Thực hiện Quy chế phối hợp trong công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản, trong đó quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp xã trong việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn quản lý, thời gian qua, UBND tỉnh đã ban hành 21 Quyết định về việc tăng cường công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh, ra 03 Chỉ thị, 03 văn bản chỉ đạo về công tác quản lý Nhà nước liên quan đến lĩnh vực khoáng sản. Cùng với đó, tỉnh cũng đã hoàn thành công tác lập quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến hoạt động khoáng sản trên địa bàn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030; quy định khu vực cấm, khu vực tạm cấm hoạt động khoáng sản; xây dựng chính sách khuyến khích thu hút đầu tư của các thành phần kinh tế trong việc đổi mới thiết bị, công nghệ để thực hiện có hiệu quả hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; đồng thời đầu tư cho 126 dự án khai thác, chế biến khoáng sản có công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường; đặc biệt là không có tình trạng đầu tư, khai thác khoáng sản manh mún, nhỏ lẻ, kém hiệu quả. Hiện, địa phương cũng đang triển khai hình thành cụm công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản tập trung tại khu vực xã Quảng Đông (huyện Quảng Trạch); cụm Tiến - Châu - Văn Hóa (huyện Tuyên Hóa); cụm xã Trường Xuân; cụm Áng Sơn, xã Vạn Ninh (huyện Quảng Ninh), xã Sơn Thủy (huyện Lệ Thủy); cụm xã Sen Thủy - Ngư Thủy (huyện Lệ Thủy)...

Trong quá trình hoạt động, các đơn vị hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã lập và được cấp có thẩm quyền phê duyệt đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường đối với tất cả dự án khai thác khoáng sản trước khi được cấp Giấy phép khai thác; triển khai tốt những nội dung về bảo vệ môi trường theo quy định; đồng thời thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về an toàn lao động, đào tạo chuyên môn kỹ thuật cho chỉ huy nổ mìn, người sử dụng vật liệu nổ... Việc Ký quỹ phục hồi môi trường của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khai thác khoáng sản cũng được thực hiện theo cam kết trong Dự án cải tạo phục hồi môi trường của Bản cam kết bảo vệ môi trường hoặc Báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt. Trước khi tiến hành hoạt động khai thác khoáng sản, các tổ chức, cá nhân trên địa bàn đã nộp tiền và chấp hành việc ký quỹ phục hồi môi trường. Công tác phục hồi môi trường và đóng cửa mỏ trong hoạt động khoáng sản được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, công tác lập quy hoạch khoáng sản theo quy định của Luật Khoáng sản năm 2010 đối với các khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ chưa được Bộ Tài nguyên và Môi trường khoanh định, công bố gây khó khăn cho việc quản lý cũng như cấp phép hoạt động khoáng sản. Về đấu giá quyền thăm dò, khai thác khoáng sản, theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, đối với đất cho hoạt động khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của địa phương phải tự thỏa thuận nhưng hiện nay chưa có hướng dẫn công tác thỏa thuận để giải phóng mặt bằng đất cho hoạt động khoáng sản trước khi đưa mỏ vào đấu giá. Vì vậy, việc triển khai thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản còn nhiều vướng mắc. Tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động khoáng sản vẫn xảy ra ở một số mỏ trên địa bàn...

Thời gian tới, tỉnh sẽ tiến hành bổ sung, điều chỉnh những giải pháp nhằm hoàn thành chiến lược khoáng sản như tăng cường đầu tư từ ngân sách hàng năm để điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, phát hiện nhiều loại khoáng sản phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, địa phương cũng sẽ có chính sách khuyến khích đầu tư các dự án khai thác, chế biến khoáng sản có công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường, dự án khai thác, chế biến quặng nghèo, sử dụng triệt để, tiết kiệm khoáng sản, đồng thời ban hành cơ chế ưu đãi việc nghiên cứu, phát hiện công dụng mới của các loại khoáng sản và ứng dụng vào sản xuất…

Minh Huyền