồn BP Làng Ho cho biết. Riêng Trưởng bản Hồ Văn Thạch khẳng định: “Ngày thường thì dân bản có thể đi rừng nhưng vào những ngày được bộ đội thông báo dựng nhà, tất cả những người khỏe mạnh, có kinh nghiệm đều có mặt đầy đủ để mỗi người, mỗi việc”.

Theo anh Thạch, một số hộ dân có điều kiện được BĐBP Quảng Bình đồng ý huy động nhân công trong gia đình để tự làm nhà. Điều đó vừa rút ngắn thời gian thi công, tiết kiệm chi phí và để người dân thể hiện trách nhiệm của mình với công trình. Tuy nhiên, những ngôi nhà đó cũng phải tuân theo qui chuẩn chung của những ngôi nhà được xây dựng ở Cụm bản dân cư văn hóa Làng Ho. Quân, dân ở Làng Ho đang đồng sức, đồng lòng lao động với mục tiêu để dân bản được về nhà mới trước khi những trận mưa rừng xối xả, những đợt rét cắt da, cắt thịt ở đại ngàn kéo về...