Rừng Tuyên Hóa giữ một vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của huyện, vừa tạo nguồn sinh thủy cung cấp nước và phòng hộ đầu nguồn sông Gianh, vừa bảo vệ cảnh quan, môi trường, giảm biến đổi khí hậu và cung cấp nguyên liệu gỗ, lâm sản phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Năm 2020, tình hình quản lý, bảo vệ rừng (BVR) và PCCCR trên địa bàn huyện diễn biến phức tạp, dưới tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, nắng nóng gay gắt kéo dài, nguy cơ cháy rừng rất cao. Bên cạnh đó do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, điều kiện kinh tế, đời sống dân sinh gặp nhiều khó khăn, trong khi nhu cầu về đất lâm nghiệp để trồng rừng kinh tế và sử dụng gỗ rừng tự nhiên tăng cao nên tình trạng phá rừng, lấn, chiếm đất lâm nghiệp, khai thác, buôn bán, vận chuyển lâm sản trái pháp luật vẫn còn xảy ra, gây không ít khó khăn, thách thức và áp lực đối với công tác quản lý, BVR, quản lý đất lâm nghiệp và PCCCR.

Trước tình hình đó, với sự điều hành quyết liệt của UBND huyện, UBND các xã, thị trấn; sự tham mưu tích cực, chủ động của Hạt Kiểm lâm; phối hợp chặt chẻ, trách nhiệm của cơ quan chức năng và đơn vị chủ rừng, Ban Quản lý Rừng phòng hộ (BQLRPH) Tuyên Hóa nên công tác quản lý, BVR và PCCCR trên địa bàn huyện có nhiều chuyển biến tích cực, đã hạn chế đến mức thấp nhất các vụ vi phạm và không để xảy ra điểm nóng. Cụ thể, ngay từ đầu năm 2020, với mục tiêu “bảo vệ rừng tại gốc”, nhất là diện tích rừng tự nhiên hiện có, UBND huyện đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, xã, thị trấn thực hiện ngay biện pháp cấp bách về BVR và PCCCR; tăng cường tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức, cho nhiều đối tượng về việc bảo vệ và phát triển rừng; rà soát, thống kê danh sách các đối tượng thường phá rừng, lấn, chiếm đất lâm nghiệp, khai thác, buôn bán, vận chuyển lâm sản trái pháp luật để tuyên truyền, vận động, ký cam kết không vi phạm và chuyển đổi nghề. Trong năm 2020, Hạt Kiểm lâm đã phối hợp lồng ghép tổ chức trên 120 cuộc tuyên truyền ở thôn, bản với trên 4.000 lượt người tham gia; tổ chức 04 lớp tập huấn, tuyên truyền pháp luật về quản lý, BVR đặc dụng và bảo tồn động vật nguy cấp, quý hiếm cho 150 lượt cán bộ, Nhân dân trên địa bàn 04 xã Thạch Hóa, Đồng Hóa, Thuận Hóa và Sơn Hóa; biên soạn, in ấn tài liệu, băng đĩa cấp phát cho 19 xã, thị trấn để phục vụ tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở.

Công tác quản lý rừng, theo dõi diễn biến rừng cũng được UBND huyện quan tâm, chỉ đạo. Hạt Kiểm lâm đã tham mưu, phối hợp UBND cấp xã, đơn vị chủ rừng chủ động thực hiện công tác theo dõi diễn biến rừng; bóc tách diện tích rừng trồng và rừng tự nhiên; thường xuyên cập nhật diễn biến rừng chính xác và đúng tiến độ; qua đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các vụ phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp, cháy rừng, khai thác rừng trái phép. Bên cạnh đó, huyện cũng tập trung chỉ đạo chính quyền cơ sở, cơ quan chức năng và các chủ rừng thực hiện quyết liệt biện pháp phòng cháy trước mùa khô như vệ sinh rừng, xử lý thực bì, tu sửa đường băng, đai cản lửa và các công trình PCCCR; tổ chức đoàn liên ngành kiểm tra công tác PCCCR ở địa bàn cơ sở; duy trì trực cháy, tuần tra phát hiện sớm lửa rừng để kịp thời huy động lực lượng chữa cháy rừng. Đầu năm 2020, Hạt Kiểm lâm đã hướng dẫn UBND các xã, thị trấn, đơn vị chủ rừng xây dựng 20 phương án PCCCR; củng cố, kiện toàn 20 Ban Chỉ đạo cấp xã và 126 Tổ, Đội quần chúng xung kích BVR và PCCCR ở thôn, bản, tiểu khu, cộng đồng dân cư làm nòng cốt sẵn sàng tham gia chữa cháy khi có cháy rừng xảy ra; đảm bảo thực hiện đúng phương châm 4 tại chỗ “lực lượng tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ”.

