Trên chuyến phà Phù Trịch vượt sông Gianh qua vùng phía nam của huyện Quảng Trạch, nhiều nông dân đứng chụm lại kháo chuyện...lũ. Một nông dân thấp đậm trong tâm trạng đứng ngồi không yên bắt chuyện: “Sáng nay tranh thủ sang huyện làm mấy thủ tục nhập học ở Đại học Đà Nẵng cho thằng lớn. Xong việc thì vội về quét nốt mấy sào ruộng cuối cùng. Năm ngoái trời “lấy” năm nay trời “cho”...”. Thấy tôi có vẻ chưa hiểu “vụ” trời lấy, trời cho, bác giải thích: “Ờ thì chú nhớ năm ngoái không, lúa đang chuẩn bị gặt thì lũ tràn ngâm cho cả tuần, coi như mất trắng. Còn bây chừ, mùa được bà con vô gặt rồi mà vẫn chang chang nắng thì coi như trời cho...”.

Ông Phan Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND huyện Quảng Trạch cho biết: “Vụ hè thu, Quảng Trạch gieo gần 4.800 ha bằng các giống lúa HT1, IR50404, CN2, DV108 và Khang dân 18. Nhờ làm tốt khâu chăm chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh nên lúa phát triển nhanh. Tuần đầu tháng 9, Quảng Trạch đang vào vụ thu hoạch rộ. Qua đánh giá ban đầu, năng suất lúa bình quân đạt 50tạ/ha, gấp nhiều lần so với vụ hè -thu năm 2007. Các xã Quảng Kim, Quảng Tùng, Quảng Phương, Quảng Phong và Quảng Hòa... năng suất vượt mức bình quân chung toàn huyện”.

So với sự có chút “thảnh thơi” của nông dân các huyện phía bắc, người dân Lệ Thuy đang căng người cho tiến độ thu hoạch. Trong khoảng thời gian từ ngày 10 đến 20/9, các địa phương ở Lệ Thủy mới gặt rộ và dự kiến đến cuối cuối tháng 9 mới kết thúc.

Nỗi lo tạm lắng xuống khi hạt thóc đã vào nhà

Bác Nguyễn Minh (xã Mai Thuỷ- Lệ Thuỷ) đang chất lúa lên xe bò kéo xong quay lại nói với tôi: “Thực tế lúa chỉ chín đạt tỷ lệ 80% là chắc ăn rồi. Từ ngày xưa các cụ đã bảo “xanh nhà hơn già đồng”, gặt đưa về được nhà là “ăn’ rồi. Nếu đợi chín hết mới gặt thì không khéo lũ cướp trắng...Thời tiết đoạn giao mùa này khó tính trước lắm. Vậy nên cứ theo kinh nghiệm mà làm...”.

Từ việc chạy thời tiết, bà con nảy ra “sáng kiến” đổi công cho nhau. Cách làm hết sức đơn giản: hai hoặc ba hộ liên kết với nhau để thu hoạch đứt điểm lúa của từng hộ, thời gian thu hoạch trước hay sau dựa trên thực tế của đồng ruộng. Cả chục lao động dàn thành hàng ngang trên mảnh ruộng, người gặt, người ôm lúa, nhóm thì lo tuốt để chuyển lúa hạt về nhà phơi. Trong một ngày, số lao động này thu hoạch xong cả mấu ruộng (0,5ha) và hiệu quả nhà nào thu hoạch được là gọn hơ luôn, không kéo thời gian và đỡ tốn công lãng phí.

Mấy hôm nắng hanh vàng như đang ủng hộ người nông dân trong việc thu hoạch lúa. Vừa hời hới kêu mấy người bà con giữa ruộng nhanh thêm tay liềm, bác Minh vừa ngồi thụp xuống lấy tay vạt vạt đám cỏ gà trên bờ ruộng rồi thoáng lo: “Không khéo ba bữa nửa trời “xán” mưa xuống rồi đây. Chà ơi, lúa má còn đầy đồng như vầy thì chạy mùa răng kịp...”.

Tâm Phùng