Niềm vui của học sinh Thượng Trạch khi nhận quà từ chương trình Đèn Đom Đóm.

Nhọc nhằn "gánh" chữ

Để lên được Thượng Trạch chỉ có một lối duy nhất là đường 20. Cách khu du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng hơn 40km nhưng đi ô tô cũng mất cả ngày mới tới nơi. Đường được mở từ thời chiến tranh, nhiều năm rồi không được tu sửa nên xuống cấp nghiêm trọng. Mùa nắng ô tô còn đi được chứ mùa mưa Thượng Trạch trở thành “ốc đảo”, biệt lập với bên ngoài.

Thế mà những thầy cô giáo nơi đây vẫn vượt qua mọi gian nan, thử thách để “gieo” con chữ, đem đến ánh sáng văn hóa, đem hy vọng đến cho bà con.

Thượng Trạch có 19 điểm trường phân bố ở 19 bản. Xa nhất là bản A Ky, cách điểm trung tâm 30km đường rừng. Do điều kiện khắc nghiệt nên trong số 49 giáo viên của trường chỉ có duy nhất 1 cô giáo, chỗ ăn ngủ của các thầy cô được dựng tạm bằng thân nứa và lá cọ. ở những điểm trường xa, các thầy cô phải đi bộ 2 ngày đường mới đến nơi.

Con đường độc đạo lên Thượng Trạch lầy lội rất khó đi.

Cuộc sống khó khăn nên việc các em tham gia lao động phụ giúp cha mẹ được bà con nơi đây coi là ưu tiên lớn nhất của các gia đình. Một năm chỉ có 1 mùa rẫy nên ngoài giờ học, các em phải lên rừng hái măng, hái nấm, tìm mật ong phụ giúp bố mẹ. Chính vì vậy, để duy trì sỹ số lớp, nhiều hôm các thầy cô phải lặn lội đến tận nhà để động viên từng em. Vào mùa mưa, nước suối dâng cao, các thầy còn tới nhà để cõng các em đến lớp.

Do điều kiện đi lại quá khó khăn, nên Trường Tiểu học Thượng Trạch phải tổ chức dạy và học liên tục 22 ngày trong tháng (kể cả thứ Bảy, Chủ nhật) để 8 ngày còn lại tạo điều kiện cho các thầy cô về xuôi thăm nhà, lấy lương thực. Khó khăn chồng chất, vậy mà trong ngôi trường ọp ẹp, mái tranh vách cọ, ngày ngày tiếng kẻng vẫn leng keng gọi học sinh đến lớp.

Cổ tích giữa đời thường

Việc dạy chữ cho các em lớn đã khó, chuyện yêu cầu các em ở độ tuổi mẫu giáo đến trường càng khó hơn. Thế mà có một cô giáo trẻ miền xuôi đã làm được điều ấy. Đó là cô giáo Trần Thị Kim Triều, quê ở xã Xuân Trạch (Bố Trạch). Cô Triều đã 5 năm kiên trì viết đơn để được lên Thượng Trạch xóa tình trạng “trắng” mẫu giáo cho các em nhỏ nơi đây. Bắt đầu làm đơn từ năm 2004 nhưng phải đến giữa năm 2009 cô nhận được quyết định lên dạy mẫu giáo ở Thượng Trạch.

Để duy trì sĩ số lớp các thầy cô phải đến từng nhà dỗ các em đi học.

Lớp học của cô bắt đầu từ con số không. Để có lớp học, cô mượn một phòng của UBND xã, lau chùi, quét dọn rồi mượn tiếp mấy băng ghế dài. Thế là cô có nơi dạy, trò có nơi học. Vừa dạy, cô vừa tranh thủ làm tờ trình gửi UBND huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo xin kinh phí mua sắm trang thiết bị dạy học. Có tiền, cô lại tự mua đồ dùng học tập cho học sinh của mình, sau đó tìm xe gửi lên bản. Cuối cùng, ngày 6/9/2009, lớp mẫu giáo đầu tiên của trẻ em Ma Coong giữa vùng rừng núi heo hút Trường Sơn đại ngàn được khai giảng. Cô Triều đã đưa tới cho trẻ em nơi đây một sức sống mới. Cô tâm sự: “Khi tôi lên đây, các cháu trông rất bẩn thỉu, nhưng giờ anh thấy đó, cháu nào cũng sạch sẽ hơn. Mỗi lần về quê tôi lại xin áo quần cũ mang lên cho các cháu. Khi gặp người quen, các cháu đều vòng tay chào lễ phép, thế là tôi mừng lắm rồi”.

Hiện đường 20 lên Thượng Trạch đang được thi công sửa chữa. Đây là tin vui cho không chỉ bà con mà còn cho cả những thầy cô giáo đang dạy ở đây. Con đường đẹp hơn nghĩa là đồng bào A Rem và Ma Coong ở Thượng Trạch sẽ có cơ hội giao lưu với bên ngoài, người ta sẽ quên cảnh các thầy cô giáo phải mang theo lỉnh kỉnh đồ nghề sửa xe mỗi khi về nhà. Nhưng chắc hẳn hình ảnh những thầy cô giáo ngày đêm miệt mài mang con chữ đến cho con em đồng bào dân tộc sẽ không bao giờ phai mờ trong tâm trí đồng bào các dân tộc nơi đây.

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)