Người có uy tín – “cầu nối” đưa pháp luật đến với bản làng

Những ngày giữa tháng 6, chúng tôi theo chân cán bộ Công an xã Hướng Lập đến thăm nhà ông Hồ Văn Hoa (67 tuổi, trú thôn A Xóc – Cha Lỳ, xã Hướng Lập). Trong căn nhà sàn giản dị giữa núi rừng biên giới, ông Hoa rót chén nước lá rừng thơm dịu mời khách rồi vui vẻ trò chuyện về công việc nhiều năm qua.

Cán bộ, chiến sĩ Công an xã Hướng Lập thường xuyên trao đổi với ông Hồ Văn Hoa - người có uy tín thôn A Xóc - Cha Lỳ và anh Hồ Hoàng Thới, trưởng dòng họ A Pai ở thôn Cù Bai về công tác phối hợp tuyên truyền chính sách, pháp luật cho nhân dân. Ảnh: Ngọc Vũ.

Ông Hoa không chỉ là người có uy tín của thôn A Xóc – Cha Lỳ mà còn là bí thư chi bộ thôn với 26 đảng viên, trong đó có 20 đảng viên trẻ.

Suốt 4 năm được bà con tín nhiệm giao trọng trách người có uy tín, ông luôn xem việc vận động nhân dân chấp hành pháp luật, xây dựng đời sống văn minh là nhiệm vụ quan trọng.

Xã Hướng Lập có khoảng 98% dân số là đồng bào Vân Kiều. Trước đây, do điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, một số phong tục, tập quán lạc hậu vẫn tồn tại. Khi đau ốm, nhiều người chưa tìm đến cơ sở y tế mà còn tin vào việc cúng bái; một số đám cưới, đám tang kéo dài nhiều ngày, tổ chức cầu kỳ, gây tốn kém cho gia đình.

Nhờ sự tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương, lực lượng công an, bộ đội biên phòng và ngành y tế, nhiều tập tục không còn phù hợp dần được xóa bỏ. Tuy nhiên, ở vùng cao, một số vấn đề như thanh thiếu niên uống rượu, vi phạm giao thông, mâu thuẫn gia đình, xích mích trong cộng đồng… vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Năm 2019, khi lực lượng công an chính quy được bố trí về xã Hướng Lập, đơn vị đã chủ động xây dựng mối quan hệ phối hợp với già làng, trưởng bản, người có uy tín, trưởng các dòng họ để tuyên truyền, vận động nhân dân.

Công an xã Hướng Lập cùng người có uy tín, trưởng họ tộc đến tận nhà dân để tuyên truyền chính sách, pháp luật. Ảnh: Ngọc Vũ.

Với đồng bào dân tộc thiểu số, lời nói của người có uy tín trong cộng đồng luôn có sức ảnh hưởng lớn. Hiểu rõ điều đó, Công an xã Hướng Lập thường xuyên phối hợp với ông Hoa và những người có vai trò nòng cốt ở thôn bản để đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến từng gia đình.

“Tôi thường nói với bà con rằng, trước hết phải đoàn kết, thương yêu nhau. Khi xảy ra mâu thuẫn thì bình tĩnh giải quyết, không cãi nhau, không đánh nhau. Mọi người cùng giúp nhau phát triển kinh tế, giữ gìn vệ sinh môi trường, chăm lo cho con cháu học hành để có tương lai tốt hơn” - ông Hoa chia sẻ.

Theo ông Hoa, công tác vận động không thể thực hiện trong ngày một ngày hai mà cần sự kiên trì “mưa dầm thấm lâu”, khi người dân thấy những việc làm đúng được biểu dương, những hành vi chưa đúng được nhắc nhở kịp thời, bà con dần thay đổi nhận thức và làm theo.

Trưởng họ tộc cùng công an giữ gìn bình yên từng gia đình

Không chỉ phát huy vai trò của người có uy tín, Công an xã Hướng Lập còn phối hợp với trưởng các dòng họ để tuyên truyền, giáo dục, phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.

Anh Hồ Hoàng Thới (42 tuổi, trú thôn Cù Bai, xã Hướng Lập), cho biết trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (6/1/1946), rất đông bà con dân tộc Vân Kiều, Pa Kô đã rủ nhau lấy họ Bác Hồ để khai tên mình trong thẻ cử tri.

