Theo báo cáo của Ban Dân tộc, hiện nay, đời sống đồng bào trên địa bàn tỉnh đã được cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân trên 04% năm; kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông nông thôn, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế được quan tâm đầu tư xây dựng; tạm thời giải quyết những bức xúc vấn đề thiếu đất sản xuất, đất ở, nước sinh hoạt cho đồng bào DTTS; nhiều tiêu cực xã hội được đẩy lùi; chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện rõ rệt. Đồng bào DTTS và miền núi đã từng bước tiếp cận những thành tựu của khoa học kỹ thuật, con em người DTTS được đào tạo, bố trí công tác trong hệ thống chính trị cơ sở. Cùng với đó, số hộ đồng bào dân tộc có thu nhập khá trở lên ngày càng tăng. Đến nay, các vùng DTTS toàn tỉnh có hơn 700 hộ làm ăn khá, giỏi, trong đó hơn 500 hộ có thu nhập trên 30 triệu đồng trở lên/năm, gần 200 hộ có thu nhập từ 70 triệu đồng trở lên/năm.

Trong công tác nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực DTTS, hiện nay, lao động trong độ tuổi người DTTS qua bồi dưỡng, tập huấn, đào tạo đạt 51%, trong đó đào tạo nghề đạt 35%; số trẻ em đến trường đúng độ tuổi đạt 98,6%; tỷ lệ lao động nông nghiệp 93,3% lao động xã hội. Về công tác cán bộ là người DTTS, các chỉ tiêu về nâng cao tỷ lệ đội ngũ cán bộ, cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị các cấp, nhất là hệ thống cơ quan hành chính vùng DTTS đạt và vượt mục tiêu đề ra. Hiện nay, toàn tỉnh có 491 cán bộ, công chức, viên chức là người DTTS (trong đó 128 cán bộ, công chức, 363 viên chức); 100% cán bộ, công chức cấp xã được đào tạo, trong đó có 75% có trình độ từ cao đẳng trở lên.

Mặt khác, công tác giảm nghèo vùng DTTS giảm bình quân hàng năm 5,07% hộ nghèo (mục tiêu đề ra là 04 - 05% hộ nghèo/năm); bình quân thu nhập đầu người tăng gấp 04 lần so với năm 2013 với mức thu nhập bình quân năm 2020 của đồng bào DTTS là 12,5 triệu đồng. Về cơ sở hạ tầng vùng DTTS, 100% đường trục liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa và trên 65% trục đường liên thôn được cứng hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật được quy định trong Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới; 97,3% hộ đồng bào dân tộc được sử dụng điện; 71,57 % hộ gia đình sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 100% xã có điểm phục vụ bưu chính, viễn thông...

Đặc biệt, địa phương cũng chú trọng công tác phát triển con người toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thể chất, tinh thần, ý thức công dân, tuân thủ pháp luật, cụ thể: Có 75,6% hộ gia đình được xem truyền hình; 100% xã vùng DTTS có trạm y tế xã và đã có bác sỹ; thực hiện tốt chính sách bảo hiểm y tế, khám, chữa bệnh. Hệ thống chính trị ở vùng dân tộc thiểu số, nhất là Chi bộ Đảng, Ban Công tác Mặt trận, Chi đoàn, Chi hội ở các thôn, bản có DTTS cơ bản đã được củng cố, kiện toàn. Công tác phát triển đảng viên, đoàn viên, hội viên người DTTS cơ bản đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Ngoài ra, công tác xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh Nhân dân gắn với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống mọi mặt tại vùng DTTS được chú trọng. Việc quy hoạch hệ thống đường giao thông miền núi, quy hoạch các trung tâm cụm xã miền núi, quy hoạch khu dân cư và các cụm bản đồng bào DTTS miền núi thường xuyên được tính đến khả năng bảo vệ vững chắc an ninh các tuyến biên giới.

