Nhận thức rõ vai trò của việc xây dựng gia đình văn hóa, thôn, tổ dân phố văn hóa trong thực hiện Phong trào “TDĐKXDĐSVH”, Ban Chỉ đạo Phong trào TDĐKXDĐSVH thành phố đã tập trung nâng cao chất lượng làm tiền đề quan trọng thực hiện tốt những nội dung khác. Ngay từ đầu năm, Ban Chỉ đạo Phong trào TDĐKXDĐSVH thành phố đã bám sát các tiêu chí tại Nghị định số 122/NĐ-CP ngày 17/9/2018 của Chính phủ quy định về xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Ấp văn hóa”, “Bản văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa” và các văn bản chỉ đạo UBND tỉnh để chỉ đạo các xã, phường triển khai thực hiện xây dựng gia đình văn hoá, thôn, tổ dân phố văn hóa, qua đó đã được cộng đồng dân cư tích cực hưởng ứng, tạo khí thế thi đua sôi nổi, thu hút đông đảo Nhân dân tham gia. Năm 2020, toàn thành phố có 28.500 hộ gia đình đăng ký gia đình văn hóa, 148 thôn, tổ dân phố đăng ký thôn, tổ dân phố văn hóa.

Bên cạnh việc xây dựng gia đình văn hóa, phong trào xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hóa cũng tiếp tục được chỉ đạo thực hiện. Ban Chỉ đạo Phong trào TDĐKXDĐSVH thành phố đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tiếp tục xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa gắn với tiêu chí của từng ngành, đơn vị và gắn với các phong trào thi đua “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, xây dựng người cán bộ công chức, viên chức “Trung thành, sáng tạo, tận tụy, gương mẫu”. Phong trào thi đua lao động sáng tạo đã khơi dậy niềm đam mê sáng tạo trong công nhân, viên chức, lao động toàn thành phố.

Mặt khác, Ban Chỉ đạo Phong trào TDĐKXDĐSVH thành phố cũng đẩy mạnh phong trào “TDĐKXDĐSVH” gắn với nâng cao chất lượng Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới - Đô thị văn minh”, qua đó đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, tạo việc làm, xóa đói, giảm nghèo và làm giàu chính đáng. Nhiều mô hình đổi mới cách thức làm ăn, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh, đầu tư phát triển nông nghiệp, đẩy mạnh phát triển kinh tế hộ gia đình; nhiều trang trại, gia trại chăn nuôi tổng hợp có hiệu quả, mang lại kinh tế cao. Vì vậy, nhiều khu dân cư tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, hộ giàu ngày càng tăng, Nhân dân tích cực thực hiện các đề án xã hội hóa như xây dựng đường giao thông quy mô nhỏ, vỉa hè, điện chiếu sáng… Phong trào thực hiện nếp sống văn minh đô thị, vệ sinh môi trường, mô hình đoạn đường tự quản “Sáng, xanh, sạch, đẹp”… gắn với các tiêu chí về đô thị văn minh đã góp phần làm cho bộ mặt khu dân cư ngày càng khởi sắc. Thành phố đang duy trì có hiệu quả các mô hình, chỉ đạo xây dựng mô hình điểm về bảo vệ môi trường biển tại thôn Bắc Phú, xã Quang Phú, mô hình an toàn giao thông tại thôn Giao Tế, xã Đức Ninh. Thông qua phong trào đã tăng cường đoàn kết, đẩy mạnh các hoạt động “Đền ơn, đáp nghĩa”, “Nhân đạo, từ thiện” giúp đỡ những người tàn tật, trẻ mồ côi, người bất hạnh trong cuộc sống. Từ kết quả đạt được của cuộc vận động đã góp phần quan trọng hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội của thành phố trong 6 tháng đầu năm.

Thực hiện Phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”, thành phố tiếp tục duy trì và phát triển bằng nhiều hình thức phù hợp với từng lứa tuổi và điều kiện của địa phương; thường xuyên tổ chức các hoạt động thể thao quần chúng thu hút các tầng lớp Nhân dân tham gia tạo không khí vui tươi, sôi nổi trong các dịp kỷ niệm, ngày lễ, Tết, nhất là hoạt động Hè cho học sinh. Các hoạt động văn hóa - thể thao truyền thống được khôi phục và ngày càng phát triển. Nhiều bộ môn thể dục - thể thao quần chúng như dưỡng sinh, đi bộ, cầu lông, chạy buổi sáng, thể dục thẩm mỹ, yoga... ngày càng được nhiều người tham gia tập luyện. Một số câu lạc bộ, đội bóng chuyền, bóng đá, bóng bàn hoạt động ngày càng có hiệu quả. Hiện, toàn thành phố có 220 Câu lạc bộ Thể dục - Thể thao các loại hình; cơ sở vật chất ngày càng tăng trưởng với 340 điểm tập luyện thể dục - thể thao.

Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Thành phố đã chỉ đạo các xã, phường rà soát và đưa nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang vào quy ước, hương ước thôn, tổ dân phố để Nhân dân biết và thực hiện. Trong 6 tháng đầu năm 2020, toàn thành phố có 275 đám cưới và 157 đám tang. Các đám cưới, đám tang cơ bản thực hiện nghiêm túc quy định; việc rải vàng mã trên đường đưa tang được hạn chế; đám cưới được tổ chức phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng gia đình, hạn chế sự phô trương, lãng phí, tốn kém không cần thiết, góp phần tích cực trong thực hiện nếp sống văn minh đô thị.

Cùng với đó, công tác xây dựng xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới, phường đạt chuẩn văn minh đô thị tiếp tục được chú trọng. Thành phố đã chỉ đạo các xã hoàn thiện và giữ vững các tiêu chí xây dựng nông thôn mới; chú trọng xây dựng thiết chế văn hóa - thể thao, nhà văn hóa - khu thể thao thôn, tổ dân phố; xây dựng môi trường văn hóa; thôn, tổ dân phố văn hóa... Đến nay, toàn thành phố đã có 6/6 xã được công nhận Xã đạt chuẩn nông thôn mới, 6/6 xã được công nhân Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới.

Ngoài ra, việc thực hiện các hương ước, quy ước trong những năm qua đã phát huy được phong tục, tập quán riêng của từng thôn, tổ dân phố, góp phần thay đổi nếp sống cũ, diện mạo mới của xã, phường phát triển kinh tế - xã hội, tạo được sự đồng thuận trong sinh hoạt của cộng đồng. Thành phố đã ban hành kế hoạch sửa đổi bổ sung những điều khoản trong các văn bản hương ước, quy ước không còn phù hợp. Đến nay, trên toàn thành phố có 148/148 hương ước, quy ước được rà soát, sửa đổi phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Mặc dù phong trào “TDĐKXDĐSVH” trên địa bàn thành phố Đồng Hới đã đạt được những kết quả tích cực nhưng chưa thực sự bền vững. Nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình đang có biểu hiện bị xâm thực bởi lối sống thực dụng, ích kỷ. Tình trạng ly hôn, ly thân, bạo hành trong gia đình, trẻ em vi phạm pháp luật chưa được đẩy lùi. Một số cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, Công đoàn ngành chưa quan tâm đến việc xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa nên số lượng đăng ký thấp, hiệu quả chưa cao...

6 tháng cuối năm 2020, Ban Chỉ đạo Phong trào thành phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao chất lượng của Phong trào “TDĐKXDĐSVH” qua việc xây dựng và nhân rộng mô hình mới có hiệu quả; phấn đấu tỷ lệ hộ gia đình đạt gia đình văn hóa 94 - 95%; thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa 75 - 80%; cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa 72 - 73%.

N.Q