Nhớ lại 5 năm trước đây, Rào Con là bản “trắng”, “trắng” thật nhiều thứ, từ điện, đường, trường, trạm cho đến “trắng” cả đảng viên. Những năm trở lại đây, Rào Con đã có những đổi thay. Mới đây thôi cả bản có tới 7 cặp vợ chồng thực hiện đăng ký kết hôn, 30 trường hợp khai sinh “tập thể”. Đây có thể xem là một ngày trọng đại của người dân Vân Kiều ở bản Rào Con.

Vượt rừng vào bản

Bản Rào Con cách trung tâm xã Sơn Trạch khoảng 10 km đường chim bay nằm trong vùng di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng. Đường vào bản ngoằn ngoèo vắt qua những ngọn núi dựng đứng, bên vách núi cao, bên vực sâu thăm thẳm.

Sau hơn 4 giờ đồng hồ đi bộ vượt núi Khe Chùm, lội khe Vực Giếng... đoàn cũng đã đến với bản Rào Con, nhiều người trong đoàn bị vắt, sên cắn khắp người. Vào bản ai nấy trong đoàn mệt bở hơi tai nhưng trước sự tiếp đón thân mật, trìu mến của những người Vân Kiều nơi đây, cảm giác mệt nhọc nhanh chóng tan biến...

Một góc bản Rào Con

Rào Con hôm nay đã đổi thay nhiều lắm rồi- anh Bình chỉ tay ra cánh đồng lúa nước trước mặt rồi nói- bà con đã chủ động được sản xuất, tuy còn nghèo nhưng cái đói thì bị đẩy lùi. Vụ sản xuất lúa đông xuân 2010- 2011, bà con Vân Kiều ở đây được hỗ trợ 100% lúa giống từ cấp trên, toàn bản hiện trồng được 4 ha lúa nước, đạt kế hoạch xã giao. Đáng biểu dương là một số diện tích lúa bị trận lũ hồi tháng 10.2010 gây xói lở, vùi lấp bà con đã khắc phục lại được nên không một tấc đất nào bị bỏ hoang.

Trưởng bản Hồ Kiên cho biết, trong vòng 5 năm trở lại đây, với sự giúp đỡ của chính quyền xã Sơn Trạch, bản Rào Con đã xóa bỏ được tình trạng “điểm trắng” về đảng viên. Không những thế, Rào Con còn có một Chi bộ Đảng với 4 đảng viên; Chi hội Phụ nữ với 26 hội viên; 1 Chi đoàn Thanh niên với 13 đoàn viên thanh niên... Bản đã có trường học và ốm đau đã có “bác sĩ” cắm bản đến khám chữa bệnh.

Dù muộn nhưng nay các hộ gia đình người dân tộc Vân Kiều đều đồng lòng, vui vẻ ký hoặc điểm chỉ vào giấy Đăng ký kết hôn.

Cả bản cùng đi đăng ký kết hôn

Cùng với mọi người, vợ chồng Hồ Văn Do, sinh năm 1986 và Hồ Thị Lửa, sinh năm 1990 phấn khởi bế hai đứa con đi đăng ký kết hôn, làm thủ tục khai sinh. Gặp chúng tôi, Hồ Văn Do cho biết: “Miềng cưới Lửa vào năm 2008. Vợ miềng quê ở bản Sắt, xã Trường Sơn (huyện Quảng Ninh). Ngày lấy nhau đến giờ cả hai vợ chồng chưa đi đăng ký kết hôn. Cả mấy đứa con cũng chưa làm khai sinh”.

Do kể, từ bao đời nay, dân bản Rào Con và nhiều người Vân Kiều khác sống dọc dãy núi Trường Sơn khi gả vợ, cưới chồng, sinh con có mấy ai đi làm thủ tục ấy đâu. Hôm ni có đoàn cán bộ xã lên đây trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn và làm thủ tục kết hôn, khai sinh miễn phí, vợ chồng miềng phải tranh thủ mà đi làm chớ. Mới rồi nghe cán bộ giải thích miềng mới hiểu lâu nay cưới vợ và sinh con “lậu” mà không biết. May mà cán bộ họ chưa phạt cho...

