Để các nhà đầu tư, các du khách trong nước cũng như quốc tế có cái nhìn sâu sắc hơn về tiềm năng kinh tế của tỉnh Quảng Bình nói chung và thắng cảnh Phong Nha - Kẻ Bàng sau 5 năm được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới, phóng viên báo Kinh tế Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn với ông Phan Lâm Phương - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình.

Quảng Bình được đánh giá là một trong những địa phương có sự phát triển vượt bậc về kinh tế xã hội. Xin ông cho biết những đổi thay của tỉnh Quảng Bình trong những năm qua?.

Trong những năm qua Đảng và nhân dân Quảng Bình tự xác định mình phải vươn lên từ nội lực của địa phương. Với truyền thống của quê hương “hai giỏi”, cần cù và sáng tạo; tận dụng, khai thác có hiệu quả tiềm năng và lợi thế, Quảng Bình đã chọn cho mình hướng đi phù hợp. Thế mạnh của Quảng Bình là biển và rừng. Tỉnh lấy du lịch là một trọng tâm phát triển kinh tế. Với bờ biển dài gần 120km, Quảng Bình có nguồn lợi hải sản dồi dào và nhiều bãi tắm đẹp. Những năm gần đây sản lượng đánh bắt đã tăng lên gấp đôi, không những đảm bảo nhu cầu tiêu dùng mà còn để xuất khẩu. Điểm mới trong việc phát triển ngành thuỷ sản là bên cạnh việc đánh bắt, Quảng Bình đã chuyển dịch mạnh sang nuôi tôm trên cát và ở ruộng.

Dựa vào núi, hướng tầm nhìn ra phía biển là định hướng có tính chất tổng quan trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Và với định hướng đó, đối với vùng miền núi, Quảng Bình đã chú trọng phát triển lâm nghiệp, trang trại. Về sản xuất nông nghiệp, tỉnh tập trung cải tạo đồng ruộng, xây dựng củng cố hệ thống thủy lợi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất...

Với việc tìm ra hướng đi đúng nhằm khai thác lợi thế tiềm năng nên trong những năm qua, kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình đã có bước phát triển đáng khích lệ. Cơ cấu kinh tế dịch chuyển theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ giảm tỷ trọng nông nghiệp. Lĩnh vực văn hoá – xã hội tiến bộ khá đồng đều; công tác xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống nhân dân, phát triển sự nghiệp văn hoá y tế... đạt kết quả tích cực: Giải quyết việc làm hàng năm cho 2,7 vạn lao động; giảm hộ nghèo bình quân 4%/năm; 157/159 xã, phường có điện sinh hoạt; có 97% xã, phường, thị trấn đã phổ cập giáo dục THCS... Những kết quả đạt được trong giai đoạn này là một sự chuyển biến lớn trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của Quảng Bình.

Quảng Bình có nhiều thế mạnh như cảng biển nước sâu, tiềm năng du lịch, hạ tầng được đầu tư, nguồn nhân lực dồi dào. Vậy tỉnh đã kết hợp những lợi thế này như thế nào để xây dựng một nền kinh tế năng động, thưa ông?

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, trong những năm qua Đảng bộ và nhân dân Quảng Bình đã nỗ lực phấn đấu, thu được những thành tựu đáng phấn khởi. Toàn dân phát huy mọi nguồn lực, tiếp tục đẩy mạnh thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế - xã hội nhanh và vững chắc, đưa Quảng Bình ra khỏi trình trạng một tỉnh nghèo, phấn đấu đến năm 2010, cơ bản đạt trình độ phát triển ngang mức trung bình của cả nước. Kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và văn hóa - xã hội, tăng cường quốc phòng - an ninh, giữ vững ổn định chính trị - xã hội; bảo vệ môi trường, cải thiện căn bản đời sống của nhân dân.Trong đó tập trung huy động mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội. Cải thiện môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính, tăng cường trách nhiệm, với phương châm “chính quyền đồng hành cùng DN”, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Coi trọng phát triển DN và xây dựng đội ngũ doanh nhân.Chú trọng phát triển nguồn nhân lực, đây là một trong những chương trình kinh tế - xã hội trọng tâm của tỉnh. Tỉnh đã có chủ trương, chính sách giao cho Trường đại học Quảng Bình liên kết với các trường đại học trong và ngoài nước nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực. Tăng cường quảng bá về du lịch, xúc tiến thương mại, đầu tư.Với chủ trương tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu tư, hướng tới xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, hấp dẫn, Quảng Bình sẽ là điểm đến hấp dẫn, lý tưởng, là cơ hội lớn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước

Tỉnh sẽ thực hiện công tác quảng bá xúc tiến đầu tư như thế nào khi lấy du lịch làm trọng tâm để phát triển kinh tế trong thời gian tới?

