Những năm gần đây, nhờ làm tốt công tác dân số kế hoạch hóa gia đình nên đã góp phần hạn chế tình trạng sinh con thứ 3 của các cặp vợ chồng trên địa bàn xã Trung Hóa. Năm 2009, số trẻ sinh ra trên địa bàn xã là 86 cháu, trong đó chỉ có 8 cháu là con thứ 3, giảm 0,14% so với chỉ tiêu trên giao. So với toàn huyện thì Trung Hóa có tỷ lệ sinh con thứ 3 thấp. Để thực hiện tốt chiến lược phát triển dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ), Ban Dân số, Gia đình và Trẻ em xã, trực tiếp là đồng chí Đinh Thị Hải, cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ đã chủ động xây dựng kế hoạch tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xã tổ chức hội nghị quán triệt chủ trương, kế hoạch hoạt động của Ủy ban dân số, Gia đình và Trẻ em. Bên cạnh đó, Ban Dân số, Gia đình và Trẻ em đã tích cực phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể của xã xây dựng đội ngũ cộng tác viên (CTV) ở cơ sở nhiệt tình và trách nhiệm; đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các cặp vợ chồng, nhất là đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ ở vùng sâu, vùng xa tham gia thực hiện chính sách dân số. Đến nay, 10 thôn trên địa bàn xã Trung Hóa đều có CTV dân số. Tuy lực lượng cán bộ chuyên trách và CTV DS-KHHGĐ còn mỏng, trình độ chưa đồng đều nhưng đã phối hợp với các hội, đoàn thể như phụ nữ, nông dân, thanh niên... xây dựng được các mô hình câu lạc bộ phù hợp với trình độ, tập quán văn hóa của các địa phương. Các câu lạc bộ duy trì sinh hoạt đều đặn hàng tháng với nhiều nội dung phong phú nhằm cung cấp thông tin sức khỏe sinh sản KHHGĐ cho thanh thiếu niên. Qua đó chuyển đổi nhận thức về công tác DS-KHHGĐ và mỗi người có ý thức nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng dân số, làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện tốt chiến lược dân số gia đình và trẻ em bằng các biện pháp an toàn, hiệu quả. Cuối năm 2009, với sự hỗ trợ của Dự án Plan, xã thành lập 10 câu lạc bộ ở 10 thôn như: Câu lạc bộ làm mẹ an toàn, phòng chống suy dinh dưỡng... để ngày càng nâng cao chất lượng hoạt động trong công tác dân số. Hàng năm, thực hiện chủ trương cấp trên, Ban Dân số, Gia đình và Trẻ em xã đã phối hợp với cơ quan chức năng phát động 2 chiến dịch tuyên truyền về DS-KHHGĐ; chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản KHHGĐ đến các thôn trong xã, nhất là các thôn vùng sâu, vùng xa khó khăn, trình độ dân trí còn thấp.

Với nhiều cách làm hay, phù hợp với trình độ dân trí và tập quán văn hóa truyền thống ở địa phương, công tác DS-KHHGĐ của Trung Hóa đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Trong năm 2009, toàn xã vận động được 711 người thực hiện các biện pháp tránh thai, trong đó có 1 ca đình sản. Từ đó, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên tại địa phương giảm đáng kể. Hiện nay, tỷ lệ các cặp vợ chồng chấp nhận 6 biện pháp tránh thai hiện đại trên 85%. Ngoài ra, địa phương cũng duy trì và nhân rộng mô hình thôn, tộc, họ không có người sinh con thứ 3, góp phần thiết thực trong lĩnh vực xóa đói, giảm nghèo, từng bước nâng cao chất lượng dân số. Nổi bật trong công tác này có thôn Bình Minh 2, ba năm liền không có người sinh con thứ 4; thôn Bình Minh 1, Tiền Phong 1, Liêm Hóa 1 tính đến thời điểm này không có tình trạng sinh con thứ 3. Phần lớn các gia đình đã xây dựng được tiêu chuẩn gia đình văn hóa từ đó chất lượng cuộc sống xã được nâng lên rõ rệt. Số trẻ em trong độ tuổi bị suy dinh dưỡng giảm mạnh, số trẻ trong độ tuổi được hưởng các chương trình y tế quốc gia và được đến trường học đạt cao, chiếm 95-100% số trẻ. Nhiều trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được xã hội, gia đình và nhà trường chăm sóc.

Tuy nhiên, công tác DS-KHHGĐ của Trung Hóa vẫn đang đặt ra nhiều thách thức. Bộ máy cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số mới được kiện toàn còn nhiều khó khăn; trình độ, kỹ năng tuyên truyền của đội ngũ này vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Chị Đinh Thị Hải cho biết: Khó khăn nhất hiện nay trong công tác dân số là nhận thức của một bộ phận người dân về công tác DS-KHHGĐ còn hạn chế, tập quán ''trọng nam khinh nữ'' của một bộ phận nhân dân vẫn còn, dẫn đến việc giảm sinh, giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên vẫn còn mang tính thời vụ.

P.V