Người khai phá

Tất nhiên khi đó, Hồ Khanh cũng chỉ biết Sơn Đoòng có vẻ đẹp nguy nga, tráng lệ nhưng không thể ngờ nó lại lọt vào danh sách những hang động đẹp, kỳ vĩ nhất hành tinh. Thậm chí sau này, người ta còn xếp nó là 1 trong 27 nơi phải đến một lần trước khi qua đời, nếu không thì "phí cả một đời".

Kể về “chiến tích” trong việc tìm ra Sơn Đoòng, Hồ Khanh nói rằng anh may mắn phát hiện ra hang động này từ những năm 1991. Khi đó, cũng như những người dân ở Sơn Trạch (Bố Trạch, Quảng Bình), Hồ Khanh cũng bám lấy vùng rừng Phong Nha – Kẻ Bàng làm nơi mưu sinh. Trong một lần đi tìm trầm, Hồ Khanh đứng trước cửa một hang lớn và chợt thấy “có một luồng gió mát lạnh trong hang thổi tốc ra, tiếng gió rít qua vách đá nghe lạnh người” – một sự khác biệt rất lớn khi đứng trước các cửa hang khác trong khu rừng rộng mênh mông này. Nhưng Khanh chỉ là một người dân thường, nên phải 17 năm sau, nhờ sự đốc thúc của vợ chồng ông Howard Limbert (nhóm thám hiểm hang động Hoàng gia Anh), Khanh mới tìm lại được cái cửa hang đó.

Đến khi được đề nghị đặt tên cho hang, thay vì chọn tên chính mình phát hiện như thông lệ quốc tế, Hồ Khanh đã nói không, và đề xuất đặt tên hang là Sơn Đoòng.

Báu vật cần gìn giữ

“Sơn Đoòng là gia tài của Việt Nam, cần bảo tồn và giữ gìn nó như thiên nhiên đã tạo ra và bảo quản cho chúng ta hàng trăm triệu năm qua. Nó vô cùng quý giá mà chỉ có quê hương các bạn mới vinh hạnh được sở hữu”.Ông Howard Limbert - Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh

Hang động của những kỷ lục

Sơn Đoòng đẹp, kỳ vĩ và vô cùng quyến rũ nhưng không dành cho người yếu hay không ưa mạo hiểm. Bởi con đường đến Sơn Đoòng hiểm trở, khám phá Sơn Đoòng cũng không thể chỉ bằng… tay không mà cần rất nhiều những thiết bị hỗ trợ chuyên nghiệp.

Ngay cả những thành viên của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh cũng phải hết sức cẩn thận mới có thể di chuyển, tiếp cận những vị trí “hiểm”. Còn nhớ, ở lần công bố đầu tiên (4/2009), các nhà thám hiểm của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh cũng chỉ mới bước đầu đánh giá hang có chiều rộng 200m, cao hơn 150m, dài ít nhất 6,5km. Khi đó, những điều kiện kỹ thuật mang theo bên người chỉ có thể cho phép họ đi sâu khám phá được hơn 6km. Họ biết, chiều dài vẫn còn tiếp tục, nhưng không thể mạo hiểm.

Trong lần khám phá lại gần đây, các nhà khoa học xác nhận:

Sơn Đoòng dài ít nhất 8,5km, cao 200m, có nơi có thể lên đến 250m. Trong vòm hang cao 200m, quang cảnh cực kỳ tráng lệ. Với những hình ảnh về vườn địa đàng trong lòng hang, bức tường thạch nhũ khổng lồ hay bộ sưu tập “ngọc trai” hàng vạn năm tuổi, người xem đã phải sửng sốt với sự kì vĩ đến khó tin của hang Sơn Đoòng. Có cả rừng trong hang, đủ lớn để chứa được một tòa nhà chọc trời tại New York.

