Kỳ công bẫy ảnh

Việc đặt bẫy ảnh cần một quy trình hết sức nghiêm ngặt, không được tiết lộ rộng rãi để tránh sự nhòm ngó của những tay săn trộm và nguy cơ mất cắp (các bộ bẫy ảnh tự động có giá trị hàng ngàn đến hàng trăm ngàn USD). Chính vì thế chúng tôi phải cam kết tuân thủ những nguyên tắc do các nhà khoa học tại đây đặt ra: không được phép công bố địa danh cụ thể nơi đặt các bẫy ảnh, và những hình chụp bẫy ảnh chỉ cho phép cận cảnh, không được có đường chân trời. Khi đã cam kết đầy đủ, tôi mới được Đặng Ngọc Kiên, nhà sinh học trẻ ở trung tâm Nghiên cứu khoa học và cứu hộ động thực vật Phong Nha – Kẻ Bàng dẫn vào rừng.

Một bộ bẫy ảnh gồm năm máy được đặt ở các tiểu khu khác nhau của phân khu dịch vụ hành chính. Nơi chọn đặt bẫy ảnh là khu vực bằng phẳng, vùng đất rừng thứ sinh có vô số ụn đất của giun thải ra. Kiên nói đặt bẫy ảnh gà lôi hồng tía rất khó, bộ thu tín hiệu bằng tia lazer phải cách mặt đất chưa đến 30cm, cố định thật chặt. Máy ảnh đặt cao hơn một chút để thu hình. Vùng đất đặt bẫy ảnh được thám sát kỹ lưỡng trong mười ngày để tìm vết bới đất lấy thức ăn của loài gà hết sức “ẩn dật” này. Khi đã xác định rõ dấu vết trên đất mới cài đặt bẫy ảnh.

Một bẫy ảnh tự động đang sẵn sàng. .

Kết quả bất ngờ

Thám sát về gà lôi hồng tía đến từ nhóm ba nhà sinh học trẻ ở Phong Nha – Kẻ Bàng gồm Đặng Ngọc Kiên, Lê Thúc Định, Đinh Hoàng Tuấn. Dự án có kinh phí 20 triệu đồng, cùng 20 cuộn phim. Nguyên thuỷ dự án không hy vọng sẽ thu được hình ảnh đầy đủ về loài này mà có thể lấy mẫu lông hoặc một phần hình ảnh mờ nhạt trong sương dưới tán rừng thứ sinh. Nhưng sau gần ba tháng, nhóm đã bất ngờ khi những thước phim được đưa đi tráng và phát hiện có nhiều cá thể trống và mái đã ra “sân ăn” nơi có những bẫy ảnh chờ đợi.

Đặng Ngọc Kiên đang kiểm tra bộ thu ảnh tự động.

Đặng Ngọc Kiên cho biết trong tự nhiên, gà lôi hồng tía là loài nhút nhát, nó là một mắt xích trong chuỗi thức ăn của cáo, chồn, mèo rừng, thậm chí nhiều khi chúng còn bị khỉ tấn công. Do vậy chúng được khoác một màu sắc hết sức bí ẩn. Đã có nhiều thợ săn bắt một số cá thể, nhưng khi tiếp cận thì hoặc bị làm thịt, hoặc đã bị bán, chỉ còn một số mẩu lông vương lại trong giỏ của thợ săn.

Gà lôi hồng tía rất oai vệ – ảnh chụp từ bẫy ảnh.

Ước ao tận mắt chứng kiến chúng, nhóm của Kiên quyết định dấn thân tìm hiểu loài gà quý này. Và lần đầu tiên, họ thành công khi thu trọn hình ảnh của gà lôi hồng tía. Gà trống trông rất oai vệ với bộ lông sặc sỡ, gà mái kém về màu sắc nhưng chúng nhỏ thon trông rất kiêu kỳ với bộ lông giản dị mang màu nâu thẫm điểm xuyết những chấm trắng bắt mắt. Tuy không cầu kỳ nhưng đám gà mái xứng đáng là giống loài để lũ gà trống nỗ lực khoe bộ lông sặc sỡ cùng những điệu múa thiên đường mỗi mùa sinh sản.

Gà lôi hồng tía được xác nhận lần đầu vào năm 1858, nhưng đến nay nhờ những tấm hình thu được qua bẫy ảnh công phu, mới lộ diện hình ảnh sinh động của chúng.

Hình ảnh lần đầu tiên chụp được ba cá thể gồm hai trống và một mái. Chân dung gà lôi hồng tía Con trống trưởng thành có mào dài (70 – 90mm), thường dựng đứng, có màu đen lam ánh thép. Đầu, cằm, họng màu đen. Phần dưới lưng màu vàng kim loại. Hông và trên đuôi có màu đen tuyền và đỏ tía. Phần còn lại của bộ lông có màu lam tía. Con mái trưởng thành không có mào nhưng lông ở đỉnh đầu dài hơn, đuôi thẳng và tròn. Bộ lông nhìn chung có màu nâu, bụng có hình vảy trắng nhạt. Mặt đỏ nâu, da mặt và chân màu đỏ. Chúng làm tổ ở rừng núi đất, bắt đầu vào mùa sinh sản vào năm thứ ba, mỗi lứa đẻ 4 – 8 trứng. Trứng ngắn và hơi tròn, màu vàng hồng nhạt, kích thước 18 – 38mm, ấp 24 – 25 ngày thì nở. Chúng ăn hạt, giun và côn trùng.

Người sưu tầm: Đ.Chiến

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)