Thế hệ học sinh Đồng Hới, Quảng Bình từ năm 1962 đến 1975, ở cấp học trung học phổ thông, nếu ai được thầy giáo Nguyễn Khoa Tịnh giảng dạy Lịch sử hẳn không bao giờ phai nhạt hình ảnh của thầy. Thầy Nguyễn Khoa Tịnh là giáo viên dạy giỏi hàng mấy chục năm của ngành Giáo dục Quảng Bình. Học sinh cứ mong sao đến giờ Lịch sử do thầy Nguyễn Khoa Tịnh lên lớp. Thầy rất phong độ từ giây đầu đến phút cuối khi bước lên bục giảng. Thầy có một giọng nói nhẹ nhàng, đầm ấm. Trước khi giảng bài mới, bao giờ thầy cũng để vài ba phút xâu chuỗi diễn biến lịch sử trước đó và điểm đến nội dung của bài học hôm nay. Nhờ những phút “chuyển tiếp” ấy mà học sinh có hiểu biết tổng hợp, hệ thống kiến thức lịch sử mình đã học vừa qua và sẽ học hôm nay.

Trong giảng dạy, thầy Nguyễn Khoa Tịnh bao giờ cũng tìm ra và tô đậm kiến thức cơ bản của từng giờ dạy, đó là những sự kiện chính có dấu mốc lịch sử trong diễn biến lịch sử nói chung. Và để học sinh nắm bắt sự kiện cơ bản của giờ mình đang học, ngoài những lúc thuyết trình ngắn gọn, thầy còn kể những câu chuyện lịch sử làm sinh động kiến thức truyền thụ của mình. Dạy về Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước, thầy sưu tầm và kể chuyện Nguyễn Ái Quốc đi tìm viên gạch đỏ, đặt trong lò ấm, sau đó lấy ra, bọc vào báo và đặt trong chăn khi ngủ để chống lại cả một mùa băng giá. Rồi thầy còn trích mấy câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên trong bài “Người đi tìm hình của nước” để minh họa thêm cho chi tiết này. Dạy về nạn đói 1945 ở miền Bắc Việt Nam, ngoài những câu chuyện dân Nghệ-Tĩnh chết đầy đường ra sao, thầy còn đưa tấm ảnh của một nhà nhiếp ảnh chụp cảnh mấy em bé ở Thái Bình gầy tong teo bò bên cột mốc cây số 2, đưa tay chới với xin ăn vô vọng với người qua đường. Học sinh đã phải sụt sùi khóc khi thầy kể chuyện và cho xem ảnh ấy.

Để nâng cao trí tuệ tổng hợp cho học sinh, thầy Nguyễn Khoa Tịnh luôn biết kết hợp phương pháp “khẩu vấn” trong quá trình giảng dạy. Ví dụ, khi giảng về việc Bác Hồ đọc được “Luận cương về các vấn đề dân tộc thuộc địa của Lê- nin” thầy nêu câu hỏi: “Về sự kiện này, nhà thơ Chế Lan Viên đã viết “Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê-nin”, tại sao?”. Để trả lời đúng và tốt câu hỏi này, học sinh phải biết tổng quát cả một quá trình lịch sử tìm đường cứu nước của các sĩ phu trước đó.

Thầy Nguyễn Khoa Tịnh trong trả bài kiểm tra, ngoài những uốn nắn sai sót trong làm bài của học sinh, thầy còn đọc, phân tích, biểu dương những đoạn viết tốt, những bài làm tốt của học sinh trước lớp. Nhờ thế, ai đã học tốt càng hứng khởi học tốt thêm. Ai chưa tốt thì cảm thấy đắng cay, thẹn thùng, từ đó quyết tâm học tốt hơn.

Học sinh của thầy Nguyễn Khoa Tịnh dù làm gì, ở đâu cũng luôn nhớ về thầy. Rất, rất nhiều câu chuyện cảm động về những cuộc trùng phùng bất ngờ giữa học sinh cũ và thầy, nhưng do khuôn khổ bài báo mà tôi không thể kể ra đây. Chỉ biết rằng, đó là những phần thưởng vô giá trong cuộc đời dạy học của thầy nói riêng, của những người lên lớp đầy trách nhiệm trong ngành giáo dục nói chung.

Sau năm 1975, thầy Nguyễn Khoa Tịnh được điều vào làm chuyên viên môn Lịch sử tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thừa Thiên - Huế. Năm 1990, thầy đột ngột qua đời. Hình ảnh thầy giáo dạy Lịch sử Nguyễn Khoa Tịnh sống mãi trong nhiều thế hệ học sinh trường THPT ở Quảng Bình chúng tôi.

Sưu tầm: Thu Hà

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)