Xã Hạ Trạch xưa là làng Cao Lao Hạ, có con đường bạn kéo dài gần 2km với 20 nhà thờ họ nằm rải đều. Việc thờ cúng, hương khói tổ tiên ở vùng đất này luôn được chú trọng, đặt lên hàng đầu.

Nhà thờ họ Lưu Văn, hay còn được gọi là Lưu làng. Đây là họ lâu đời nhất trong xã.

Ông Nguyễn Xuân Trường – Chủ tịch Hội thơ Hạ Trạch, một người hiếm hoi trong xã am hiểu về gốc tích, lịch sử của từng họ dẫn chúng tôi đến nhà thờ họ Lê Quang – một trong những họ đầu tiên cầm cuốc khai khẩn làng Cao Lao Hạ xưa. Nhà thờ họ Lê Quang nay đã được xây mới khang trang, bề thế.

Họ Nguyễn cùng với họ Lưu Văn và Lê Quang là những họ đầu tiên trong làng được thành lập, vào khoảng sau năm 1470 thời Hậu Lê . Họ này thường được gọi là Nguyễn đầu, Nguyễn gốc để phân biệt với 13 họ Nguyễn khác trong xã Hạ Trạch.

Ông Nguyễn Xuân Trường cho biết: "Các họ khác trong làng được tách ra từ 3 họ gốc do chia rẽ nội bộ hoặc du nhập vào từ thời Trịnh, Nguyễn (sau năm 1665)".

Hàng năm, mỗi dịp Tết Nguyên Đán, Rằm Tháng Giêng, Rằm Tháng Bảy, các nhà thờ được trang hoàng cờ, hoa, đèn hoa đăng rực rỡ cả con đường.

Nhà thờ họ Nguyễn do ông Nguyễn Xuân Trường làm trưởng họ vừa được xây mới. Ông cho biết, các nhà thờ đều đang lần lượt được xây dựng và tu bổ.

Nhà thờ họ Lê Văn.

Nhà thờ một dòng họ Nguyễn khác. Bên cạnh những nhà thờ họ được xây mới bề thế thì những nhà thờ họ xưa cũ này vẫn mang nét đẹp cổ kính, trầm mặc.

Nhà thờ họ Phan.

Nhà thờ họ Trần mới được xây dựng lại.

Nhà thờ họ Nguyễn Phúc.

Nhà thờ họ Nguyễn Khắc.

Sưu tầm: TD

Ghi chú: Tin bài được sưu tầm và đăng trên Trang TTĐT Văn phòng UBND tỉnh nhằm mục đích theo dõi và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh)