Làng… “trời hành”!

Font size : A- A A+
Nguồn: Văn hóa online - 02/09/2011
Tác giả: Phạm Phú Thép

Từ TP Đồng Hới (Quảng Bình) xuôi về phía Nam, theo đường Hồ Chí Minh qua cầu Long Đại, một địa danh nổi tiếng trong thời kỳ đánh Mỹ, khi hỏi đường về xã Hiền Ninh (huyện Quảng Ninh), một người dân sống bên cầu hỏi luôn: Có phải các anh hỏi về cái xã luôn bị “trời hành" phải không?

Nghe trời âm u, cả làng khiếp vía

Chúng tôi đi theo hướng dẫn của người dân chỉ đường, vượt cánh đồng Long Đại để vào làng Hiền Ninh. Cánh đồng lúa đang thì con gái đẹp như tranh, nhưng đây là khu vực thường xuyên bị sét đánh. Mới đầu giờ chiều mà người làm đồng đã hối hả về nhà. Chị Ngô Thị Minh Khai, nhà ở phía đầu làng, khẩn trương thu ghém dụng cụ để về nhà.

Chị cho biết: “Mùa này làm đồng ở đây rất nguy hiểm, buổi chiều ham làm không để ý, mây kéo về, giông nổi lên là thường có sét đánh, nhiều khi chạy không kịp sợ lắm anh ạ”. Người dân ở đây gọi cánh đồng này là “cánh đồng chết”, từ trước tới nay không biết bao nhiêu người bị sét đánh trên cánh đồng này. Bà Hạnh, người làng Đồng Tư, giục bà con đang làm đồng nhanh chóng về nhà vì bà đã thấy mây đen ở phía ngọn núi Thần Đinh kéo về.

Bà Hạnh nhớ lại cái chết bi thảm của một người trong làng cách đây khoảng hơn chục năm. Vào một đêm mưa, một người đàn ông 37 tuổi đi bắt cá trên cánh đồng này thì mưa lớn kéo về kèm theo sấm chớp rợp trời.

Một tia sét đánh xẹt qua cánh đồng, ông ấy bị cháy sém, chết ngay tại chỗ và được một người bắt cá gần đó phát hiện, đưa về nhà mai táng. Năm 1992, một nam sinh mới 16 tuổi ở làng Đồng Tư bị sét đánh, khi bà con chạy ra thìcậu bé đã chết trong tư thế co quắp, cháy sém... trông rất tội nghiệp, bà Hạnh nhớ lại.

Kinh hoàng nhất là sự việc vào cuối tháng 3.2011, khi anh Trần Xuân Sơn (trú tại thôn Long Đại, xã Hiền Ninh) đang kéo xe ở ruộng thì bị sét đánh chết tại chỗ. Người trong xã kể lại, thời điểm anh Sơn gặp nạn, sét đánh rất kỳ lạ.

Càn quét như B52 truy kích. Tại địa điểm đósét đánh như bủa lưới. Sét càn qua càn lại từng chùm trên cánh đồng, chóa sáng cảmột vùng, trong khi bầu trời đen kịt. Người đang làm đồng chạy tán loạn.

Trước khi bị sét đánh, anh Sơn đang ngồi trên xe bò từ hồ nuôi tôm trởvề. Đi cùng anh Sơn là ông chú ruột cũng bị sét đánh trúng hất tung ra xa, may mắn chỉ bị thương nhẹ. Còn anh Sơn bị sét đánh trực diện, người cháy đen. Con bò trúng sét, lồng lên rồi ngã lăn ra chết. Tại khu vực “trời hành”, đất, cỏ bị bới tung tạo thành hố sâu hoắm.