Mặt khác, để ngăn chặn có hiệu quả các hành vi xâm hại rừng tự nhiên, các đơn vị chức năng trên địa bàn huyện cũng tăng dày công tác kiểm tra rừng, truy quét lâm tặc, tuần tra, kiểm soát lâm sản tại địa bàn các xã, khu vực rừng và tuyến giao thông trọng điểm, vùng rừng giáp ranh. Huyện cũng thành lập đoàn liên ngành tổ chức 16 đợt kiểm tra, truy quét vùng rừng giáp ranh tỉnh Hà Tĩnh, huyện Minh Hóa, Bố Trạch, thị xã Ba Đồn; duy trì các Tổ chốt chặn trên đường 559B xã Cao Quảng - Quảng Sơn, đường Xuyên Á, Tân Ấp; phối hợp với UBND xã, Công an xã, Dân quân, Ban QLRPH Tuyên Hóa tổ chức trên 120 đợt kiểm tra rừng, truy quét lâm tặc tại địa bàn các xã trọng điểm như: Cao Quảng, Kim Hóa, Lâm Hóa, Thanh Hóa, Hương Hóa, Thanh Thạch, Thuận Hóa, Đồng Hóa, Thạch Hóa, Ngư Hóa; khu vực rừng do UBND xã đang tạm thời quản lý; rừng đầu nguồn Khe Nét, Khe Rái, Khe Núng, trong lâm phần Ban QLRPH Tuyên Hóa và vùng giáp ranh.

Ngoài ra, công tác bảo vệ rừng đặc dụng, bảo tồn thiên nhiên cũng được quan tâm chỉ đạo và thực hiện quyết liệt, nhất là quần thể Voọc gáy trắng thuộc loài nguy cấp, quý hiếm ở 04 xã Thạch Hóa, Đồng Hóa, Thuận Hóa, Sơn Hóa. Lực lượng Kiểm lâm đã phối hợp với chính quyền địa phương và Tổ tự nguyện tại 04 xã thường xuyên tuyên truyền và tổ chức tuần tra bảo vệ nghiêm ngặt (theo số liệu điều tra công bố năm 2020, hiện có 22 đàn và 156 cá thể Voọc; ngoài ra phát hiện thêm loài mới là Khỉ mốc với 02 đàn và 30 cá thể). Việc quản lý lâm sản cũng được lực lượng chức năng, chính quyền đia phương chú trọng thực hiện; định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại các cơ sở cưa xẻ, chế biến gỗ và lâm sản, các trại nuôi động vật hoang dã, các nhà hàng, quán ăn và người dân trên địa bàn; kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Trong năm, lực lượng Kiểm lâm và các cơ quan, đơn vị liên quan đã lập biên bản và xử lý 67 vụ vi phạm (giảm 19 vụ, tương đương 28% so với năm 2019); tịch thu 60,226 m3 gỗ các loại (giảm 18,242 m3, tương đương 30% so với năm 2019); tịch thu 12 máy cưa xăng, 02 xe ba gác tự chế, 01 xe máy; thu ngân sách 370 triệu đồng; đã thu nộp 277 triệu đồng; số tiền phạt chưa thu được 93 triệu đồng. Cùng với việc quan tâm bảo vệ rừng, công tác phát triển rừng cũng được huyện chú trọng chỉ đạo triển khai thực hiện đạt nhiều hiệu quả. Năm 2020, diện tích trồng mới và trồng lại rừng đạt 1.060 ha; khai thác gỗ rừng trồng đạt 1.100 ha, sản lượng 90.500 ster.

Nhận định tình hình công tác quản lý, BVR và PCCCR trên địa bàn huyện thời gian tới vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và đại dịch COVID-19. Do đó, để tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác quản lý, BVR và PCCCR, năm 2021, huyện Tuyên Hóa sẽ tập trung tuyên truyền, vận động chủ rừng và Nhân dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm, ý thức chấp hành pháp luật, tích cực tham gia công tác BVR và PCCCR; tập trung vệ sinh rừng, phát dọn, xử lý thực bì, làm đường băng, vành đai cản lửa, mua sắm, tu sửa dụng cụ, phương tiện và các công trình phục vụ PCCCR…, nhất là các xã có rừng thông như Sơn Hóa, Thạch Hóa, Đức Hóa, Phong Hóa, Mai Hóa và Đồng Lê; bố trí lực lượng thường trực 24/24h kịp thời tham gia chữa cháy khi cháy rừng xảy ra; tăng cường tuần tra, kiểm soát người vào rừng, quản lý nguồn lửa, tuyệt đối không để cháy lan, cháy lớn kéo dài trên diện rộng; đẩy mạnh quản lý, kiểm tra, giám sát việc trồng rừng và khai thác gỗ rừng trồng, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; giữ vững tình hình an ninh rừng và trật tự trong công tác quản lý, BVR và quản lý lâm sản; duy trì độ che phủ rừng trên địa bàn huyện đạt 75%.

N.Q