Tôi đã nghe người ta kể nhiều chuyện "tức cười" về nhà thơ Nguyễn Văn Dinh. Nào là thuở mới biết đi xe máy, quan niệm số 1 bao giờ cũng nhỏ hơn số 2, số 3, nên ông chỉ vào số 1, cốt là đi tốc độ thật chậm cho an toàn cả mình lẫn mọi người. Nào ngờ, cứ giữ số 1 như thế, xe ông cứ gừ gừ, dật dật. May mà một người bạn đi đường thấy thế, quát lớn: "Vào số 3 đi!". Ông làm theo. Lúc đó, xe mới êm ru.

Rồi chuyện khi đi qua ngã tư, đèn xanh bật lên, ai cũng hối hả cho xe lao qua. Riêng ông, vì muốn nhường mọi người đi hết đã, ông mới bắt đầu. Nhưng ác nỗi, lúc đó đèn đỏ lại đã bật lên. Ông phải dừng lại. Khi đèn xanh bật sáng, dòng người lại cuồn cuộn bất tận. Cứ thế, hơn 2 giờ mà ông vẫn chưa qua được.

Ông không dùng điện thoại di động. Cơ quan hỏi, người nhà điện trả lời, rằng đã đi cách đây hơn hai tiếng rồi. Người cơ quan vội vã đi tìm ông. Hóa ra, ông đang tự mắc kẹt giữa ngã tư đường phố.

Thế nhưng, những ngày đầu tháng 12 này, ông sắp tròn 77 tuổi. Gặp ông ở nhà riêng, tôi thấy ông tinh anh hơn những gì tôi nghe người ta nói. Ông đang bị đau tim nặng. Khi tôi ngồi xuống ghế, ông liền bật nắp bia, rót cho tôi một cốc, ông một cốc. Nhìn cốc bia, tôi thật ái ngại cho ông.

Ông nở nụ cười, vui vẻ: "Chú cứ yên tâm, tớ đau tim thật, nhưng lại điều trị rất hiệu quả theo chỉ dẫn của một bác sĩ Frăngxơ. Uống bia buổi sáng sớm thế này, đúng một cốc, sẽ lợi tiểu. Mà lợi tiểu sẽ làm cho tim bớt phồng lên, tuần hoàn máu sẽ yên ả. Thế thôi!". Nghe vậy, tôi liền chạm cốc với ông, chúc ông thượng thọ, đại thượng thọ!

Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (kết nạp 1980). Trước khi nghỉ hưu, ông là Phó Tổng biên tập Báo Quảng Bình, Ủy viên Ban chấp hành Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Bình.

Nhớ những khi đến nộp một vài bài thơ mới tập tõm làm, mong được mau lên trang báo, ông ân cần đưa cả hai tay đón nhận bài của tôi và luôn đọc một bài thơ dường như là lời tâm niệm của mình, cũng là để san sẻ, an ủi tính nôn nóng của những người mới tập cầm bút như tôi: "Một đời định nghĩa chưa ra/ Thơ là gì nhỉ mà ta kiếm tìm…/ Một đời theo mãi câu thơ/ Tôi đành như kẻ bơ vơ lữ tình".

Quê ông làng Quảng Thanh, sát bờ sông Gianh của huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, nơi ngày xưa vua Quang Trung trên đường thần tốc ra Phú Xuân đại phá quân Thanh năm 1789, đã dừng chân lại quyên lương bằng bánh đa, bánh đúc mà lịch sử còn ghi.

Tháng 5 năm 1950, 18 tuổi, ông trốn nhà đi bộ đội, thuộc đơn vị Tỉnh đội Quảng Bình. Thấy ông hay làm thơ, cán bộ tổ chức đơn vị đã điều ông về làm việc ở Phòng Tuyên - Cổ, sau đổi thành Phòng Tuyên huấn. Anh lính vệ quốc đoàn Nguyễn Văn Dinh đi dép lốp, mặc áo trấn thủ thuở đó chuyên làm ca dao dân giã để động viên cổ vũ phong trào kháng chiến của toàn dân, toàn quân.

