Huyện Quảng Ninh có 5.153 ha đất trồng lúa và 1.162 ha đất trồng cây hàng năm. Đối với vụ sản xuất Đông Xuân, huyện luôn đạt và vượt kế hoạch diện tích, song với vụ Hè Thu, do nhiều nguyên nhân như thiếu nguồn nước tưới, nạn chuột phá hại, giá cả nông sản thấp, chi phí sản xuất cao, nguy cơ ngập úng cuối vụ... đã ảnh hưởng đến tâm lý sản xuất của người nông dân. Từ sau khi công trình hồ chứa nước Rào đá được đưa vào sử dụng năm 2011, diện tích sản xuất Hè Thu của huyện Quảng Ninh đã có dấu hiệu tăng đáng kể, năm 2012 đạt 2.500 ha, năm 2013 đạt 2.700 ha. Tuy nhiên, xuất phát từ nhiều lý do nêu trên, người dân vẫn không mấy mặn mà với sản xuất vụ Hè Thu và tình trạng bỏ ruộng hoang vẫn còn ở nhiều địa phương.

Trước tình hình đó, huyện Quảng Ninh đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó chú trọng tăng cường vận động, thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ người nông dân như giá giống, thuốc diệt chuột, chuyển đổi cây trồng, mua sắm máy móc phục vụ sản xuất.... Đặc biệt, huyện đã đưa vào thử nghiệm các giống lúa ngắn ngày và cực ngắn ngày như P6, P6 đột biến... để chạy lũ.

Đến vụ Hè Thu năm 2014, với các tổng diện tích gieo sạ lúa của huyện Quảng Ninh đạt 2.804 ha, vượt 104 ha so với kế hoạch. Bên cạnh niềm vui vượt diện tích, đây còn là vụ Hè Thu được mùa với năng suất thu hoạch bình quân tăng hơn 11 tạ/ha, tổng sản lượng tăng hơn 3.700 tấn so với vụ Hè Thu năm 2013. Kết quả sản xuất đó làm nông dân trong huyện rất phấn khởi. Từ niềm tin đó, năm 2015, vụ sản xuất Hè Thu của huyện Quảng Ninh đạt kết quả đáng mừng khi tổng diện tích gieo sạ đạt là 3.087 ha, đạt 102% kế hoạch.

Để tăng năng suất, đảm bảo thời gian thu hoạch, giảm công lao động cho nông dân, huyện Quảng Ninh triển khai thực hiện mô hình sản xuất thử nghiệm các giống lúa mới, đồng thời tiếp tục ứng dụng và nhân rộng phương thức thâm canh lúa cải tiến SRI. Vụ Hè Thu năm 2015 là vụ thứ 02 liên tiếp năng suất lúa của huyện Quảng Ninh tiếp tục tăng với năng suất đạt gần 54 tạ/ha, tổng sản lượng đạt 16.500 tấn, tăng hơn 1.700 tấn so cùng kỳ.

Trong việc đảm bảo kế hoạch sản xuất vụ Hè Thu thì kết quả của công tác dồn điền đổi thửa đóng vai trò hết sức quan trọng. Với tinh thần quyết tâm cao, đến nay, huyện Quảng Ninh có 14/14 xã, thị trấn có đất sản xuất nông nghiệp đã triển khai dồn điền. Kết quả dồn đổi ruộng đã đưa số thửa bình quân từ 5,36 thửa/hộ về còn 2,5 thửa/hộ (trong đó đất lúa 1,7 thửa/hộ, đất màu 0,8 thửa/hộ). Diện tích thực tế toàn huyện đã dồn điển đổi thửa trong giai đoạn 2014 - 2016 đạt khoảng 5.200 ha (bao gồm khoảng 4.400 ha đất lúa và 800 ha đất trồng cây hàng năm). Thực tế sau dồn điền đổi thửa, người dân yên tâm cải tạo lại bờ thửa, cải tạo ruộng đất, đầu tư thâm canh, không còn tình trạng bỏ hoang đất sản xuất trong vụ Hè Thu hay có tư tưởng để lúa tái sinh như những năm trước đây.
Đối với sản xuất vụ Hè Thu năm 2016, huyện Quảng Ninh phấn đấu đạt diện tích 3.000 ha lúa. Để đảm bảo kế hoạch, huyện tập trung chỉ đạo các đơn vị, địa phương làm tốt công tác vận động nhân dân, chỉ đạo thu hoạch nhanh gọn khi lúa Đông Xuân chín tới và đẩy nhanh gieo cấy lúa Hè Thu càng sớm càng tốt nhằm tránh khả năng bị ảnh hưởng do mua lũ cuối vụ. Về cơ cấu giống, huyện tập trung đưa bộ giống ngắn ngày và cực ngắn ngày như PC6, KD18, QR1, P6 đột biến... vào sản xuất; ưu tiên hỗ trợ 5.000đ/kg giống lúa P6 đột biến cho các đơn vị đưa giống lúa này vào sản xuất. Trong vụ Hè Thu này, huyện chú trọng vấn đề nước tưới. Mặc dù trên địa bàn đang có các hồ chứa nước lớn như hồ Rào Đá, hồ Troóc Trâu, hồ Điều Gà… đảm bảo cơ bản nguồn nước sản xuất cho toàn huyện nhưng trước nguy cơ khô hạn trong năm nay, huyện chỉ đạo sát sao khâu cung cấp, điều tiết hợp lý để tiết kiệm nguồn nước sản xuất. Hiện nay, một số địa phương trong huyện đã tiến hành gieo sạ lúa Hè Thu.

Có thể nói, khó khăn trong triển khai sản xuất vụ Hè Thu là vấn đề đang gặp phải ở nhiều địa phương trong tỉnh. Với huyện Quảng Ninh, có được kết quả trên là “tín hiệu vui” để huyện tiếp tục thực hiện các giải pháp chỉ đạo phù hợp, tạo sự phấn khởi, niềm tin trong lao động sản xuất cho người dân, là tiền đề để Quảng Ninh quyết liệt hơn nữa trong triển khai chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực địa phương.

Duy Hiền (Đài TTTH Quảng Ninh)