Tuy nhiên, trong quá trình thực Chiến lược công tác dân tộc vẫn còn những khó khăn, thách thức như địa bàn vùng đồng bào DTTS trải rộng, giao thông đi lại nhiều nơi còn gặp khó khăn, việc xây dựng hoàn thiện cơ sở hạ tầng đòi hỏi nguồn lực đầu tư khá lớn, trong khi điều kiện ngân sách của tỉnh và huyện còn gặp khó khăn. Đời sống của đồng bào DTTS cơ bản đã được cải thiện, không còn hộ đói; hộ nghèo hàng năm có giảm nhưng chủ yếu vẫn dựa vào sự hỗ trợ của Nhà nước, tư tưởng trông chờ, ỷ lại chưa được khắc phục nên kết quả công tác giảm nghèo chưa thật bền vững. Tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội ở vùng đồng bào DTTS diễn biến phức tạp. Hoạt động của các loại tội phạm, nhất là buôn bán ma túy, pháo lậu, thuốc nổ, động vật hoang dã, phá rừng lấy gỗ vẫn còn xảy ra, tạo nguy cơ lôi kéo một số đối tượng người DTTS vi phạm pháp luật. Việc thực hiện một số chương trình, chính sách phát triển kinh tế - xã hội ở một số vùng DTTS hiệu quả chưa cao...

Trong những năm tới, các cấp, các ngành, địa phương cần ưu tiên giải quyết việc làm cho học sinh, sinh viên DTTS sau khi tốt nghiệp; phát triển sản xuất, đẩy nhanh công tác xóa đói giảm nghèo đồng bào vùng DTTS; có chính sách chuyển đổi nghề, tạo việc làm, để ổn định và nâng cao đời sống đồng bào DTTS; tập trung nguồn lực thực hiện tốt chương trình hỗ trợ vùng DTTS như nhà ở, quy hoạch dân cư hộ nghèo, hộ sống ở vùng bão, lũ, ven sông, suối theo hướng ổn định, phát triển bền vững; tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội địa bàn DTTS, trước hết là nâng cấp, hoàn thành việc xây dựng tuyến đường giao thông; đảm bảo điện thắp sáng, công trình nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế, chợ; phát triển hạ tầng truyền dẫn phát sóng đồng bộ, đảm bảo chuyển tải được dịch vụ phát thanh, truyền hình, viễn thông và công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân tộc thiểu số.

Cùng với đó, các cấp, các ngành tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe Nhân dân; xây dựng chính sách bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, ngôn ngữ, chữ viết, tập quán, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của đồng bào DTTS; tăng thời lượng, nâng cao chất lượng chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng DTTS; xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở vùng DTTS gắn với di tích lịch sử ở từng vùng, địa phương; nâng cao chất lượng tuyên truyền, vận động chống biểu hiện mê tín, dị đoan, suy thoái đạo đức, lối sống; xây dựng, đẩy mạnh hiệu quả hoạt động của tổ chức Đảng, đoàn thể đến từng thôn, bản; thực hiện tốt chính sách động viên, khuyến khích già làng, trưởng bản, người có uy tín tham gia công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, chương trình, dự án vùng DTTS theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”; xây dựng vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh Nhân dân, chủ động nắm chắc diễn biến tình hình, giải quyết những mâu thuẫn nội bộ ngay từ cơ sở, kiên quyết không để xảy ra các “điểm nóng”, sẵn sàng đập tan mọi âm mưu phá hoại của thế lực thù địch; chủ động ngăn chặn hoạt động chống phá khối đại đoàn kết dân tộc thông qua “diễn biến hòa bình”, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để lừa gạt, lôi kéo, kích động đồng bào DTTS…

Với việc triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ Chiến lược công tác dân tộc của các cấp, ngành, địa phương trong thời gian qua đã đem lại sự chuyển biến đáng kể trong đời sống mọi mặt của đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh thể hiện qua tỷ lệ hộ khá ngày càng tăng lên, cơ bản không còn hộ đói, hộ nghèo, hộ cận nghèo ngày càng giảm. Đây là những điều kiện quan trọng để đồng bào các DTTS tiếp tục tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, đoàn kết, chung tay cùng Nhân dân tỉnh nhà phát triển kinh tế, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh.

Minh Huyền