Theo đó, việc quán triệt, tuyên truyền, phổ biến Luật Tiếp công dân và các văn bản hướng dẫn thi hành được chú trọng thực hiện từ cấp tỉnh đến cơ sở đã tạo những chuyển biến mạnh mẽ trong cao nhận thức, ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo của cán bộ, Nhân dân, giúp người dân thực hiện tốt hơn quyền và nghĩa vụ của mình khi có nảy sinh khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đặc biệt, đã góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, năng lực, kỹ năng ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp tham gia tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Theo báo cáo, từ ngày 01/7/2014 - 01/7/2017, tình hình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân tại Trụ sở tiếp công dân các cấp của tỉnh có xu hướng tăng và diễn biến phức tạp. Tổng số đoàn đông người là 371 đoàn với 4.332 lượt công dân, trong đó nội dung khiếu nại hành chính liên quan đến lĩnh vực đất đai chiếm 81%, về thực hiện chính sách 06%, lĩnh vực xã hội khác 10,5%, nhà ở và tài sản 2,5%; nội dung tố cáo về lĩnh vực hành chính 73%, tư pháp 07%, tham nhũng và liên quan đến công tác Đảng 09%, lĩnh vực khác 11%; các kiến nghị, phản ánh chủ yếu liên quan về bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1 và bồi thường, hỗ trợ thiệt hại sự cố môi trường biển; công tác thu hồi đất dự án, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Mặc dù tình hình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh có xu hướng tăng, song UBND tỉnh và các sở, ban, ngành, địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả công tác tiếp công dân, gắn với giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nhờ vậy, đã giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài nhiều năm, tạo niềm tin, sự đồng thuận trong Nhân dân, góp phần ổn định an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Mỗi tháng, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì phiên tiếp công dân 01 lần, vào ngày 15 hàng tháng và tiếp đột xuất khi cần thiết, công dân đến tiếp đều được kết luận, hướng dẫn, giải thích đúng quy định pháp luật. Các sở, ban, ngành, địa phương có liên quan là thành viên Hội đồng Tiếp công dân tỉnh cũng đã cử lãnh đạo, chuyên viên nghiệp vụ tham gia phiên tiếp công dân định kỳ, đột xuất của lãnh đạo tỉnh theo đúng quy định của Luật Tiếp công dân, Quy chế Tiếp công dân của tỉnh. Ngoài ra, Ban Tiếp công dân tỉnh duy trì thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân của tỉnh theo đúng quy định. Cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ tiếp công dân luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ Nhân dân trong quá trình thực thi nhiệm vụ, công vụ; tiếp nhận, giải thích, hướng dẫn công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, phản ánh theo đúng quy định của pháp luật, không có các biểu hiện thiếu tôn trọng hoặc cản trở, gây khó khăn phiền hà đối với công dân...

Đa số công dân khi đến Trụ sở tiếp công dân đều có ý thức thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình; chấp hành tốt Nội quy; tuân thủ sự hướng dẫn của cán bộ tiếp công dân. Một số trường hợp vi phạm Nội quy tiếp công dân do có thái độ, lời nói, hành vi xúc phạm cán, xúi giục, kích động người khác làm mất trật tự đã được lực lượng chức năng nhắc nhở, xử lý kịp thời. Việc xử lý vi phạm pháp luật của công dân chủ yếu là nhắc nhở, chưa thực hiện xử phạt vi phạm hành chính. Cùng với đó, cơ quan Công an và lực lượng chức năng đã phát huy tốt vai trò trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ trong việc giữ gìn an ninh, trật tự tại Trụ sở tiếp công dân; kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật của công dân, đặc biệt là các trường hợp khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh đông người, người dân có thái độ gay gắt, tích chất vụ việc phức tạp.
Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng một số trường hợp từ việc khiếu nại hành chính không đạt được mục đích, vì quyền lợi cá nhân, lợi dụng quyền tố cáo đã chuyển sang tố cáo người giải quyết hoặc đeo bám khiếu kiện kéo dài, tụ tập đông người, gửi đơn vượt cấp, gửi nhiều nơi ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên địa bàn. Nhận thức và trách nhiệm về công tác tiếp công dân của một số cơ quan, đơn vị, địa phương còn hạn chế; chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân có nơi chuyển biến còn chậm so với yêu cầu đặt ra. Công tác thanh tra trách nhiệm thủ trưởng trong việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo thiếu thường xuyên...

Có thể thấy, Luật Tiếp công dân và Nghị định số 64/2014/NĐ-CP đã quy định rõ quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, trách nhiệm của người tiếp công dân, người đứng đầu cơ quan trong việc tiếp công dân, các cơ quan hành chính Nhà nước và cơ quan tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân. Tuy nhiên, trên thực tế, việc tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân vẫn còn nhiều trường hợp lợi dụng khiếu nại, tố cáo để xúc phạm cán bộ lãnh đạo, cán bộ tiếp công dân gây mất an ninh trật tự nhưng chưa có quy định, biện pháp xử lý triệt để. Do đó thiết nghĩ, cần có quy định chế tài xử lý đối với trường hợp vi phạm pháp luật về thực hiện quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm trong lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Ngoài việc thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về xử lý trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung, Thanh tra Chính phủ cũng cần nghiên cứu, tham mưu cho Chính phủ quy định khi cần thiết thì người đứng đầu cơ quan đơn vị phải tổ chức hội nghị đối thoại để giải quyết những vấn đề mà người dân đề cập, quan tâm, bởi đây là việc làm có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đảm bảo an dân ngay tại cơ sở...

Hồng Mến