Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao trình bày báo cáo đề dẫn tại hội thảo

Trình bày báo cáo Đề dẫn tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Bích Thủy, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao cho biết, tỉnh Quảng Bình có 02 dân tộc thiểu số, đó là Dân tộc Bru - Vân Kiều (thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - khmer, gồm 04 tộc người: Vân Kiều, Khùa, Ma Coong, Trì) và dân tộc Chứt (thuộc nhóm ngôn ngữ Việt - Mường, gồm 05 tộc người: Sách, Mày, Rục, A Rem, Mã Liềng). Các dân tộc thiểu số còn lại có số dân không nhiều, như: Thổ, Mường, Tày, Thái, Pacô... Địa bàn cư trú của các dân tộc thiểu số thuộc xã vùng sâu, vùng cao của huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh, Bố Trạch, Tuyên Hóa và Minh Hóa. Mỗi dân tộc thiểu số ở Quảng Bình có những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc riêng, góp phần làm phong phú, đa dạng kho tàng văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc và quê hương Quảng Bình.

 Toàn cảnh hội thảo

Trong văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi có những di sản văn hóa phi vật thể rất phong phú, đa dạng, đặc sắc như: Lễ hội, tín ngưỡng, phong tục - tập quán, tri thức - diễn xướng dân gian… mang nhiều giá trị nhân văn, thẩm mỹ, phản ánh tình yêu thương, khát vọng sống, vươn lên để bảo vệ sự sinh tồn của dân tộc, của cộng đồng dân cư cũng như đời sống kinh tế - xã hội của mỗi tộc người; là nguồn dự liệu quan trọng, góp phần làm giàu thêm kho tàng di sản văn hóa quý báu của quê hương, đất nước. 

Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Bình đã được triển khai từ cấp tỉnh đến cơ sở; hệ thống văn bản hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số đã được các ngành, địa phương quan tâm, triển khai thực hiện; chú trọng tuyên truyền về hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số đã được chú trọng; việc tôn vinh nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín, tri thức trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng được quan tâm.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia 03 Di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, đó là: “Lễ hội đập trống của người Ma Coong xã Thượng Thạch, huyện Bố Trạch”; “Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh”; “Lễ hội Mừng cơm mới của người Bru - Vân Kiều xã Ngân Thủy, huyện Lệ Thủy”. 

Văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số bước đầu đã được khai thác, phát huy giá trị, trở thành nguồn lực, sản phẩm du lịch, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín, những người đang nắm giữ tri thức, trình diễn, thực hành các di sản văn hóa phi vật thể, văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều nỗ lực cống hiến, góp phần tích cực trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị những văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn. 

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh gắn với phát triển du lịch vẫn chưa tương xứng với bề dày lịch sử, các giá trị văn hóa của địa phương; một số loại hình văn hóa truyền thống đang có nguy cơ bị mai một, thất truyền. Nguyên nhân là do điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật, những cơ chế chính sách về lĩnh vực quản lý liên quan đến văn hóa truyền thống chưa đáp ứng yêu cầu đề ra; đội ngũ chuyên gia bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu; nguồn kinh phí hỗ trợ hoạt động bảo tồn, tổ chức truyền dạy kỹ năng, bí quyết, quảng bá, giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số chưa đáp ứng yêu cầu; công tác xã hội hóa trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh gắn với phát triển du lịch gặp nhiều khó khăn... 

Các đại biểu tham luận tại hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe báo cáo tham luận: “Về trang phục của đồng bào Chứt hiện nay” của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lâm Bá Nam, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam; “Ngôn ngữ và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Quảng Bình” của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Trí Dõi, nguyên giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; “Bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Bình: Thực trạng và những vấn đề đặt ra” của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Mạnh, nguyên giảng viên Trường Đại học Khoa học Huế; “Diện mạo văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Bình” của Tiến sỹ Nguyễn Khắc Thái; “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay” của Thạc sỹ Đinh Xuân Thắng, Phó Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền, Ủy ban Dân tộc...

Các đại biểu tham dự hội thảo

Các đại biểu tham dự hội thảo cũng trao đổi làm rõ thêm một số cứ liệu phục vụ tuyên truyền, quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc thiểu số tại địa phương nhằm góp phần nâng cao mức thụ hưởng về văn hóa cho đồng bào dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng. 

Các đại biểu tham dự hội thảo

Hội thảo khoa học nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế cũng như nâng cao năng lực, hiệu quả công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh gắn với phát triển du lịch, góp phần mạnh mẽ hơn trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” và tinh thần Hội Nghị Văn hóa toàn quốc một cách hiệu quả, thiết thực; đồng thời cập nhật tình hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh; qua đó đề xuất những giải pháp để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch tại tỉnh Quảng Bình. 

PV ĐHà