Tính từ năm 1996 - 2016, cấp ủy, chính quyền các cấp đã ban hành nhiều Chỉ thị, Nghị quyết chuyên đề; cơ quan quân sự đã phát huy tốt vai trò tham mưu, phối hợp chặt chẽ với ban, ngành, địa phương tổ chức học tập, quán triệt nghiêm túc văn bản pháp luật của Nhà nước và Bộ, ngành Trung ương về công tác gọi thanh niên nhập ngũ, DBĐV; thường xuyên coi trọng, đẩy mạnh giáo dục tuyên truyền, vận động, làm chuyển biến nhận thức cũng như ý thức trách nhiệm cho mọi đảng viên, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang (LLVT) và các tầng lớp Nhân dân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Bên cạnh đó, cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự các cấp cũng đã chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, theo dõi, kiểm tra, giám sát, phát hiện những khuyết điểm để kịp thời chấn chỉnh, rút kinh nghiệm, đề ra chủ trương, giải pháp chỉ đạo thực hiện tích cực, triệt để hơn. Thông qua đó góp phần quan trọng trong việc xây dựng lực lượng thường trực của quân đội "Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại", trực tiếp giúp cấp ủy, chính quyền địa phương trong tổ chức củng cố, xây dựng các lực lượng DBĐV trở thành lực lượng hùng hậu, nòng cốt, tin cậy hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao; góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân (QPTD), an ninh Nhân dân (ANND) và lực lượng vũ trang Nhân dân (LLVTND) ngày càng vững mạnh; đồng thời giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Theo báo cáo của Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh, từ năm 1996 - 2016, toàn tỉnh đã thường xuyên thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục, quán triệt cho quân nhân dự bị và Nhân dân nhận thức sâu sắc về Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc, Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, Nghị quyết TW 8 (khóa IX) "về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới", Chỉ thị 16/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng DBĐV, Luật Nghĩa vụ Quân sự, Pháp lệnh về lực lượng DBĐV. Kết quả, toàn tỉnh đã tổ chức được 1.515 lớp nhiệm vụ quốc phòng với 9.790 đối tượng tham gia, trong đó cấp tỉnh 72 lớp với 4.279 người, cấp huyện 246 lớp với 1.3233 người, cấp xã 1.197 lớp với 8.0196 người.

Bên cạnh đó, lực lượng quân sự các cấp đã thực hiện tốt việc đăng ký, quản lý quân nhân dự bị theo quy định với kết quả đối tượng sĩ quan, quân nhân dự bị hạng 1, hạng 2, Nữ chuyên môn kỹ thuật cần cho quân đội đạt 100%; quản lý chặt chẽ QNDB được sắp xếp vào các đơn vị DBĐV theo phân cấp đến từng đối tượng QNDB; thực hiện đúng phương châm "phúc tra đến đâu, nắm chắc đến đó", bảo đảm "biết người, biết nhà, biết hoàn cảnh và biết khả năng nghề nghiệp", quan hệ xã hội, chất lượng chính trị... Đối với công tác đăng ký, quản lý phương tiện kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân, Ban CHQS huyện, thị xã, thành cũng thường xuyên phối hợp với cơ quan Công an và các ngành liên quan; chỉ đạo từng xã, phường, thị trấn rà soát, khảo sát nắm chắc ở cơ sở, đăng ký đầy đủ phương tiện thuộc 08 nhóm trong diện huy động bổ sung cho lực lượng thường trực của Quân đội.

Mặt khác, trong tổ chức xây dựng và quản lý đơn vị dự bị động viên, Bộ CHQS tỉnh đã thực hiện tốt chỉ tiêu xây dựng lực lượng DBĐV được giao. Kết quả sắp xếp QNDB vào các đơn vị DBĐV đạt 99,1% so với chỉ tiêu được giao; tuổi đời của sĩ quan dự bị từ 30 đến 56, hạ sĩ quan và binh sĩ dự bị nhóm A đạt 61%, nhóm B đạt 39%; tỷ lệ đảng viên sĩ quan: 52,4%, hạ sĩ quan - binh sĩ: 10,4%, đoàn viên sĩ quan: 25%, hạ sĩ quan - binh sĩ: 48,1%. Cùng với đó, Ban CHQS các cấp cũng thường xuyên theo dõi, phối hợp chặt chẽ đơn vị nhận nguồn làm tốt công tác phúc tra, nắm nguồn, rà soát chất lượng chính trị, sức khỏe, tuổi đời, vắng mặt hoặc đi làm ăn xa không thực hiện quy định Pháp lệnh về lực lượng DBĐV của các đồng chí giữ chức quản lý, chỉ huy đơn vị DBĐV để kịp thời miễn nhiệm, bổ nhiệm đúng quy trình, phân cấp. Đặc biệt, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chỉ đạo các huyện, thị xã, thành phố phối hợp với đơn vị nhận nguồn kiểm tra, rà soát đề nghị và thực hiện phong, thăng quân hàm cho đối tượng đúng Luật Sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quyết định số 07/2016/QĐ-BQP ngày 26/01/2016 của Bộ Quốc phòng, cụ thể: Sĩ quan 1.641 lượt, hạ sĩ quan - binh sĩ: 7.200 lượt.