Chúng tôi vào nhà anh Sơn để thắp cho anh một nén nhang. Bà Nguyễn Thị Hồng (60 tuổi), mẹ của anh Sơn cho biết: “Nó bị “trời đánh” trẻ quá, mới 35 tuổi, để lại hai đứa con còn quá nhỏ, đứa lớn mới lên 4 tuổi, còn đứa nhỏ mới lên hai”. Hiện nay, ngôi mộ của anh Sơn được gia đình đem chôn trong vườn nhà. Bà Hồng nói: “Xác người bị sét đánh thường hay bị đào trộm, nên chúng tôi phải chôn ở đây. Thời gian đầu đêm nào cũng có người canh”.

Những người bị “thần” sét giáp mặt nhưng may mắn thoát chết đều bị ám ảnh và sống trong sợ hãi. Vợ chồng ông Hoàng Văn Thuyết (54 tuổi) và bà Võ Thị Dung (50 tuổi), trú thôn Đồng Tư làhai trong số hàng chục người như vậy. Bà Dung kể: “Vào ngày 4.6.2011, khi trời đang nắng chang chang thì vợ chồng tôi ra thu gom rơm rạ trên đồng.

Một lúc sau, trời bắt đầu âm u, mây kéo về đen tối cả cánh đồng. Thấy bất an, khi chuẩn bịra về thì bất ngờ sét giáng xuống. Sợ quá, tôi nằm sát xuống đất, lát sau nhìn sang bên cạnh thì thấy chồng tôi đã bất tỉnh, quần áo rách nát”.

Quá hoảng loạn, bà Dung hớt hải chạy đi gọi người cứu giúp và được anh Duy, người đang làm đồng gần đó chạy đến ứng cứu. Anh Duy lấy đất đắp từ cổ đến chân cho ông Thuyết, đợi qua cơn nguy kịch rồi đưa ông Thuyết vào Bệnh viện huyện Quảng Ninh cấp cứu và sau đó đưa lên điều trị ở Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam- Cuba – Đồng Hới. Đến thăm ông Thuyết, ông đưa cho chúng tôi xem bộ áo quần bị sét đánh rách te tua và ông cũng không biết vì sao mình bị sét đánh mà không chết.


Cánh đồng này là tâm điểm sét đánh

Đâu là nguyên nhân?

Ông Nguyễn Đức Hòa, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Hiền Ninh cho biết, theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 1990 tới nay, toàn xã có hàng trăm vụ sét đánh làm ít nhất 5 người chết và hàng chục người bị thương, thiệt hại vô kể. Mỗi khi sét đi qua, làng Hiền Ninh lại có hàng chục chiếc ti vi, đầu máy, toàn bộ hệ thống dây điện cháy đen. Thậm chí, cây cối trong làng cũng bị sét đốt thành than củi, ông Hòa cho biết thêm.

Một số cụ cao niên trong làng cho hay, những vị trí sét đánh thường ở ngoài đồng, tập trung tại khu vực có nhiều hố bom. Được biết, ngày xưa Hiền Ninh là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của giặc Mỹ. Hàng ngàn tấn bom đạn đã dội xuống đất này. Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND xã Hiền Ninh khẳng định: “Xã Hiền Ninh là nơi bị sét đánh nhiều nhất trong toàn tỉnh Quảng Bình.

Hiện nay, chúng tôi chỉ biết tuyên truyền cho người dân đừng ra đồng lúc trời mưa giông, mỗi khi gặp mưa giữa đồng thì vứt hết đồ đạc nhanh chóng chạy về nhà và đừng đứng dưới các gốc cây cao, đồng thời chỉ cách cấp cứu khi bị sét đánh và làm các thiết bị chống sét khi xây dựng nhà”.

Mới đây, đoàn cán bộ của Viện Vật lý địa cầu, Viện Khoa học và Công nghệ VN phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Bình đã đến xã Hiền Ninh để tìm hiểu, nghiên cứu nguyên nhân hiện tượng sét đánh gây tâm lý hoang mang trong nhân dân thời gian qua.

