Trên cơ sở các chủ trương, chính sách của Trung ương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, thời gian qua, Ban Chỉ đạo Phát triển Kinh tế tập thể tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về việc tổ chức lại HTX theo Luật HTX năm 2012 nhằm mục tiêu khuyến khích, hỗ trợ để HTX ổn định, phát triển. Thông qua những lớp tập huấn, bồi dưỡng đào tạo, các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh đã kết hợp phổ biến, tuyên truyền đến cán bộ, thành viên HTX trong tỉnh nhiều chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể.

Bên cạnh đó, công tác quản lý Nhà nước về kinh tế tập thể cũng đã có bước củng cố từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở. Trong năm, Ban Chỉ đạo Phát triển Kinh tế tập thể tỉnh đã chỉ đạo đẩy mạnh phát triển các loại hình kinh tế tập thể thuộc từng ngành, chú trọng công tác quản lý Nhà nước về kinh tế tập thể trong các lĩnh vực như nông nghiệp - nông thôn, công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải, thương mại - dịch vụ, tín dụng; xây dựng, ban hành Kế hoạch chuyển đổi các HTX hoạt động theo Luật HTX năm 2012 và chương trình, chính sách, giải pháp phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn; hướng dẫn từng sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch, nội dung phát triển kinh tế tập thể nhằm phù hợp với kế hoạch của tỉnh; đồng thời thường xuyên đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra các cấp, các ngành, đơn vị, địa phương thực hiện chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tập thể.

Bằng những biện pháp cụ thể, thiết thực, năm 2016, kết quả triển khai chính sách hỗ trợ, ưu đãi HTX trên địa bàn tỉnh đã đạt được những thành quả đáng ghi nhận. Trong hoạt động xúc tiến thương mại, các HTX có điều kiện thuận lợi tham gia nhiều hội chợ trong và ngoài tỉnh với những sản phẩm có thương hiệu như: Rượu Võ Xá, nón Mỹ Trạch, mây xiên Quảng Phương, khoai gieo Hải Ninh, hàng thủy sản chế biến Xuân Hồng, hàng chế tác sinh vật cảnh Mỹ Đức... Việc tham gia hội chợ đã tạo môi trường thuận lợi cho cơ hội gặp gỡ, giao lưu, trao đổi, quảng bá sản phẩm hàng hóa từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng, giúp các HTX mở rộng thị trường, phát triển sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, nhiềuHTX trên địa bàn cũng được chuyển giao khoa học công nghệ thông qua các chương trình, dự án, hoạt động xúc tiến thương mại để hỗ trợ xây dựng, thực hiện mô hình trình diễn, xây dựng nhà xưởng, mua sắm thiết bị, đào tạo nghề, cụ thể: Năm 2016, Ban Chỉ đạo Phát triển Kinh tế tập thể tỉnh đã triển khai hỗ trợ 03 máy gặt liên hợp, 01 máy cày cho 04 HTX với kinh phí 280 triệu đồng. Ngoài ra, các HTX cũng được khuyến khích và tạo điều kiện mở rộng quy mô sản xuất, thông qua mô hình, chương trình bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý HTX, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, khoa học công nghệ cho các HTX và thành viên.

Xác định tình hình tổ chức lại HTX là nhiệm vụ trọng tâm, trên cơ sở kế hoạch, hướng dẫn của tỉnh, Ban Chỉ đạo Phát triển Kinh tế tập thể tỉnh đã chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố thực hiện rà soát, xác định HTX trên địa bàn cần tổ chức, chuyển đổi lại, chủ yếu là HTX được thành lập trước thời điểm 01/7/2013. Kết quả cho thấy 32/258 HTX thành lập mới sau khi áp dụng Luật HTX năm 2012 và 23 Quỹ Tín dụng Nhân dân không cần phải tổ chức lại, có 203 HTX phải thực hiện chuyển tiếp, đăng ký lại. Đến nay, toàn tỉnh đã có 155 HTX thực hiện đăng ký lại, chuyển đổi hoạt động theo đúng Luật HTX năm 2012, gồm có 112 HTX thuộc lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản và 43 HTX thuộc lĩnh vực phi nông nghiệp. Các HTX đã chuyển đổi thực hiện thủ tục đầy đủ, phù hợp, đáp ứng theo yêu cầu, quy định của Luật HTX năm 2012 và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh, đảm bảo mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ đề ra. Một số địa phương tiêu biểu như Tuyên Hóa, Minh Hóa, Đồng Hới đã tích cực chỉ đạo chuyển đổi 100% số HTX và các địa phương còn lại tổ chức chuyển đổi đạt 60% trở lên.

Tuy nhiên, thời gian qua, việc chuyển đổi hoạt động HTX theo Luật HTX năm 2012 còn gặp nhiều khó khăn, chưa đạt kế hoạch đề ra và vẫn còn 48 HTX chưa thực hiện chuyển đổi, hoặc làm thủ tục giải thể theo quy định. Công tác tổ chức lại HTX một số nơi còn hình thức, vốn góp của thành viên HTX chủ yếu là tài sản được chia từ HTX chuyển sang, thành viên HTX chưa thực sự muốn góp vốn vào HTX. Một số HTX hoạt động chưa bảo đảm các nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, bình đẳng của Luật HTX năm 2012. Đối với các HTX nông nghiệp chủ yếu làm dịch vụ đầu vào cho sản xuất của hộ thành viên HTX, dịch vụ đầu ra cho sản phẩm và phát triển ngành nghề còn hạn chế, nhiều HTX chưa làm được các khâu dịch vụ thiết yếu nhất như tổ chức tiêu thụ sản phẩm, bảo quản chế biến nông sản thực phẩm...

Để tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, năm 2017, Ban Chỉ đạo Phát triển Kinh tế tập thể tỉnh đề ra một số nhiệm vụ trọng tâm, đó là: Chủ động, tích cực thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước trong việc củng cố phát triển HTX; hoàn thành công tác chuyển đổi HTX theo Luật HTX năm 2012; tập trung phát triển, thành lập mới các HTX trong những ngành nghề, lĩnh vực mà cộng đồng đang có nhu cầu, chú trọng phát triển các HTX môi trường, HTX dịch vụ nông nghiệp tổng hợp, HTX thương mại - dịch vụ tổng hợp, nghiên cứu thành lập HTX chợ... đảm bảo theo đúng bản chất, nguyên tắc HTX và quy định của Luật HTX. Mặt khác, Ban Chỉ đạo cũng sẽ xây dựng điểm một số mô hình HTX kiểu mới và thành lập được 01 liên hiệp HTX; mở rộng sản xuất kinh doanh, dịch vụ thêm các ngành, nghề mới để tìm kiếm thị trường và đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn; nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, làm tốt công tác tiếp thị, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của HTX để có sức cạnh tranh trên thị trường; phát triển HTX gắn với nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lồng ghép các chương trình kinh tế, dự án kế hoạch phát triển theo từng địa phương, ngành, lĩnh vực. Ngoài ra, Ban Chỉ đạo Phát triển Kinh tế tập thể tỉnh cũng tiến hành đẩy mạnh liên kết giữa HTX cũng như với các thành phần kinh tế khác, thực hiện tốt công tác quy hoạch, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý, đảm bảo đội ngũ cán bộ quản lý HTX có chất lượng trong hiện tại và sự phát triển bền vững của HTX, đồng thời rà soát, củng cố hoặc giải thể sáp nhập những HTX hoạt động kém hiệu quả…

Minh Huyền