Ngoài ra, thực hiện huấn luyện diễn tập, kiểm tra các đơn vị DBĐV, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định giao chỉ tiêu huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên cho các huyện, thị xã, thành phố; tổ chức phúc tra nắm nguồn, chốt quân số, đồng thời làm tốt mọi công tác chuẩn bị trước khi bước vào huấn luyện, từ khâu xây dựng kế hoạch, tiến trình biểu, phân công giáo viên chuẩn bị giáo án, bài giảng, tiến hành thông qua, phê duyệt đúng phân cấp; tiến hành huấn luyện các đơn vị luôn bám sát phương châm "cơ bản, thiết thực, vững chắc" đúng chương trình, nội dung, thời gian; quân số tham gia đạt 97,4% so với chỉ tiêu giao; kết quả kiểm tra các nội dung 100% đạt yêu cầu, có 75 - 85% khá, giỏi...

Tiêu biểu trong thực hiện Pháp lệnh về lực lượng DBĐV trong 20 năm qua có các đơn vị: Nhân dân, cán bộ và LLVT huyện Quảng Trạch; Ban CHQS huyện Bố Trạch; Nhân dân, cán bộ và LLVT các xã Liên Thủy (huyện Lệ Thủy), Võ Ninh (huyện Quảng Ninh), Tiến Hóa (huyện Tuyên Hóa), Quảng Minh (thị xã Ba Đồn), thị trấn Quy Đạt (huyện Minh Hóa) và phường Nam Lý (TP Đồng Hới).
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện Pháp lệnh về lực lượng DBĐV trong thời gian qua vẫn còn gặp những hạn chế như công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục Luật NVQS, Pháp lệnh về lực lượng DBĐV chưa sâu rộng và thường xuyên, liên tục; phương pháp, hình thức còn đơn giản, thiếu chiều sâu; sự phối kết hợp giữa các ban, ngành, địa phương, đơn vị chưa chặt chẽ... một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhận thức về Pháp lệnh DBĐV còn hạn chế, hiệu quả thực hiện chưa cao. Việc thực hiện cơ chế Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành, cơ quan quân sự, cơ quan ban, ngành, đoàn thể làm tham mưu trong công tác gọi công dân nhập ngũ và DBĐV có lúc thể hiện chưa đầy đủ, chưa đồng bộ, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, toàn dân. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý nguồn sẵn sàng nhập ngũ, QNDB, phương tiện kỹ thuật ở một số địa phương chưa chặt chẽ, thiếu biện pháp tích cực, sâu sát, cụ thể...

Qua 20 năm thực hiện Pháp lệnh về lực lượng DBĐV, các nội dung cơ bản của Luật NVQS, Pháp lệnh DBĐV đã thực sự đi vào đời sống xã hội, góp phần củng cố, nâng cao nhận thức và định hướng hành động cho cán bộ, đảng viên, Nhân dân và cán bộ, chiến sĩ LLVT địa phương. Với những kết quả đạt được đó đã trực tiếp góp phần quan trọng giúp Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân và LLVT Quảng Bình hoàn thành tốt công tác xây dựng, huy động, huấn luyện lực lượng DBĐV đủ về số lượng, mạnh về chính trị tư tưởng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.

Những năm tới, để tiếp tục góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, cấp ủy, chính quyền và các ban, ngành từ tỉnh xuống cơ sở cần tập trung thực hiện tốt chủ trương, biện pháp chủ yếu, đó là: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đối với công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ; xây dựng huấn luyện hoạt động, bảo đảm chế độ, chính sách cho lực lượng DBĐV; phát huy sức mạnh tổng hợp cả hệ thống chính trị, vai trò tham mưu của cơ quan quân sự các cấp và phối hợp của ban, ngành, đoàn thể trong xây dựng, huy động lực lượng DBĐV. Cùng với việc xây dựng, kiện toàn và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, Ban CHQS các cấp cần tiếp tục xây dựng lực lượng DBĐV đủ số lượng, đúng thành phần, chất lượng ngày càng cao, chú trọng tập huấn cho đội ngũ cán bộ và huấn luyện, diễn tập đơn vị DBĐV đúng nội dung, chương trình, thời gian quy định; nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn tuyệt đối về người, vũ khí, trang bị kỹ thuật, cơ sở vật chất hậu cần, đồng thời lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng DBĐV hoạt động đúng pháp luật, góp phần giữ vững ổn định chính trị bảo đảm trật tự an toàn xã hội và phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai.

Minh Huyền