Ông làm bài "Trăm mẹo nghìn mưu" để tuyên truyền với mọi người về mẹo du kích trong đánh giặc. Ông làm bài "Giữ mùa" để tuyên truyền cho mọi người nhanh nhanh thu gặt lúa mùa, không cho Pháp lên đốt phá. Ông viết "Phân tán trâu bò", tuyên truyền cho nông dân cách giữ sức kéo giữa lúc ta và Pháp đánh nhau ác liệt… Rồi ông viết liên tiếp mấy trường ca để ghi lại dũng khí những anh hùng người dân Quảng Bình trong đánh Pháp.

Hoà bình lập lại, ông chuyển ngành, sang làm phóng viên Báo Quảng Bình. Một thời gian, ông lên Trưởng phòng biên tập, rồi Phó Tổng biên tập cho đến khi nghỉ hưu. Cho đến nay, ông đã có 12 tập thơ dày dặn, và hàng ngàn bài báo.

Năm 1953, ông được giải cao về ca dao kháng chiến do Cục Tuyên huấn Quân khu 4 tổ chức. Năm 1995, được Giải thưởng Văn học Lưu Trọng Lư (Quảng Bình). Thơ ông được in nhiều trên sách báo Trung ương và các địa phương. Tờ "Nhân đạo" ở Pháp, năm 1995 đã đăng một chùm 5 bài thơ của ông. Tờ "Quê hương" của Hội Việt kiều ở Đức, năm 2000 đăng luôn 3 bài về Bác của ông, sau chùm thơ của Tố Hữu.

Nhà thơ Nguyễn Vũ Tiềm đã đưa bài thơ "Lời dã tràng" của ông vào tuyển tập "Nghìn câu thơ tài hoa Việt Nam": "Ai bảo dã tràng xe cát uổng công/ Không tôi, ai bạn cùng sóng bể/ Sức nhỏ nhoi kiên trì lặng lẽ/ Trận đấu dã tràng với sóng vẫn hoà không".

Độc đáo và vinh dự nhất là cho đến nay, như nhiều bài báo đã viết về ông, là: "Người làm thơ về Bác Hồ nhiều nhất nước". Cho đến nay, ông đã có 4 tập thơ viết về Bác, theo thể thất ngôn tứ tuyệt. Vào dịp kỷ niệm 115 năm Ngày sinh nhật Bác, ông đã cho xuất bản tập thơ "Nhớ Bác Hồ" gồm 115 bài.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết lời đề tựa, in trang trọng trang đầu của tập thơ như sau: "Đọc tập thơ "Nhớ Bác Hồ" của nhà thơ Nguyễn Văn Dinh càng thấy: "Lòng Bác thương dân vô hạn/ Lòng dân nhớ Bác đời đời". Tôi hoan nghênh tập thơ được xuất bản vào dịp kỷ niệm 115 năm Ngày sinh của Bác". Ông đang sáng tác và tuyển chọn để đến năm 1010, nhân dịp kỷ niệm 120 năm Ngày sinh của Bác, sẽ cho in tập thơ về Bác Hồ gồm 120 bài.

Có người ở một tỉnh nọ đã nhiều lần lấy thơ của ông viết về Bác Hồ gửi đăng một số báo ở Trung ương và tạp chí văn nghệ địa phương, nhưng lại ghi tên tác giả là mình. Tôi hỏi ông về điều đó. Nhà thơ Nguyễn Văn Dinh nói: "Đạo đức Bác Hồ là tài sản tinh thần chung của mọi người. Một người hay nhiều người lấy thơ tôi viết về Bác Hồ ký tên mình thì cũng chẳng có việc gì đâu!". Rồi ông cười rất phúc hậu.

Tợp xong một ngụm bia, ông sang sảng đọc vang một bài mình mới viết về Bác: "Trên ngực Bác không có huân chương/ Mọi vinh quang Người dành cho đất nước/ Người nếm trải mọi đắng cay tù ngục/ Cho đời nhân ái với tình thương".

Hồ Ngọc Diệp