Với những đóng góp và sự hy sinh anh dũng, liệt sĩ Nguyễn Xảo đã được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Vừa qua, huyện Quảng Ninh đã tổ chức lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Xảo. Tham dự buổi lễ có đồng chí Trần Công Thuật, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện một số ban, ngành cấp tỉnh, lãnh đạo huyện Quảng Ninh, xã Võ Ninh và thân nhân gia đình liệt sĩ Nguyễn Xảo.

Liệt sĩ Nguyễn Xảo sinh năm 1936, quê quán tại thôn Trúc Ly, xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Trong kháng chiến chống Mỹ, Vĩnh Linh cùng với Quảng Bình là tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa và là hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam. Nơi khởi nguồn của đường mòn Hồ Chí Minh trên bộ, nơi được mệnh danh là vùng "cán xong", vùng "cổ chai" của công tác chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam. Quảng Bình còn là trung tâm dự trữ vũ khí, lương thực, vật tư kỹ thuật, để từ nơi đây, bộ đội Trường Sơn chuyển tới các chiến trường. Với âm mưu hòng cắt đứt mạch máu giao thông quan trọng qua địa bàn trung chuyển chiến lược chi viện sức người, sức của từ hậu phương lớn ra tiền tuyến nên ngay từ những ngày đầu tháng 4 năm 1965 của cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, không quân và hải quân Mỹ tập trung bắn phá ác liệt hệ thống đường sắt, đường bộ, đường sông, đường biển, hệ thống cầu cống, bến phà, các phương tiện vận tải trên trục đường số 1, số 12 và 15. Hầu hết các cầu trên tuyến Quốc lộ 1A, đường chiến lược 15, các bến phà Roòn, Gianh, Xuân Sơn, Quán Hàu, Long Đại trở thành những trọng điểm đánh phá ác liệt của đế quốc Mỹ. Ngoài việc sử dụng bom, pháo cày nát địa bàn này, không quân Mỹ còn sử dụng thủy lôi phong tỏa dày đặc trên dọc tuyến sông Nhật Lệ đến bến phà Long Đại, mà trọng điểm là hai bến phà.

Trước tình hình đó, với quyết tâm dù gian khổ, hy sinh đến mấy cũng phải thông xe, thông tuyến, Chi bộ thôn Trúc Ly đã thành lập tổ dân quân làm nhiệm vụ rà phá thủy lôi và giao cho Nguyễn Xảo trực tiếp làm tổ trưởng. Ngày 16-9-1967, theo thông báo của trên, sẽ có một số chuyến phà quan trọng chở 500 học sinh, bà con nhân dân khu vực Vĩnh Linh ra miền Bắc sơ tán cần phải qua sông gấp vào lúc chập tối. Với kinh nghiệm được rút ra từ các trận đánh trước, Nguyễn Xảo nhận định nước chảy mạnh sẽ đẩy bom từ trường, bom nổ chậm trôi theo, như thế sẽ không an toàn cho các chuyến vượt sông. Sau phút giây suy tính, Nguyễn Xảo tự tay cầm điều khiển ca nô lao ra mặt sông và phía sau là hàng chục quả thủy lôi nổ, nước, bùn bắn tung tóe. Đến vòng lượn cuối cùng bất ngờ chân vịt ca nô vướng bom, nổ tung. Nguyễn Xảo và 2 chiến sĩ dân quân anh dũng hy sinh. Phải mất hai ngày sau nhân dân và đồng đội mới tìm được xác anh trong tư thế hai tay anh vẫn ôm chặt chiếc ghế lái…

Danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân truy tặng cho liệt sĩ Nguyễn Xảo là phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước trao tặng cho những đóng góp của anh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Thu Hiền