Thoát khỏi hủ tục

Trong căn nhà của Hồ Thị Lê, người chị gái cùng mẹ khác cha, bé Dưỡng đang nằm ngoan ngoãn bú bình sữa được pha từ sữa hộp do các cán bộ chiến sĩ thuộc Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Cha Lo mua tặng nhân dịp đầy tháng.

Bé Hồ Dưỡng trong vòng tay của người chị gái.

Người mẹ xấu số của bé Hồ Dưỡng là chị Hồ Thị Lon (SN 1973). Đêm 4/12/2010, chị Lon trở dạ sinh con và được bà đỡ của bản làng giúp sức theo đúng phong tục của người Mày. Không may, sau khi sinh, chị Lon bị băng huyết do “sót nhau thai” và bị tử vong đêm 5/12. Xưa nay, người Mày vẫn thường tự “vượt cạn” với sự giúp sức của các bà đỡ mà không cần sự trợ giúp của cán bộ y tế.

Sợ cháu bé không có sữa từ người mẹ và sợ không có người nuôi nên gia đình chị Lon đã bàn nhau chôn cháu bé sơ sinh cùng với mẹ theo hủ tục từ xa xưa để lại của người Mày.

Khi một người bà con trong trong gia đình chị Lon đi mua dải dây vải về để quấn cháu bé lên bụng mẹ mà chôn cùng thì gặp anh Phan Chí Đông, Chủ tịch mặt trận xã Dân Hóa. Ngay lập tức, anh Đông gọi điện thoại cho tổ công tác tuần tra K’vàng để nhanh chóng vào bản cứu cháu bé. Thiếu tá Võ Duy Diễn - Tổ trưởng đã cùng với Trung úy Trương Vỹ Lê vào bản nhờ các mẹ già cùng vận động mọi người cứu cháu bé. Khi hai chiến sĩ biên phòng vào đến nơi thì cháu bé đang được đặt bên cạnh thi thể người mẹ, chuẩn bị được buộc lên bụng mẹ để chôn cùng trong mộ huyệt.

Sự vận động kịp thời của các cán bộ chiến sĩ thuộc đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Cha Lo đã tác động mạnh đến gia đình cháu bé, buộc họ chấp nhận không chôn con theo mẹ. Cháu bé được giao cho chị Hồ Thị Lê, con gái đầu của chị Lon nuôi dưỡng bởi người chị gái cùng mẹ khác cha này cũng đang nuôi hai đứa con nhỏ.

Những đứa con của bộ đội biên phòng

Sau khi cháu bé được giao cho chị Lê trực tiếp chăm nuôi thì các cán bộ chiến sĩ biên phòng thuộc Đồn Cha Lo đã hứa với gia đình sẽ hỗ trợ lâu dài cho chị Lê trong việc nuôi cháu Hồ Dưỡng. Nhờ chính lực lượng bộ đội biên phòng mà trực tiếp là Tổ công tác K’vàng vận động bà con cứu sống cháu bé, từ bỏ hủ tục lạc hậu nên người Mày đã gọi cháu bé là “con của các chú bộ đội biên phòng”.

Bé Dưỡng là "con" chung của các chiến sĩ biên phòng

Cái tên Hồ Dưỡng cũng do cán bộ chiến sĩ biên phòng đặt cho. Ban đầu, mọi người định đặt tên cháu bé là Hồ Biên Giới nhưng sau đó thì tên “Dưỡng” được đặt theo nghĩa trong chữ “nuôi dưỡng, dưỡng dục” để sau này khi cháu bé lớn lên sẽ nhớ công ơn nuôi dưỡng - dưỡng dục của chị gái và các chiến sĩ bộ đội biên phòng. Cán bộ chiến sĩ thuộc Tổ công tác K’vàng còn đùa vui rằng bé Hồ Dưỡng là con của anh Hồ Diễn (tức Thiếu tá Võ Duy Diễn).

Thiếu tá Võ Duy Diễn cho biết thêm, tại bản Bãi Dinh của xã Dân Hóa còn có một “đứa con chết hụt” 35 năm trước cũng được bộ đội biên phòng cứu sống khỏi hủ tục chôn con theo mẹ. Đó chính là chị Hồ Thị Phúc, đang sống cùng với chồng và 3 đứa con tại bản Bãi Dinh.

Các cán bộ chiến sĩ thuộc Tổ công tác K’vàng còn cho biết, sau khi biết tin cháu bé suýt bị chôn theo mẹ được cứu sống, có ba gia đình người Kinh ở Minh Hóa đã liên hệ xin nhận nuôi theo thủ tục nhận con nuôi nhưng gia đình cháu bé đã quyết tâm nuôi cháu theo sự vận động của bộ đội biên phòng.

Theo hủ tục của tộc người Mày từ xưa thì khi sinh con, nếu người mẹ không may bị chết thì sẽ phải chôn đứa trẻ sơ sinh theo mẹ bởi nếu để cháu bé lại thì vừa không có sữa, không có người nuôi và đặc biệt là “hồn ma người mẹ sẽ về tìm con”, cháu bé sẽ là điềm gở mang đến nhiều điều xấu cho bản làng. Hủ tục lạc hậu đượm chất hoang dã này đã được lực lượng bộ đội biên phòng ở Minh Hóa vận động bà con dân bản xóa bỏ từ hơn 50 năm trước.

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)