Trước mắt, Quảng Bình kêu gọi các dự án đầu tư vào vùng đệm (quanh khu vực di sản), tạo công ăn việc làm cho người dân để họ không làm tổn hại đến rừng. Đối với di sản tự nhiên, tỉnh chú trọng đến việc mở các CLB khoa học, hội thảo khoa học, phòng triển lãm di sản, tour du lịch sinh thái... có kế hoạch truyền thông thích hợp để cộng đồng hiểu được giá trị lớn lao của khu di sản và kéo họ tham gia vào việc bảo vệ. Tỉnh đang xây dựng tiếp hồ sơ đăng ký Di sản Thiên nhiên thế giới lần 2 về tiêu chí "Những sinh cảnh quan trọng cho bảo tồn tại chỗ và giá trị đa dạng sinh học" đối với Phong Nha - Kẻ Bàng. Phát huy lợi thế là Di sản Thiên nhiên thế giới, lại là nơi mang nhiều dấu tích lịch sử của dân tộc Việt Nam, đặc biệt là trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, như đường Hồ Chí Minh huyền thoại, đường 20 Quyết thắng, hang Tám cô, bến phà Xuân Sơn, cùng các di tích Chăm và Việt cổ, Phong Nha - Kẻ Bàng đã và đang là điểm du lịch hấp dẫn. Thời gian tới, Quảng Bình sẽ mở thêm một số tuyến du lịch mới nhằm khai thác tiềm năng to lớn của Phong Nha - Kẻ Bàng, như tuyến du lịch sinh thái vùng suối nước Moọc trên sông Chày. Quảng Bình cũng đã khảo sát, xác định 9 tuyến du lịch mạo hiểm trong vườn quốc gia như tuyến: bản Ban - hang Khe Ri, tuyến đường 20 - cây Gùa đường kính 5m - thung lũng Sinh Tồn, tuyến bản Ðoòng - hang Én - hang Khe Ri... Ðây là cơ sở để tỉnh kêu gọi đầu tư, nhằm khai thác tiềm năng của di sản phục vụ du khách. Vấn đề đặt ra là làm thế nào có thể phát triển du lịch theo hướng bền vững, đồng thời cần có một quy hoạch phát triển toàn vùng và quy hoạch chi tiết phát triển du lịch cụm Phong Nha - Kẻ Bàng gắn với các điểm du lịch di tích tại Quảng Bình cũng như gắn kết với du lịch các tỉnh miền Trung và cả nước.

Ông có thể cho biết, các giải pháp phát triển kinh tế để hoàn thành kế hoạch 5 năm giai đoạn 2006-2010 cũng như những năm tiếp theo của Quảng Bình?

Trong giai đoạn này tỉnh sẽ tập trung huy động tiềm lực của tất cả các thành phần kinh tế, đa dạng hóa hình thức sở hữu và quy mô để tập trung phát triển công nghiệp trên cơ sở lợi thế về nguyên liệu, thị trường và khả năng cạnh tranh như sản xuất xi măng, gạch tuynen, chế biến cao lanh tinh, gỗ, cao su, công nghiệp chế biến súc sản, đóng và sửa chữa tàu thuyền, xà lan. Phát huy hết công suất, khai thác có hiệu quả các cơ sở công nghiệp hiện có. Xúc tiến đầu tư các dự án: mở rộng Nhà máy xi măng sông Gianh, Khu du lịch suối nước khoáng Bang; xây dựng thêm các nhà máy xi măng Quảng Phú, Trường Thịnh, Áng Sơn 1 và 2, xây dựng thêm 1-2 khu công nghiệp của tỉnh và một số cụm công nghiệp - làng nghề ở huyện, thành phố. Đẩy nhanh việc xây dựng, phát triển hiệu quả Khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo, Khu kinh tế Hòn La, phát triển các trung tâm thương mại. Đầu tư đồng bộ để phát huy hiệu quả các khu, điểm du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, Bảo Ninh, Quang Phú, di tích lịch sử đường Hồ Chí Minh, Bang, Vũng Chùa - Đảo Yến, Đá Nhảy, Bàu Sen, núi Thần Đinh... Tiếp tục phát triển mạng lưới phân phối điện đưa điện lưới đến các thôn bản của các xã miền núi, ven biển, các khu dân cư. Điều hành, sử dụng ngân sách một cách chặt chẽ, hợp lý, tiết kiệm. Ưu tiên đầu tư ngân sách cho cơ sở hạ tầng, các chương trình mục tiêu trọng điểm. Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, xã hội, quỹ tín dụng nhân dân. Vận dụng đúng đắn những chính sách, quy định của Nhà nước, của ngành ngân hàng vào thực tiễn địa phương, nhằm phát huy hiệu quả các nguồn vốn, thị trường vốn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế tập thể với các hình thức hợp tác đa dạng, tự nguyện, tương trợ lẫn nhau..., khuyến khích phát triển các loại hình tổ chức sản xuất kinh doanh. Tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh kinh tế tư nhân. Nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến đầu tư, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đầu tư trên tất cả các lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Tập trung xây dựng, bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện các cơ chế, chính sách khuyến khích đặc biệt, tạo lập môi trường thu hút đầu tư, kinh doanh thuận lợi, hấp dẫn và minh bạch nhằm huy động mạnh mẽ nội lực trong nhân dân, các thành phần kinh tế, các nhà doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, các nhà đầu tư nước ngoài. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án FDI đã được cấp phép đầu tư và giải ngân các dự án ODA hiện có.

Xin chân thành cảm ơn ông!

Phương Hồng