Mô hình lúa nước tại bản Rào Con

Vợ chồng Nguyễn Văn Thắng và Hồ Thị Xanh, cùng sinh năm 1983 (đều quê ở xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh) cưới nhau rồi đến lập nghiệp, định cư tại bản Rào Con. Cầm tờ giấy chứng nhận kết hôn và 2 tờ giấy khai sinh, Hồ Thị Xanh mừng rỡ khoe: “Miềng với chồng vừa mới đăng ký kết hôn và khai sinh cho hai đứa út xong.

Hai đứa đầu nhà trường nói đợt tới sẽ phối hợp cùng cán bộ xã làm khai sinh cho để tiện bề theo dõi, quản lý. Đến chừ miềng mới biết đi đăng ký kết hôn thì cái bụng mới yên tâm, thoải mái lắm. Bà con miềng từ trước đến nay cưới nhau vẫn thường được hai gia đình “buộc chỉ cổ tay” để gắn bó với nhau bền chặt. Nay có thêm tờ giấy kết hôn này miềng thấy yên tâm lắm. May mà từ khi lấy Thắng đến chừ không có phụ nữ nào đến “ngoại tình” hoặc thằng chồng nó bỏ đi theo gái, lấy thêm vợ khác... Nếu xảy ra điều đó thì miềng biết kêu ai bảo vệ cho đây...”.

Đông đảo người dân bản Rào Con đi đăng ký kết hôn và khai sinh “tập thể”

Mặc dù cả hai vợ chồng Hồ Văn Duyệt, sinh năm 1985 và Hồ Thị Tranh, sinh năm 1990 đều không biết chữ nhưng họ vẫn kéo nhau tới nhờ cán bộ xã hướng dẫn cho cách đăng ký kết hôn. Sau khi hoàn tất các thủ tục, cả hai vợ chồng này phấn khởi lăn ngón tay điểm chỉ vào giấy chứng nhận kết hôn trước sự chứng kiến của đông đảo bà con trong bản Rào Con. Hồ Văn Duyệt cười nói nửa đùa nửa thật trước mọi người: “Này, từ nay con Tranh chính thức là vợ của tao rồi nghe, “léng phéng” với nó là tao kiện Nhà nước bỏ tù mọt gông đó...”.

Chứng kiến nhiều người dân trong bản lần lượt đăng ký kết hôn và làm khai sinh cho con, Bí thư chi bộ Hồ Thẩu và Trưởng bản Rào Con Hồ Kiên ban đầu cũng tỏ ra ngần ngại, xấu hổ. Nhưng hai người cũng nhanh chóng bế con, dẫn vợ vào đăng ký kết hôn, khai sinh. Hồ Thẩu bộc bạch: “Tụi miềng đều là cán bộ, đảng viên, phải gương mẫu chấp hành pháp luật nhà nước thì lúc đó nói dân mới nghe chứ...”.

Hồ Kiên xen vào: “Trong bản có mấy trường hợp người lớn đã có cháu bồng, cháu bế rồi mà vẫn đi đăng ký kết hôn, cán bộ như miềng không những thực hiện nghĩa vụ công dân tốt mà phải tích cực tuyên truyền cho người ta chấp hành pháp luật nữa chớ”.

Chia tay bản Rào Con trong chiều muộn, trên đường rời bản, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Trạch Trần Đức Bình tâm sự: “Để tạo chuyển biến về nhận thức cho bà con trong lao động sản xuất, hiểu biết pháp luật... không dễ gì thực hiện được trong ngày một ngày hai. Cần phải có quá trình tuyên truyền, bắt tay chỉ việc theo kiểu “mưa dầm thấm lâu” thì mới hiệu quả được. Sắp tới chúng tôi sẽ tăng cường cắt cử cán bộ thường xuyên lên Rào Con để tuyên truyền, hỗ trợ cho họ hiểu, nhận thức pháp luật đúng đắn hơn ...”.

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)