Kết luận ban đầu về nguyên nhân của hiện tượng sét đánh của đoàn làdo địa hình ở xã Hiền Ninh kháphức tạp vì nằm dưới chân dãy núi Trường Sơn, lại bị chắn gió theo hai hướng Bắc Nam và Đông Tây nên đây vừa là điều kiện cũng lại là nguyên nhân để giông sét hay xuất hiện bất thường. Cũng có thông tin cho rằng, rất có thểdưới lòng đất xã Hiền Ninh có vỉa sắt thu hút sét, khiến nhiều người bị sét đánh. Với thông tin trên, các nhà khoa học cho biết cần kiểm tra mới có thể kết luận. 


Bản đồ mật độ sét trung bình hằng năm ở VN Ảnh: Viện Vật lý Địa cầu

Viện Vật lý Địa cầu (Viện Khoa học và Công nghệ VN) đã lập “Bản đồ mật độ sét” trên toàn quốc khá chính xác. Là đề tài cấp Nhà nước, Bản đồ mật độ sét được hình thành sau 9 năm thu thập các số liệu lịch sử liên quan đến giông, sét ở Việt Nam.

Theo Viện Vật lý Địa cầu, Việt Nam thuộc một trong 3 khu vực tập trung nhiều giông, sét của thế giới: Có thể có tới 2 triệu cú sét đánh xuống đất trong vòng một năm. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của Viện Vật lý Địa cầu thực hiện năm 2004, cả nước có 820 vụ sét đánh trong 10 năm trở lại đây gây thiệt hại nhiều tỷ đồng, làm gián đoạn dịch vụ viễn thông, điện lực...

Tại một số khu vực như Cổ Dũng (Hải Dương), Sơn Lộc (HàTĩnh), Hiền Ninh (Quảng Bình), ĐBSCL... xảy ra nhiều vụ sét đánh làm thiệt hại mùa màng và tính mạng con người, gây tâm lý hoang mang trong nhân dân. Chỉ trong tám tháng năm 2011, gần 20 người chết và bị thương do sét đánh. Gần đây nhất là chiều 18.8, một nữ sinh đang chăn bò ở cánh đồng thôn Tân Lập, xã An Mỹ (Phú Yên) bị sét đánh cháy sém đầu; ngày 22.6, tại xã Thường Thới Tiền, huyện Hồng Ngự, Đồng Tháp, một người tử vong, hai người bị thương nặng do trúng sét; cũng trong tháng 6, Hãng Hàng không Vietnam Airlines cũng phải hủy chuyến vì sét đánh; nghiêm trọng hơn, tháng 5.2011, sét đánh khiến 6 nông dân ở huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An chết tại chỗ, 7 người bị thương nặng… Cũng theo Viện Vật lý Địa cầu, hằng năm trên thế giới theo thống kê có khoảng 5.000 người bị sét đánh.

Nguyên nhân Việt Nam có mật độ sét cao vì nước ta nằm trong khu vực nhiệt đới có độ ẩm cao, lại gần biển, có đường bờ biển kéo dài nên gió từ biển đưa vào càng tăng thêm độ ẩm trong vùng đất liền, gây mưa giông (sét chỉ xảy ra trong các cơn giông).

Dựa trên đặc điểm sét chỉ thường hình thành trong những cơn giông nên việc dự báo sét sẽ xảy ra ở khu vực nào để cảnh báo cho người dân là hoàn toàn có thể thực hiện được. Vì vậy, cùng với các loại bản đồ cảnh báo thiên tai khác th ì“Bản đồ mật độ sét” sẽ góp phần phòng ngừa và hạn chế những thiệt hại về người và tài sản do sét gây ra. P.V (Nguồn: Viện Vật lý Địa cầu)

Sưu tầm: Thế Vinh

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)


More

 

Lượt truy cập: 12.207.252 Ghi rõ nguồn "Trang TTĐT Văn phòng UBND tỉnh Quảng Trị" khi phát hành lại thông tin từ nguồn này