Sơn Đoòng hiện giữ kỷ lục là hang có mái vòm lớn nhất thế giới, có thể chứa được một cao ốc 40 tầng. Với kích thước này, hang Sơn Đoòng đã vượt qua hang Deer ở Vườn quốc gia Gunung Mulu của Malaysia (với chiều cao 100m, rộng 90m, dài 2km) để chiếm vị trí hang động tự nhiên lớn nhất thế giới. Hang Sơn Đoòng nằm trong quần thể hang động Phong Nha – Kẻ Bàng ở huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, được tạp chí Business Insider xếp vào danh sách 12 hang động kỳ vĩ nhất thế giới, cùng với hang Ngọc Lục Bảo, Waitomo Glowworm (New Zealand), Crystal Caves of Naica (Mexico), Blue Grotto (Ý), Fingal (Scotland), Lascaux (Pháp)…

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả là những hình ảnh tư liệu được công bố bên trong hang Sơn Đoòng khiến người xem phải nao lòng hoặc trầm trồ vì tồn tại một nơi hoang sơ quá đẹp trên trái đất. Nhiếp ảnh gia Carsten Peter là người thực hiện bộ ảnh đầu tiên về Sơn Đoòng chia sẻ: “Tôi là một nhà khám phá và là một nhiếp ảnh gia đã 35 năm qua. Không thể nhớ hết được tôi đã tới thăm bao nhiêu hang động. Nhưng cho tới thời điểm hiện tại, đây là một trong những hang động độc đáo và khác thường nhất mà tôi từng thấy”. Người đàn ông ngoài 50 tuổi cho biết, ông đã dành hai tuần liên tục ở trong hang – nơi mà ông đã ngủ chỉ với một chiếc túi ngủ và dành thời gian để khám phá và chụp những bức ảnh về thế giới bí ẩn dưới lòng đất này. “Chúng tôi đã khám phá ra những khu vực mới của hang. Đó là một khu vực rất rộng và việc tìm ra và đặt chân vào đó là rất khó khăn”.

Hiện nay, tỉnh Quảng Bình đã mở tour du lịch thử nghiệm khám phá hang động Sơn Đoòng với thời gian bảy ngày, 6 đêm với mức giá 3.000 USD/người/tour. Mỗi tháng, các đơn vị du lịch ở tỉnh Quảng Bình chỉ được phép tổ chức bốn tour và mỗi tour chỉ có 8 khách tham gia, nhưng số người phục vụ lên đến hàng chục người do mức độ mạo hiểm khi du lịch hang động này… Kết thúc hành trình khám phá, du khách sẽ được UBND tỉnh Quảng Bình cấp giấy chứng nhận: “Đã chinh phục Sơn Đoòng – hang động lớn nhất thế giới”. Theo thông báo, lượng du khách đăng ký qua mạng đã kín chỗ đến năm 2015. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng việc khai thác du lịch sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới vẻ đẹp tự nhiên của Sơn Đoòng. Thậm chí, có ý tưởng đề xuất xây cáp treo và xây chùa trong lòng hang cũng khiến dư luận hết sức quan ngại.

Phát hiện thêm 39 hang động

Đầu tháng 5/2014, Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, cuộc khảo sát hang động của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh hợp tác với Đại học Khoa học tự nhiên Hà Nội và Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng từ ngày 16/3 đến 25/4 đã phát hiện thêm 39 hang động với chiều dài 17km, nâng số km hang động được khảo sát lên 200km. Các nhà thám hiểm tiến hành đo, vẽ ghi lại bằng hình ảnh, tọa độ và độ cao. Ban quản lý Vườn đã chuyển các tọa độ của các hang động mới lên bản đồ hang động Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.

Trong đợt thám hiểm này, Đoàn khảo sát đã phát hiện 3 hang động mới rất có ý nghĩa, đó là hang Mây, dài 1.100m, sâu 200m; hang Vực Mới sâu 213m và hang Lan dài 1.230m. Ở phía Đông đường 20 xuất phát từ bản A Ky, hang A Ky được phát hiện có chiều dài 1.260m và một dòng suối chảy ra từ hang này, đặc biệt hệ thủy văn của hang này bắt nguồn từ Lào.

Dựa vào các cơ sở dữ liệu khảo sát từ trước đến nay, có thể khẳng định rằng: Phong Nha - Kẻ Bàng có hệ thống hang động quan trọng bậc nhất của khu vực và thế giới.

Sưu tầm: MH

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng trên Website nội bộ Văn phòng UBND tỉnh nhằm mục đích theo dõi và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh)