Chuyện học sau lũ: Học giữa cái nghèo

Do lũ chồng lên lũ, Hà Tĩnh là địa phương có thiệt hại lớn nhất về giáo dục. Sau lũ, toàn bộ 100% học sinh toàn tỉnh vẫn phải nghỉ học kéo dài một tuần lễ do trường học bị ngập lụt, hư hại. Tại Hương Sơn, Hương Khê, Vũ Quang, Đức Thọ, Can Lộc, Lộc Hà, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, nhiều trường phải nghỉ học kéo dài do chưa thể khắc phục được trang thiết bị, bàn ghế. Theo GĐ Sở GD&ĐT Hà Tĩnh Nguyễn Khắc Hào, nước lũ đã làm gần 12.700 bộ bàn ghế bị hư hỏng và trôi, 170.000 bộ sách giáo khoa bị ướt, trôi và 1.300 nhà ở của giáo viên bị ngập. Đã có 568 trường học bị ảnh hưởng sau đợt lũ, 598 phòng học, nhà công vụ, văn phòng bị sập, hư hỏng hoàn toàn. Trên 48.000m2 khuôn viên trường học (sân trường, nhà xe...) bị phá huỷ; trên 10.000 bộ bàn ghế cùng nhiều trang thiết bị quan trọng đã bị phá hỏng. Thiệt hại ước tính của ngành giáo dục Hà Tĩnh hơn 204 tỉ đồng.

Trưởng phòng GD huyện Hương Khê Lê Ngọc Minh cho biết, riêng đợt lũ thứ nhất, Hương Khê đã bị cuốn trôi trên 3.000 bộ bàn ghế, hư hại CSVC khá nhiều, 100% học sinh phải tạm nghỉ học, 70% số trường học bị ngập lũ. Thế nhưng đợt lũ thứ hai còn gây thiệt hại gấp bội, thống kê sơ bộ cho thấy ngành giáo dục huyện đã thiệt hại gần 24 tỉ đồng. Hiện nhiều trường học tuy đã khắc phục dựng lại lớp học, khuôn viên, nhưng vẫn chưa dạy trở lại do thiết trầm trọng bàn ghế, trang thiết bị dạy học. Điều đáng trăn trở nhất là mặc dù Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã gấp rút bổ sung lượng SGK, vở viết do lũ cuốn, và mặc dù Hương Khê cũng nhận được rất nhiều sự tương trợ nghĩa tình từ khắp mọi miền tổ quốc, nhưng chưa thể bù đắp và giải quyết hết những khó khăn của người dân, đặc biệt là ổn định việc học trở lại cho học sinh.

Xã Hà Linh là một trong những địa phương bị thiệt hại nặng nề nhất của huyện Hương Khê với gần 1.100/1.500 hộ bị ngập trong nước, trong đó 950 hộ bị ngập lút hoàn toàn. Xã Lộc Yên kế bên cũng xảy ra tình trạng học sinh quay trở lại trường phải gắng gượng với những cuốn sách, vở viết cứu trợ ít ỏi. Có mặt tại rốn lũ Hương Khê, những hình ảnh xót xa đập vào mắt chúng tôi là điều kiện sống sau lũ của người dân quá khắc nghiệt. Nước sạch thiếu, rau cỏ thiếu. Bữa ăn các gia đình chỉ gồm cơm trắng, lạc, vừng, rất hiếm được một bát canh rau. Nhiều hộ nghèo đã cầm cự cảnh sống bằng mỳ tôm cứu trợ hàng chục ngày qua. Hàng hoá đã thông thương, những giá cả thực phẩm, rau cỏ đắt ghê gớm. Ông Nguyễn Kim Túc, 70 tuổi (xóm Trung Thượng-Lộc Yên) buồn rầu “Cái ăn thì tạm thời không lo nữa, vì lượng hàng cứu trợ đến tay bà con khá kịp thời. Nhưng lo nhất là chuyện học hành của các cháu”.

Nguy cơ bỏ học sau lũ?

Đáng thương hơn, trong cái lạnh đầu mùa, nhiều học sinh Hà Linh, Lộc Yên đang phải ro ro đến lớp với manh áo mỏng, không đủ ấm. Và dường như đây là tình trạng chung của học sinh các vùng Hương Khê, Vũ Quang, Can Lôc... Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lộc Yên Mai Thị Hồng chia sẻ, nhiều em có hoàn cảnh khá thương tâm, nhà bị cuốn, đồ đạc, chăn màn, quần áo cũng chẳng còn. Nhiều học sinh chỉ còn mỗi bộ quần áo cộc mặc tới lớp. Trước mắt thì trường vẫn tạo mọi điều kiện cho học sinh đến trường, đề xuất hỗ trợ đặc biệt những học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhất. Về lâu dài, nếu các gia đình không thể khôi phục kinh tế (vì đây là các xã miền núi đặc biệt khó khăn), thì giáo dục nơi đây sẽ vấp phải nhiều thách thức còn lớn hơn thời điểm lũ lụt.

Trước những khó khăn về kinh tế, đời sống dân sinh và đặc biệt là sự gồng mình gắng gượng của thầy cô giáo và học sinh vùng lũ, ông Nguyễn Khắc Hào cho biết, ngành giáo dục Hà Tĩnh đang nỗ lực làm tất cả những gì có thể, với mục tiêu không để học sinh bỏ học do khó khăn. Hy vọng với những tấm lòng, nghĩa cử cao đẹp của cả nước đang hướng về miền Trung, thì ngành giáo dục Hà Tĩnh nói riêng và giáo dục Quảng Bình, Nghệ An nói chung sẽ sớm vượt qua những khó khăn sau cơn lũ lịch sử này.

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)