Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu Quốc gia trên địa bàn tỉnh đã phân công các sở, ngành phối hợp với các huyện, thị xã tăng cường tuyên truyền với hình thức, nội dung phù hợp; định kỳ trực tiếp làm việc với các địa phương để nắm bắt tình hình, giải quyết những khó khăn, vướng mắc nảy sinh, đồng thời rà soát, nắm bắt tiến độ thực hiện từng tiêu chí, đề xuất giải pháp thực hiện, chủ động huy động thêm nguồn lực, bố trí lồng ghép nguồn vốn của đơn vị để hỗ trợ các xã... góp phần cổ vũ và đẩy mạnh thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó, toàn tỉnh đã xây dựng được 147,9 km đường các loại; bê tông hóa, nâng cấp sửa chữa hơn 38,2 km kênh mương; nâng cấp sửa chữa 85 công trình, 90 phòng học; nâng cấp, sửa chữa, xây mới 45 công trình xây dựng cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, 08 công trình nước sạch và nhiều công trình khác.

Mặt khác, các ngành, địa phương cũng đã chú trọng phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn để nâng cao thu nhập cho người dân. Đến nay, nhiều mô hình sản xuất có hiệu quả được các địa phương nhân rộng nhằm tăng giá trị gia tăng như mô hình trồng ngô lai NK6410, NK4300; mô hình trình diễn giống lúa mới Sumo29, TBR225; trồng lúa hữu cơ, đặc biệt mô hình vườn mẫu được tổ chức và phát triển có hiệu quả trên địa bàn các huyện Lệ Thủy và Quảng Ninh. Ngoài ra, ngày càng có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản như Tập đoàn Hòa Phát với Dự án Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao; Công ty Butaphan Thái Lan triển khai Dự án Chăn nuôi lợn thịt; Công ty Cổ phần Quảng Bình, Công ty Đức Thắng... với việc sản xuất tôm giống, tôm thương phẩm công nghệ cao... Bên cạnh đó, các địa phương cũng đẩy mạnh chỉ đạo sản xuất theo cánh đồng lớn, chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác hiệu quả hơn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, đồng thời chú trọng phát triển các hình thức tổ chức sản xuất như thành lập các tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX) để góp phần tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo ở nông thôn... Đến nay, toàn tỉnh có 1.986 tiêu chí đạt chuẩn, tăng 91 tiêu chí so với đầu năm 2017, đạt 14,6 tiêu chí/xã, tăng 0,9 tiêu chí; số tiêu chí đạt được bình quân/xã tăng từ 13,7 tiêu chí lên 14,6 tiêu chí, cao hơn bình quân chung cả nước. Hiện trên địa bàn tỉnh có 52 xã đạt 19 tiêu chí, 16 xã đạt 15 - 18 tiêu chí, 52 xã đạt từ 10 - 14 tiêu chí, 14 xã đạt 05 - 09 tiêu chí và 02 xã đạt dưới 05 tiêu chí. Tổng nguồn vốn huy động đạt 398,7 tỷ đồng, trong đó cộng đồng dân cư đóng góp 36,2 tỷ đồng, doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác 9,8 tỷ đồng...
Tuy nhiên, công tác tuyên truyền chưa được chú trọng, nhất là việc phổ biến chủ trương, chính sách mới về Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới chưa nhiều; tốc độ tăng tiêu chí mới chỉ đạt 0,9 tiêu chí/xã, chưa đạt kế hoạch đề ra (1-1,5 tiêu chí/xã). Công tác chỉ đạo điều hành ở một số địa phương, đặc biệt là các xã đã đạt chuẩn có dấu hiệu chững lại; nhiều nơi bị sụt giảm tiêu chí, còn lúng túng trong áp dụng mô hình, chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; chưa chủ động huy động các nguồn lực để triển khai xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt hiện có 02 xã Kim Thủy, Ngân Thủy (huyện Lệ Thủy) giảm xuống dưới 05 tiêu chí; tỷ lệ số xã đạt từ 05 - 99 tiêu chí ở huyện Minh Hóa chiếm 26,7%, cao hơn so với yêu cầu của Trung ương (dưới 25%)...

Năm 2018, toàn tỉnh phấn đấu có thêm 10-11 xã đạt chuẩn nông thôn mới; tăng bình quân 1,0 tiêu chí/xã; không có xã nào không tăng tiêu chí; không còn xã dưới 05 tiêu chí; số xã dưới 10 tiêu chí ở huyện Minh Hóa còn khoảng 20% và tiếp tục giữ vững, nâng cao chất lượng các tiêu chí, quan tâm chỉ đạo các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới nhưng bị sụt giảm tiêu chí, đặc biệt là ở các xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

Để đạt mục tiêu đề ra, thời gian tới, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục tập trung duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt đối với địa phương đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; chỉ đạo quyết liệt để đạt các tiêu chí không sử dụng nhiều về kinh phí như hệ thống chính trị, tiếp cận pháp luật, an ninh trật tự xã hội. Bên cạnh đó, các địa phương chủ động rà soát lại tiêu chí theo Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới của Trung ương và tỉnh ban hành giai đoạn 2016-2020 để xây dựng kế hoạch, lộ trình triển khai thực hiện cụ thể, đặc biệt là tiêu chí hộ nghèo, thu nhập theo yêu cầu của Bộ tiêu chí mới. Mặt khác, các ngành, địa phương tổ chức tập huấn, nâng cao kiến thức xây dựng nông thôn mới; xây dựng Đề án “Chương trình mỗi xã một sản phẩm” để triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh; nâng cao ý thức người dân trong vấn đề bảo vệ môi trường, thu gom rác thải; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới" của tỉnh giai đoạn 2016-2020, "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh" và "Xây dựng gia đình 5 không 3 sạch". Ngoài ra, toàn tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi giá trị và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn; huy động, lồng ghép các nguồn lực của địa phương, đóng góp của doanh nghiệp, con em quê hương, Nhân dân trên địa bàn, trong đó chú trọng đến nguồn lực từ đấu giá quyền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc thuế đất để thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Mai Anh