Tính đến ngày 31/12/2016, toàn tỉnh có 3.878 tổ chức Hội, tăng 847 tổ chức, tăng 28% so với năm 2007; có 231.099 người là hội viên Hội Khuyến học tăng 149.229 hội viên, tăng 28,23% so năm 2007 và chiếm 26,7% dân số toàn tỉnh, bình quân 1,2 hội viên/hộ. Chất lượng hoạt động của hội viên đã được nâng lên rõ rệt, đa số hội viên nỗ lực phấn đấu thực hiện và vận động Nhân dân thực hiện phong trào “Toàn dân học tập, toàn dân làm giáo dục”, góp phần xây dựng xã hội học tập.

Để thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ, trong thời gian qua, Hội Khuyến học các cấp đã tích cực đổi mới phương thức hoạt động, phương pháp vận động quần chúng, công tác quản lý, chỉ đạo của các cấp Hội, công tác cán bộ, hội viên từ cơ sở; đặc biệt chú trọng việc đổi mới hoạt động của các tổ chức Hội theo hướng thiết thực, có chất lượng, hiệu quả; ưu tiên quan tâm củng cố và mở rộng phong trào khuyến học, khuyến tài, học tập suốt đời ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Các cấp Hội cũng đã thường xuyên phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo, nhà trường, cơ quan, ban ngành, đoàn thể, Hội cha mẹ học sinh thực hiện có hiệu quả hoạt động hỗ trợ trong nhà trường, tổ chức tốt ngày hội “Toàn dân đưa trẻ đến trường” và xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực". Bên cạnh đó, các cấp Hội cũng phát triển và duy trì bền vững một số mô hình như “Tiếng trống khuyến học”, “Đội tuyển truyền măng non”, “Học sinh đường phố tự quản”, “Xây lò đốt rác trong trường học”, “Đỡ đầu các trường mầm non và học sinh gặp khó khăn trên địa bàn”, “Tổ chức xe ô tô đưa đón học sinh đến trường”... Từ năm 2008 - 2016, các cấp Hội đã vận động trên 3.000 học sinh bỏ học và hàng nghìn học sinh có nguy cơ bỏ học trở lại trường.

Nhận thức rõ vị trí, vai trò của Cuộc vận động xây dựng Gia đình hiếu học (GĐHH), Dòng họ hiếu học (DHHH), Cộng đồng khuyến học (CĐKH), Hội Khuyến học các cấp đã hướng dẫn, triển khai nhiều hoạt động thiết thực như: Ban hành các tiêu chí, hướng dẫn đăng ký phấn đấu, bình xét danh hiệu học lập; hướng dẫn đơn vị cơ sở đưa nội dung, gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học vào hương ước, quy ước thi đua tại địa phương... Nhờ đó, Cuộc vận động đã phát triển mạnh mẽ trong toàn tỉnh, trở thành phong trào rộng khắp, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, vùng, miền và có sức lan tỏa nhanh với nhiều hình thức phong phú. Năm 2007, toàn tỉnh có 45.300 hộ đăng ký GĐHH thì đến năm 2015 có 119.737 gia đình đăng ký GĐHH (tăng 264,3%); năm 2007 có 760 dòng họ đăng ký DHHH thì đến năm 2015 có 1.357 dòng họ đăng ký DHHH (tăng 178,5%).

Cùng với việc đăng ký GĐHH, DHHH, một số đơn vị, địa phương trong tỉnh còn xây dựng, phát triển gia đình cử nhân, gia đình tú tài, liên gia hiếu học. Tiêu biểu có huyện Quảng Trạch, thị xã Ba Đồn, thành phố Đồng Hới, huyện Lệ Thủy... Năm 2012, có 969 cộng đồng đăng ký, đến năm 2015, có 1.030 cộng đồng đăng ký phấn đấu trở thành cộng đồng khuyến học và theo đó, hàng chục câu lạc bộ khuyến học ra đời, điển hình như: Câu lạc bộ Khuyến học làng cá Thanh Trạch (Bố Trạch), Câu lạc bộ Cấp tá làm khuyến học ở xã Vạn Ninh (Quảng Ninh), Câu lạc bộ Hưu trí khuyến học xã Hàm Ninh (Quảng Ninh)...

Bên cạnh đó, phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị trên địa bàn tỉnh cũng phát triển mạnh mẽ. Nét nổi bật trong công tác phát triển tổ chức hội và hội viên là quan tâm phát triển các Chi hội Khuyến học dòng họ. Tổng kết thí điểm mô hình Học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị do cấp xã quản lý giai đoạn 2014 - 2015, toàn tỉnh có 37.762 gia đình đạt Gia đình học tập (GĐHT)/56.360 gia đình đăng ký, đạt 74%; 210 dòng họ đạt Dòng họ học tập (DHHT)/327 dòng họ đăng ký, đạt 64%; 200 cộng đồng đạt Cộng đồng học tập (CĐHT)/383 cộng đồng đăng ký, đạt 60% và 80/80 đơn vị đăng ký Đơn vị học tập, đạt 100% theo tiêu chí khung của Trung ương.

Đặc biệt, sau 01 năm triển khai Kế hoạch số 298/KH-UBND ngày 11/3/2016 của UBND tỉnh về thực hiện đại trà các mô hình học tập ở cơ sở giai đoạn 2016 - 2020 và thí điểm mô hình “Học tập cộng đồng” cấp xã, phong trào xây dựng GĐHT, DHHT, CĐHT, ĐVHT đã phát triển mạnh mẽ. Số hộ gia đình đăng ký GĐHT 139.205 hộ, trong đó có 106.600 hộ được công nhận GĐHT; 1.301 dòng họ đăng ký DHHT, có 835 dòng họ được công nhận DHHT; 959 cộng đồng đăng ký CĐHT, có 725 cộng đồng được công nhận CĐHT; 644 đơn vị đăng ký ĐVTH và đã có 557 đơn vị đạt ĐVHT.

Ngoài ra, thực hiện chủ trương gắn kết hệ thống giáo dục chính quy với hệ thống giáo dục không chính quy, để xây dựng xã hội học tập từ cơ sở, đến tháng 12/2016, 100% xã, phường, thị trấn đã thành lập Trung tâm Học tập cộng đồng và có 354 Câu lạc bộ Học tập cộng đồng thôn, bản, tổ dân phố. Các Trung tâm đã phối hợp với ban, ngành, đoàn thể địa phương mở nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức và chuyển giao công nghệ; triển khai các chuyên đề về Pháp luật; học tập Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kỹ thuật chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi cá ao hồ, ong, nhím...; kỹ thuật trồng rừng, cải tạo vườn tạp, trồng lạc cao sản, sắn nguyên liệu, dâu nuôi tằm...; dân số, kế hoạch hóa gia đình, kiến thức về chăm sóc trẻ nhỏ...; đào tạo thuyền viên, máy trưởng, thuyền trưởng; bảo vệ sức khỏe, phòng, chống HIV/AISD và bảo vệ môi trường...

Có thể nói, tổ chức và hoạt động của Hội Khuyến học đã có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống xã hội, tạo được vị thế, khẳng định vai trò quan trọng trong tham gia phát triển giáo dục ở địa phương, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

N.Quý