Những đứa con nhỏ ôm các bị cáo khóc nức nở trong lúc hội đồng xét xử vào nghị án - Ảnh: Phạm Thái

* Luật sư TRƯƠNG XUÂN TÁM - ủy viên Hội đồng luật sư toàn quốc, phó chủ nhiệm Đoàn luật sư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu:

Có nhiều tình tiết giảm nhẹ

Hành vi các bị cáo dù gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nhưng xét về góc độ pháp lý thì hành vi phạm tội của các bị cáo không có tình tiết tăng nặng (hậu quả chết nhiều người đã là yếu tố định khung hình phạt ở mức cao nhất là khoản 3, với mức án từ 7-15 năm). Còn tình tiết giảm nhẹ của các bị cáo cũng có, như: người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải (điểm p, khoản 1 điều 46 Bộ luật hình sự) và hoàn cảnh xảy ra tội phạm một phần do lỗi của các nạn nhân đã xô đẩy nhau, ai cũng chen lấn đòi lên đò, mà các bị cáo do cả nể người quen, ngày tết nên không thể và không nỡ cản được.

Mặt khác chính nhiều gia đình bị cáo đã bãi nại, xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo vì cho rằng tai nạn là do rủi ro, và có một phần nguyên nhân do chính quyền để tình trạng quá tải diễn ra nhiều năm, chậm xây cầu... Đây là những tình tiết giảm nhẹ có thể cần xem xét theo quy định tại khoản 2 điều 46 Bộ luật hình sự.

Ảnh: L.Giang Quảng Bình: đưa cầu Quảng Hải vào sử dụng Ngày 29-8, UBND tỉnh, Sở Giao thông vận tải Quảng Bình, Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng tổng hợp miền Trung và Công ty 437 làm lễ thông cầu Quảng Hải (ảnh) bắc qua sông Gianh, nối liền quốc lộ 12A với chín xã vùng nam huyện Quảng Trạch, trong đó có xã Quảng Hải - nơi xảy ra vụ chìm đò ngày 25-1-2009 (30 tết Kỷ Sửu) làm chết 42 người. Cầu Quảng Hải gồm hai cầu chính bắc qua hai nhánh của sông Gianh, cách nhau một cồn nổi giữa sông, điểm đầu từ bờ sông xã Quảng Thanh nối qua Quảng Hải và điểm cuối từ bờ sông ở xã Quảng Lộc nối với xã Quảng Hải. Trong đó cầu Quảng Hải 1 dài 376m và Quảng Hải 2 dài 285m, có tổng vốn đầu tư 174 tỉ đồng. Cầu được khởi công tháng 9-2003, theo kế hoạch sau 24 tháng thi công sẽ hoàn thành, nhưng đã bị kéo dài đến nay. L.GIANG

Do vậy, tôi nghĩ nếu các bị cáo hoặc đại diện bị hại kháng cáo thì tòa án cấp phúc thẩm sẽ xem xét lại bản án theo hướng có thể giảm nhẹ hình phạt cho hai anh lái đò trong vụ án trên.

* Luật sư NGUYỄN MINH TÂM - Đoàn luật sư TP.HCM:

Mức án trên là chưa hợp lý

Về điều kiện phạm tội của bị cáo cần phải được xem xét lại: trách nhiệm của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương đến đâu trong vụ án này? Phương tiện đi lại của người dân đã được chính quyền địa phương quan tâm đầy đủ chưa? Vì sao người dân lại phải chen chúc trên chuyến đò thô sơ như vậy?

Việc người lái đò chưa có bằng cấp, chở quá tải mấy chục người như thế sao không có cơ quan chức năng nào kiểm tra, phát hiện để ngăn chặn kịp thời? Chính vì thế, theo tôi, nếu chỉ nhìn vào hậu quả nghiêm trọng, số lượng người chết lớn mà tuyên phạt các bị cáo mức án như trên là chưa hợp lý, có phần hơi nặng đối với các bị cáo.

Phần tuyên về trách nhiệm dân sự, buộc các bị cáo phải bồi thường gần 500 triệu đồng cho gia đình nạn nhân cũng là điều rất khó thực hiện bởi các bị cáo vốn là những nông dân nghèo,  nay lại phải ngồi tù một thời gian dài như vậy.

* Một thẩm phán TAND TP.HCM (đề nghị không nêu tên):

Không cần thiết tuyên mức cao nhất khung

Có thể thấy trong vụ này các bị cáo phạm tội với lỗi vô ý, họ không mong muốn kết quả thương tâm xảy ra như thế, bản thân họ cũng là những nạn nhân của vụ tai nạn. Hoàn cảnh phạm tội của các bị cáo rất đặc biệt vì xảy ra ngay thời điểm ngày 30 tết. Có một tình tiết mà qua theo dõi báo chí tường thuật phiên tòa tôi rất quan tâm đó là việc bị cáo đã ngăn cản không cho bà con lên đò nhưng không cản được vì ai cũng muốn qua đò đi chợ sớm. Có thể thấy bị cáo đã phạm tội vì cả nể, vì chủ quan của mình, tòa cũng có thể xem đó là một tình tiết giảm nhẹ.

Tại phiên tòa, nhiều đại diện gia đình nạn nhân cũng đã đề nghị tòa giảm án cho các bị cáo nên theo tôi, đây có thể là các tình tiết giảm nhẹ khác cần xem xét áp dụng đối với các bị cáo trong vụ án này, không cần thiết phải tuyên bị cáo ở mức cao nhất của khung hình phạt.

Khi cân nhắc trách nhiệm hình sự của bị cáo, cần xem xét đến trách nhiệm của chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng trong vụ án này. Nếu chính quyền có sự đầu tư, quan tâm xây dựng công trình cầu đường, phương tiện giao thông thủy đảm bảo thì tai nạn đáng tiếc chưa chắc đã xảy ra. Hiện nay còn nhiều địa phương khác, người dân vẫn đang phải qua lại trên những con đò đầy nguy cơ xảy ra rủi ro như vậy, nếu chính quyền địa phương cứ thờ ơ, chậm trễ trong việc đầu tư cầu đường, phương tiện giao thông đường thủy thì có thể sẽ còn nhiều phiên tòa khác như thế này.

CHI MAI - L.GIANG ghi