Trong nông nghiệp, KH&CN đóng vai trò lớn về nghiên cứu khảo nghiệm các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất chất lượng cao, xây dựng các quy trình, mô hình mới ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, bảo quản và chế biến nông sản nhằm xóa dần thế độc canh, đa dạng hóa sản phẩm, tăng giá trị sản xuất, tạo ra các sản phẩm hàng hóa mới, chất lượng cao. Giai đoạn 2005-2015, tỉnh đã nghiên cứu và sản xuất thành công nhiều giống vật nuôi, cây trồng như mô hình chăn nuôi lợn thương phẩm hướng nạc với quy mô trang trại; khảo nghiệm và xây dựng quy trình sản xuất một số loại rau cao cấp (cải ngọt, đậu Hà Lan, đậu cô ve leo) phù hợp với sinh thái Quảng Bình; áp dụng cơ giới hóa nông nghiệp trên địa bàn các huyện Lệ Thủy và Quảng Ninh; mô hình sản xuất cánh đồng 50 triệu đồng/ha/năm; trồng cam Valencia không hạt trên vùng đất cát đã qua cải tạo tại huyện Quảng Ninh; bảo tồn khai thác và phát triển cây cam mật bản địa tỉnh Quảng Bình... Nhiều mô hình ứng dụng KH&CN cũng đã đưa lại hiệu quả kinh tế cao có khả năng phát triển và nhân rộng trong sản xuất nông nghiệp như trồng dưa hấu vụ Đông Xuân tại huyện Quảng Ninh; sinh sản nhân tạo cá lóc; trồng ngô ngọt Thái Lan vụ Hè Thu; phát triển vườn ươm giống cây cao su RRIM712, RRIM600, RRIC100; nuôi kỳ đà thương phẩm tại xã Hải Ninh (huyện Quảng Ninh); nuôi thương phẩm và nhân giống bồ câu Pháp bằng phương pháp nhốt chuồng; nuôi dúi sinh sản tại làng thanh niên lập nghiệp xã Trường Xuân; chăn nuôi gà thịt và sinh sản với giống gà địa phương bằng phương pháp bán chăn thả (nuôi gà thả vườn); nuôi lợn thịt trên đệm lót sinh học...

Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã chú trọng đầu tư vào các chương trình, dự án phát triển nông thôn, miền núi nhằm tạo các điểm sáng về ứng dụng tiến bộ KH&CN vào sản xuất, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội thiết thực trên địa bàn, góp phần cải thiện đời sống nhân dân, từng bước hình thành thị trường công nghệ ở nông thôn. Những kết quả của các chương trình, dự án đã được duy trì và nhân rộng, làm tiền đề cho các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác của địa phương, nâng cao hiểu biết, niềm tin và ý thức của người dân trong việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và đời sống. Đặc biệt, nhiều chương trình, dự án đã phát triển các sản phẩm hàng hóa có lợi thế của vùng, hình thành và phát triển ngành nghề nông thôn ở địa phương, góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho hàng triệu lao động ở khu vực nông thôn, miền núi như mô hình nuôi ong, chế biến phân bón từ rác thải sinh hoạt, sản xuất giống nấm và nấm thương phẩm, sản xuất giống cá đối và nuôi thương phẩm cá đối mục...

Mặt khác, tỉnh đã tập trung nghiên cứu ứng dụng các thành tựu KH&CN, tiến bộ kỹ thuật, đổi mới công nghệ, thiết bị trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và ngành nghề truyền thống nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ để tạo ra sản phẩm có khả năng cạnh tranh. Tiêu biểu như mô hình sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ du lịch; sản xuất thử nghiệm “Ngói tráng men cao cấp công nghệ ép bán khô, xương bán sứ”... Ngoài ra, tỉnh cũng đã chú trọng ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong thiết kế, kiến trúc, quy hoạch và xây dựng; kết hợp giữa kiến trúc hiện đại và kiến trúc truyền thống, giữ gìn bản sắc dân tộc; nghiên cứu các mô hình kiến trúc phù hợp cho các vùng miền trong tỉnh, chú trọng ứng dụng công nghệ sạch và tiết kiệm sử dụng năng lượng trong công trình. Bên cạnh đó, tỉnh đã đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để nâng cao chất lượng các sản phẩm vật liệu xây dựng thuộc thế mạnh ưu tiên của tỉnh; áp dụng và làm chủ công nghệ mới trong thi công như móng sâu (cọc khoan nhồi, tường barrette, tầng hầm...), bê tông cốt thép ứng lực trước, kết cấu thép không gian, công nghệ xây nhà cho các vùng bão lụt, vùng sâu, vùng xa; sử dụng hệ thống ván khuôn leo trong việc xây dựng một số công trình giao thông nhằm đẩy nhanh tiến độ công trình và tiết kiệm chi phí.
Cùng với cả nước, tỉnh Quảng Bình cũng đã hết sức coi trọng vấn đề bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu. Trong giai đoạn 2005-2015, tỉnh đã triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học nhằm phục vụ công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, đảm bảo phát triển bền vững như: Nghiên cứu hiện tượng trượt lở đất đá trên sườn dốc đường giao thông vùng núi tỉnh Quảng Bình và các giải pháp phòng, chống; đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến điều kiện tự nhiên, môi trường kinh tế xã hội ở tỉnh Quảng Bình và đề xuất giải pháp giảm thiểu; nghiên cứu, dự báo, đề xuất giải pháp phòng, chống hiện tượng xói lở, bồi lấp vùng trung - hạ lưu sông Gianh và Nhật Lệ phục vụ phát triển bền vững lãnh thổ; nghiên cứu các điều kiện về khí hậu và môi trường trong hang động Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng phục vụ phát triển du lịch bền vững…

Đối với lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, KH&CN đã góp phần đáng kể vào việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm... đặc biệt là việc ứng dụng kết quả nghiên cứu các đề tài, dự án KH&CN như điều tra các yếu tố môi trường tại các địa phương có tỷ lệ người mắc bệnh ung thư cao trên địa bàn tỉnh; đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ dưới 05 tuổi và tìm hiểu các yếu tố liên quan tại tỉnh Quảng Bình; dự báo nguy cơ bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não ở bệnh nhân huyết áp cao ở tỉnh; nghiên cứu Hội chứng chuyển hóa trên bệnh nhân tăng huyết áp tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới; điều tra thực trạng bệnh sốt xuất huyết Dengue tại Quảng Bình và đề xuất các giải pháp phòng, chống... Bên cạnh đó, thông qua hoạt động nghiên cứu KH&CN đã tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý và đảm bảo trật tự an toàn xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh; nghiên cứu các mô hình kết hợp giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển kinh tế với đảm bảo quốc phòng, an ninh trong bối cảnh hội nhập, đồng thời tăng cường mở rộng liên kết, quan hệ hợp tác KH&CN nhằm tranh thủ thu hút các nguồn lực trong nước và quốc tế để phát triển...

Tin rằng, thời gian tới, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, hoạt động ứng dụng KH&CN sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo ra nhiều đột phá mới trên các lĩnh vực, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Mai Anh