Cùng với việc giao đất, tỉnh chỉ đạo tăng cường quản lý việc sử dụng đất lâm nghiệp để hạn chế tình trạng sử dụng không đúng mục đích hoặc chuyển nhượng đất trái phép.

Bảo đảm đủ đất sản xuất cho đồng bào Tỉnh Quảng Bình có hai dân tộc thiểu số chính là Bru - Vân Kiều và Chứt, ngoài ra còn chín dân tộc thiểu số khác. Hiện nay có 4.271 hộ dân tộc thiểu số với 21.581 nhân khẩu, trong đó có 3.864 hộ, 19.893 nhân khẩu sống tập trung, số còn lại sống xen ghép.

Thực hiện các chủ trương của Chính phủ về hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số, những năm qua, tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất, giao đất cho hộ gia đình, cá nhân trên suất nông nghiệp, lâm nghiệp. Qua đó tạo quỹ đất ở, đất sản xuất để giao cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số ổn định sản xuất, nâng cao đời sống. Ðến nay, các địa phương trong tỉnh đã giao đất ở cho 3.311 hộ đồng bào dân tộc thiểu số với diện tích 201 ha (bình quân 600 m2/hộ), giao đất sản xuất cho 2.601 hộ, diện tích 2.187 ha (bình quân 0,84 ha/hộ) và giao đất lâm nghiệp cho 2.533 hộ, diện tích hơn 5.520 ha (bình quân 2,2 ha/hộ). Ðể bảo đảm quyền lợi cho các hộ sử dụng đất, Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Bình đã chỉ đạo đo đạc lập bản đồ địa chính, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình và cá nhân. Ðến nay, tỷ lệ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân đối với đất ở nông thôn đạt 92,65%, đất sản xuất nông nghiệp đạt 89,3%, đất lâm nghiệp đạt 88,19%.

Ngân Thủy là một trong ba xã miền núi của huyện Lệ Thủy nhưng địa hình tương đối bằng phẳng, là lợi thế để phát triển kinh tế đồi, rừng. Chủ tịch UBND xã Ngân Thủy Hoàng Công Lành cho biết, khi gỗ rừng trồng có giá trị, bà con Vân Kiều đã biết khai khẩn đất vùng đồi chung quanh các bản để trồng rừng. Nhà nào hầu như cũng có hai, ba ha keo lai, bạch đàn. Ðến kỳ thu hoạch mang lại nguồn thu vài chục triệu đồng. Bà con có nguyện vọng nhận thêm đất để sản xuất nhưng khó khăn do đất đã được giao cho Công ty TNHH MTV lâm công nghiệp Long Ðại (gọi tắt Công ty Long Ðại) từ nhiều năm trước. Xã kiến nghị cấp trên thu hồi một số diện tích lâm nghiệp của Công ty Long Ðại để giao cho bà con làm nơi tái định cư và sản xuất.

Nhằm tạo điều kiện để người dân sống gần rừng có đất sản xuất, UBND tỉnh Quảng Bình chỉ đạo các ngành rà soát toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp đã giao, cho thuê để bóc tách, thu hồi đất, giao cho đồng bào dân tộc thiểu số sản xuất. Kết quả, tỉnh đã thu hồi diện tích đất giao về cho xã Ngân Thủy 347 ha đất, xã Kim Thủy 4.591 ha, xã Lâm Thủy 1.112 ha, xã Trường Sơn 378 ha, xã Sơn Trạch 287 ha. Chính quyền địa phương lập phương án xét giao đất lâm nghiệp cho các hộ theo quy định.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Bình, với kết quả trên, bình quân đất ở và đất sản xuất nông nghiệp đã giao cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số trong tỉnh lớn hơn mức quy định tại Quyết định số 134/2004/QÐ-TTg ngày 20-7-2004 của Chính phủ về một số chính sách hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn.

Giao đất lâm nghiệp cùng với tăng cường quản lý

Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Bình Nguyễn Xuân Tuyến cho biết, vừa qua đồng bào dân tộc thiểu số ở một số địa phương trong tỉnh đề nghị giao thêm đất ở, đất sản xuất để ổn định đời sống. Cụ thể có 1.670 hộ có nhu cầu giao thêm 5.174,2 ha đất sản xuất và 960 hộ có nhu cầu giao thêm 38,9 ha đất ở. Các trường hợp đề nghị giao thêm đất chủ yếu là do tách hộ. Mặt khác các hộ đã thấy giá trị kinh tế từ việc trồng rừng của các nông, lâm trường nên đề nghị giao đất lâm nghiệp để phát triển sản xuất.

