Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích thực hiện cây lúa là 23.193,2 ha, năng suất lúa bình quân ước đạt 40,99 tạ/ha. Thời gian qua, toàn tỉnh đã chú trọng nâng cao chất lượng giống, bố trí giống ngắn ngày và cực ngắn vào sản xuất, tỷ lệ sử dụng giống xác nhận, giống lúa chất lượng giá trị cao ngày càng tăng. Một số giống lúa mới đưa vào sản xuất thử trong vụ Hè Thu 2022 được đánh giá có triển vọng như Hana số 7, Hương thuần 8, Hương Bình, QC03, HC4... 

Bên cạnh đó, các địa phương cũng trồng 612,8 ha ngô, năng suất 39,49 tạ/ha, sản lượng 2.420 tấn; 1.858,1 ha rau các loại, năng suất 93,09 tạ/ha, sản lượng 17.297,5 tấn; 6.326,4 ha sắn, năng suất 191,24 tạ/ha, sản lượng ước tính 122.150 tấn; 512,4 ha lạc, năng suất 18,74 tạ/ha, sản lượng 960 tấn…

Đặc biệt, trong vụ Hè Thu, huyện Bố Trạch đã thực hiện 4.000 ha sắn với sự tham gia liên kết bao tiêu sản phẩm của Công ty Cổ phần tư vấn đầu tư Long Giang Thịnh, Công ty CP FOCOSEV Quảng Bình; huyện Quảng Bình thực hiện 72 ha lúa trên địa bàn 04 xã có sự tham gia liên kết bao tiêu của Công ty TNHH MTV Giống cây trồng và Công ty Sông Gianh Quảng Bình. Việc sản xuất theo liên kết bao tiêu sản phẩm đã góp phần giải quyết được sản phẩm đầu ra cho nông dân, đồng thời làm thay đổi thói quen trong sản xuất nhỏ lẻ, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, giảm chi phí và sức lao động, thuận tiện cho việc từng bước cơ giới hóa các khâu sản xuất, phù hợp với định hướng tái cơ cấu lại ngành Nông nghiệp. 

Cùng với đó, các địa phương cũng đã thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa với diện tích thực hiện 54,1 ha, trong đó huyện Bố Trạch 35 ha; huyện Lệ Thủy 11,6 ha; huyện Quảng Ninh 7,5 ha. Nhìn chung, các mô hình chuyển đổi chủ yếu thực hiện trên chân đất phù hợp, điều kiện tưới tiêu đảm bảo nên cho hiệu quả cao hơn so với trồng lúa, đặc biệt nhiều mô hình có hiệu quả cao cần nhân rộng như dưa hấu ở các huyện Bố Trạch và Quảng Ninh, đậu đỗ ở huyện Bố Trạch…

Tuy nhiên, một số vùng có diện tích đất sản xuất manh mún, nhỏ lẻ gây khó khăn trong việc xây dựng vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn dẫn đến khó thu hút doanh nghiệp tham gia; cơ giới hóa và hiệu quả nhiều cây trồng chưa cao. Công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa thực hiện chưa đạt kế hoạch; sản xuất theo liên kết bao tiêu sản phẩm hiệu quả còn thấp…

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đề ra trong vụ Đông Xuân 2022 - 2023 là trồng 29.500 ha lúa, năng suất 61,8 tạ/ha; 3.741 ha ngô, năng suất 58 tạ/ha; 3.628 ha lạc, năng suất 24,1 tạ/ha; 2475 ha khoai lang, năng suất 79,4 tạ/ha; 4.137,5 ha rau các loại, năng suất 98,6 tạ/ha…, thời gian tới, các ngành, địa phương sẽ sử dụng giống lúa trung, ngắn ngày có năng suất, chất lượng, thích nghi với điều kiện sinh thái, phù hợp với thị trường, có khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện thời tiết bất thuận; chủ động đảm bảo nguồn cung cấp giống xác nhận, giống chất lượng làm tăng hiệu quả sản xuất trồng trọt, tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất giống thực hiện công tác khảo nghiệm, thử nghiệm giống mới để bổ sung vào cơ cấu giống. 

Trên cơ sở hướng dẫn lịch thời vụ của ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các địa phương căn cứ tình hình thực tế sản xuất để bố trí thời vụ phù hợp với điều kiện sản xuất từng vùng, đặc biệt đối với cây lúa đảm bảo thời gian trổ bông trong khung có độ an toàn cao và thu hoạch kịp thời để sản xuất Hè Thu; sản xuất, gieo cấy lúa, cây màu tập trung trong khung thời vụ để tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng phát triển.

Các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác có hiệu quả hơn; lựa chọn cây trồng phù hợp với nhu cầu thị trường, tiềm năng lợi thế của tỉnh về nguồn nhân lực, điều kiện tự nhiên như đất đai, nguồn nước, khí hậu… trên cơ sở ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, tăng thu nhập cho người dân; xây dựng vùng chuyên canh cây trồng có lợi thế gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm; tổ chức liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm giữa nông dân với mạng lưới thu gom, thương lái, doanh nghiệp nhằm tạo ra thị trường tiêu thụ ổn định, quy mô lớn, có lợi cho người dân và doanh nghiệp; tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực sản xuất trồng trọt, thực hiện tốt việc khảo sát, dự báo thị trường hình thành chuỗi liên kết sản xuất bền vững, sản xuất theo hợp đồng, đáp ứng nhu cầu thị trường, quan tâm chế biến, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm.

Mặt khác, các ngành, địa phương cũng xây dựng phương án phòng trừ các loại dịch hại ngay từ đầu vụ, đặc biệt chú ý chuột, rầy, bệnh đạo ôn... để chủ động trong công tác phòng trừ; thực hiện tốt công tác điều tra, dự tính, dự báo tình hình phát sinh và lây lan của các loại dịch hại, thông báo, hướng dẫn để nông dân có biện pháp phòng trừ kịp thời, bảo vệ an toàn cho sản xuất; thực hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định của pháp luật trong sản xuất, kinh doanh và sử dụng vật tư nông nghiệp.

Các địa phương tăng cường công tác quản lý, khai thác sử dụng có hiệu quả công trình thủy lợi; thường xuyên kiểm tra, phát hiện hư hỏng, sửa chữa, nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy để phát huy tốt năng lực tưới của các công trình, đặc biệt là vùng chuyển đổi sản xuất hàng hóa tập trung theo cánh đồng lớn; triển khai thực hiện phương án tưới, tiêu hợp lý, quán triệt phương châm tưới tiết kiệm, chủ động áp dụng các biện pháp tưới tiên tiến cho lúa và cây trồng cạn; tận dụng nguồn nước mưa, nước kênh mương… để gieo trồng, tưới đầu vụ nhằm tiết kiệm nước dành cho sản xuất vụ Hè Thu; đẩy mạnh ứng dụng chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, áp dụng biện pháp canh tác tiên tiến, mở rộng diện tích thâm canh lúa, sản xuất theo cánh đồng lớn, ứng dụng đồng bộ tiến bộ khoa học kỹ thuật; mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, sản xuất lúa theo phương pháp SRI, quản lý dịch hại tổng hợp IPM.

Ngoài ra, các địa phương căn cứ vào điều kiện thực tế để bố trí ngân sách hỗ trợ phát triển trồng trọt và khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất trồng trọt trên địa bàn…

PV Mai Anh