Lãnh đạo chính quyền địa phương và lực lượng vũ trang xã Hướng Lập thường xuyên thăm hỏi, động viên gia đình chính sách. Ảnh: N.V

Tháng 6/1957, Bác Hồ vào thăm tuyến lửa Quảng Bình (nay là Quảng Trị), người Vân Kiều và Pa Kô ở Vĩnh Linh cử ông Hồ Ray đại diện ra gặp Bác Hồ để xin cho người Vân Kiều, Pa Kô được mang họ của Người. Được Bác Hồ đồng ý, từ đó người Vân Kiều – Pa Kô mang họ Hồ. Tuy vậy, người Vân Kiều vẫn ghi nhớ dòng tộc của mình.

Dù tuổi đời còn trẻ, nhưng 5 năm qua, anh Thới là trưởng họ A Pai đời thứ 18, trở thành điểm tựa tinh thần của 24 hộ gia đình trong dòng họ, sống ở thôn Cù Bai.

Anh Thới cho biết, đồng bào Vân Kiều có truyền thống gắn kết cộng đồng rất cao. Người dân luôn coi trọng tình cảm dòng họ, vì vậy việc tuyên truyền, nhắc nhở thông qua trưởng họ tộc thường mang lại hiệu quả rõ rệt.

Từ sự phối hợp với Công an xã Hướng Lập, dòng họ A Pai đã xây dựng những quy ước riêng nhằm vận động con cháu sống và làm việc theo pháp luật.

“Nếu vi phạm ở mức độ nhẹ, dòng họ sẽ họp bàn để nhắc nhở, giáo dục. Trường hợp cố tình tái phạm thì có thể áp dụng các hình thức răn đe trong họ tộc hoặc báo với thôn bản, chính quyền xử lý. Những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật” - anh Thới nói.

Trong 5 năm qua, anh Thới đã cùng dòng họ và lực lượng công an tham gia nhắc nhở, cảm hóa khoảng 20 trường hợp vi phạm, chủ yếu là thanh thiếu niên có biểu hiện chạy xe tốc độ cao, gây mất trật tự, mâu thuẫn gia đình, trộm cắp vặt.

Một trong những trường hợp được anh Thới nhắc đến là anh H.V.B (SN 1986, trú thôn Cù Bai). Năm 2019, do thường xuyên uống rượu, anh B có hành vi chửi mắng, đánh đập vợ là chị H.T.R (SN 1989).

Sau khi nắm được sự việc, anh Thới đã tổ chức họp dòng họ với sự tham gia của trưởng thôn, Công an xã Hướng Lập cùng các đoàn thể địa phương để phân tích đúng sai, vận động anh B thay đổi.

Sau buổi họp, anh B nhận ra sai lầm, chấm dứt hành vi bạo lực, chăm chỉ làm ăn, quan tâm đến vợ con. Đến năm 2021, gia đình anh đã xây dựng được căn nhà mới, cuộc sống từng bước ổn định.

Tấm áp phích trước cổng UBND xã Hướng Lập khẳng định vai trò quan trọng của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: Ngọc Vũ.
Thượng tá Cao Sơn Hải – Trưởng Công an xã Hướng Lập, cho biết thời gian qua, đơn vị luôn chú trọng phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các lực lượng vũ trang, đoàn thể, người có uy tín, trưởng các dòng họ để tuyên truyền, vận động nhân dân.

“Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phòng ngừa tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự ngay từ cơ sở. Khi người dân đồng thuận, cùng tham gia thì hiệu quả bảo đảm an ninh trật tự sẽ bền vững hơn” - thượng tá Cao Sơn Hải cho hay.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an với người có uy tín, trưởng họ tộc và nhân dân, nhiều năm qua xã Hướng Lập giữ vững ổn định an ninh trật tự, không để xảy ra điểm nóng. Đặc biệt, địa phương duy trì tốt địa bàn trắng về ma túy.

Ông Nguyễn Minh Tâm – Chủ tịch UBND xã Hướng Lập, đánh giá cao cách làm của công an an xã và cho rằng, giữ gìn an ninh trật tự là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tạo môi trường thuận lợi phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, giúp vùng biên Hướng Lập ngày càng đổi thay.

Xã Hướng Lập được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Hướng Việt và Hướng Lập thuộc huyện Hướng Hóa cũ. Xã Hướng Lập nằm ở phía Tây tỉnh Quảng Trị, giáp biên giới Việt - Lào. Toàn xã có diện tích hơn 21.887ha, với 3.617 nhân khẩu sinh sống tại 9 thôn. Đồng bào Bru - Vân Kiều chiếm khoảng 98% dân số.

Theo Báo điện tử Dân Việt