Chẳng hạn, UBND xã Ngân Thủy đề nghị thu hồi 200 ha đất lâm nghiệp tại các tiểu khu 446, 447, 425, 424, 403B của Công ty Long Ðại để bố trí tái định cư cho 25 hộ đồng bào Vân Kiều bản Ðá Còi và giao cho bà con bản Khe Giữa sản xuất. Xã Lâm Thủy đề nghị thu hồi khoảng 430 ha của Công ty Long Ðại để bố trí đất ở (40 ha), đất sản xuất (390 ha) cho các bản Bạch Ðàn, Tân Ly, Eo Bù - Chút Mút. Xã Trường Sơn đề nghị thu hồi khoảng 3.145 ha đất rừng phòng hộ của Ban Quản lý rừng phòng hộ Long Ðại, 650 ha đất rừng trồng của Công ty Long Ðại để giao cho người dân sản xuất. Xã Trường Xuân đề nghị thu hồi khoảng 30 ha để giao thêm đất sản xuất cho các hộ tái định cư hồ Rào Ðá; thu hồi của Công ty Hồng Ðức khoảng 12 ha để giao cho 12 hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại bản Nà Lâm ổn định sản xuất. Xã Sơn Trạch đề nghị thu hồi một phần diện tích đất lâm nghiệp khu vực bản Rào Con khoảng 150 ha của Công ty lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình để giao cho 37 hộ bản Rào Con ổn định sản xuất.

Theo Giám đốc Nguyễn Xuân Tuyến, để việc giao đất lâm nghiệp cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số và các hộ dân sống gần rừng thật sự có hiệu quả thì UBND các xã cần rà soát, xác định đúng đối tượng thiếu đất sản xuất, thật sự có nhu cầu và có khả năng đầu tư sản xuất, tránh tình trạng sau khi giao đất vẫn bỏ hoang không sản xuất hoặc chuyển nhượng trái pháp luật. Các địa phương phối hợp với Công ty Long Ðại, Công ty lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình để khảo sát thực địa thống nhất các khu vực, diện tích đề nghị thu hồi để giao cho người dân sản xuất. UBND các xã xây dựng phương án và xét giao đất lâm nghiệp cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số, hộ dân sống gần rừng thiếu đất sản xuất đối với diện tích UBND tỉnh đã thu hồi của các nông, lâm trường giao lại cho địa phương quản lý, sử dụng.

Trên thực tế, việc chuyển nhượng đất lâm nghiệp trái phép mà ông Tuyến cảnh báo đã xảy ra tại Quảng Bình. Nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số sau khi được giao đất không sản xuất mà chuyển nhượng trao tay cho một số cá nhân khác. Có trường hợp không có nhu cầu trồng rừng nhưng cũng yêu cầu được cấp đất rồi bán lại cho người khác với giá 20-30 triệu đồng/ha. Chính quyền các địa phương thường bị "qua mặt" hoặc "làm ngơ" trước việc chuyển nhượng trái phép này.

Gần đây, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Bình phát hiện 25 trường hợp hộ gia đình, cá nhân được giao đất lâm nghiệp nhưng chuyển nhượng, trao tay trái phép với diện tích 64,9 ha. Cụ thể, 19 hộ đồng bào Vân Kiều ở xã Ngân Thủy được giao 56 ha đất lâm nghiệp để thực hiện dự án trồng rừng Bang Thanh Sơn nhưng sau đó chuyển nhượng cho một số cá nhân khác.

UBND tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo thu hồi trả lại cho hộ được giao đất, xử lý các tập thể, cá nhân liên quan đến các vụ chuyển nhượng đất lâm nghiệp trái phép nói trên.

Cùng với tăng cường quản lý việc sử dụng đất và xử lý các trường hợp liên quan đến việc sang nhượng đất lâm nghiệp trái phép, UBND tỉnh Quảng Bình chỉ đạo các địa phương ngăn chặn tình trạng đầu cơ đất lâm nghiệp từ việc nhận chuyển nhượng đất lâm nghiệp trái pháp luật của các hộ đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Sưu tầm: T.Q

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)