Vùng đất Lệ Thủy mang đậm dấu ấn của nét văn hóa làng quê sông nước chiêm trũng, đó là nơi ra đời của những điệu hò độc đáo như hò giã gạo, hò đẩy thuyền, hò đối đáp và các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Trong phong trào ''Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa'' ở Lệ Thủy phải kể đến những tên đất, tên làng đi tiên phong đã tạo đà phát triển mạnh mẽ như làng Quy Hậu (xã Liên Thuỷ), làng Quảng Cư (nay là Xuân Giang), làng An Xá (Lộc Thủy), làng Xuân Bồ (Xuân Thuỷ), làng Thượng Phong, Đại Phong (Phong Thủy)... Điển hình của nét văn hóa Lệ Thủy là lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang. Theo ''Ô Châu cận lục'' của Dương Văn An (quê Lệ Thủy, đậu tiến sỹ năm 1547, triều Mạc Cảnh Lịch) thì vùng quê bên bờ sông Kiến Giang ''năm nào hạn hán, dân bơi trải liền được mùa''. Lễ hội đua thuyền này không chỉ là ngày hội vui chơi, đua tài của người xứ Lệ mà còn là một thứ lễ cầu yên (an cư), cầu thịnh (lạc nghiệp) và cầu siêu (siêu độ vong linh). Lễ hội đua thuyền Lệ Thủy mang đậm màu sắc văn hóa của một vùng quê sông nước, là chỗ dựa tinh thần của người dân xứ Lệ, làm cho họ có thêm sức mạnh để chiến thắng thiên tai. Sau Cách mạng tháng tám năm 1945, lễ hội đua thuyền được tổ chức vào dịp Quốc khánh 2-9 mừng Tết Độc lập và trở thành lễ hội văn hóa lớn nhất ở Lệ Thủy.

Đồng chí Lê Văn Bảo, Chủ tịch UBMTTQVN huyện Lệ Thủy cho biết: Từ nhiều năm qua, UBMTTQVN huyện luôn thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả phong trào "Toàn dân đoàn kết xây

dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư'', xem đây là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt chương trình hoạt động của đơn vị. Nhờ thực hiện tốt việc tuyên truyền các nội dung của phong trào nên mỗi khu dân cư, mỗi tầng lớp nhân dân đã nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của việc giúp nhau phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo, xây dựng làng văn hóa, gia đình văn hóa. Mỗi một người dân đã biết tự mình vượt qua khó khăn, vươn lên làm giàu chính đáng ngay trên chính quê hương mình. UBMTTQVN huyện đã hướng dẫn các tổ chức Mặt trận cấp xã và các tổ chức thành viên như Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh... phân loại cụ thể từng đối tượng, từng hộ gia đình, từ đó động viên, giúp đỡ đoàn viên, hội viên phát triển kinh tế. Nhờ vậy ở hầu hết các địa phương, các khu dân cư trong toàn huyện đã xuất hiện nhiều mô hình làm ăn kinh tế có hiệu quả, các trang trại có quy mô lớn. Toàn huyện hiện có 64 HTX dịch vụ nông nghiệp và các ngành nghề cơ khí vận tải, dịch vụ xay xát. Các ngành nghề truyền thống như nón Quy Hậu (Liên Thủy), đót Lệ Bình (Mai Thuỷ), mây tre đan Xuân Bồ (Xuân Thủy)... được phục hồi, mở rộng.

Một trong những nhiệm vụ về xây dựng đời sống văn hóa được Lệ Thủy thực hiện đạt hiệu quả cao là xây dựng gia đình văn hóa. Năm nay dự kiến toàn huyện có hơn 24.000 hộ gia đình đạt danh hiệu ''Gia đình văn hóa'', chiếm 74,5%, trong đó có 17.154 hộ đạt ''Gia đình văn hóa'' 5 năm liên tục, chiếm 72,3%. Hiện tại các tổ chức Mặt trận cơ sở trong toàn huyện đã thành lập được 50 đội văn nghệ hoạt động thường xuyên tại 28/28 xã, thị trấn; xây dựng được 300 sân chơi thể thao, hầu hết các thôn đều đã có tủ sách pháp luật với nhiều đầu sách phong phú, nội dung thiết thực phục vụ cho nhu cầu tìm hiểu của các tầng lớp nhân dân. Toàn huyện hiện có 173 nhà văn hóa, 110 cụm cổ động, 160 đài trạm truyền thanh, 16 điểm bưu điện văn hóa xã... Ngoài 76 làng văn hóa của huyện được công nhận, Ban chỉ đạo xây dựng làng văn hóa huyện đang tiến hành thẩm định hoàn tất thủ tục công nhận làng văn hóa cấp huyện do 48 khu dân cư tiên tiến 3 năm liền, 31 khu dân cư tiên tiến. Lệ Thủy hiện có 47 di tích văn hóa, lịch sử đang được chính quyền địa phương và người dân gìn giữ, trong đó có 13 di tích văn hóa, lịch sử được công nhận cấp quốc gia và cấp tỉnh.

Các cấp Mặt trận trên địa bàn huyện đã đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức về pháp luật trong nhân dân. Các tổ chức thành viên cũng xây dựng và thực hiện các chương trình thi đua của riêng mình như: Hội nông dân với phong trào ''Thi đua lao động, sản xuất kinh doanh giỏi, giúp nhau xóa đói giảm nghèo và làm giàu chính đáng"; Hội phụ nữ với phong trào ''Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo xây dựng gia đình hạnh phúc''; Đoàn thanh niên có phong trào ''Thi đua tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc''... Tại các cơ sở, mô hình tập hợp quần chúng đấu tranh ngăn chặn tội phạm và tệ nạn xã hội được nhân rộng thông qua việc đăng ký xây dựng "khu dân cư phòng chống tội phạm'', ''Khu dân cư phòng chống ma túy'', lập thêm các tổ tự quản ATGT, phối hợp duy trì các tổ hòa giải ở khu dân cư. Đến nay huyện Lệ Thủy đã thành lập được 54 khu dân cư phòng chống tội phạm, ma túy. Hầu hết các xã, thị trấn trên địa bàn huyện đã xây dựng được khu dân cư ATGT.

Những thành quả đáng tự hào của huyện trong phong trào ''Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa'', đã tạo tiền đề để Lệ Thủy vươn lên trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội.

Báo QB số 248