Qua 5 năm triển khai thực hiện mô hình khuyến nông trên địa bàn huyện Quảng Ninh, các hộ gia đình không những nắm vững, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tạo ra sản phẩm hàng hóa, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích mà còn tạo điều kiện giúp đỡ nhiều hộ gia đình khác cùng vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng. Ông Trần Xuân Tình - Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Quảng Ninh cho biết: “Từ năm 2007 đến nay, huyện Quảng Ninh đã tích cực tìm tòi, du nhập, khảo nghiệm nhiều loại giống cây trồng vật nuôi nhằm xây dựng một số mô hình khuyến nông giúp người dân phát triển sản xuất. Về trồng trọt, huyện đã đưa vào sản xuất các loại giống lúa mới như SH2, TBR 1… Trong chăn nuôi đã tập trung hỗ trợ người dân chăn nuôi lợn nái ngoại 4 máu, nuôi thâm canh lợn thịt, nuôi ong, nhông, bò lai sind, gà Ai Cập… tạo được nguồn thực phẩm thị trường ưa chuộng, đưa lại hiệu quả kinh tế khá cao. Từ các mô hình đã giúp cho người nghèo, đặc biệt là bà con dân tộc Vân Kiều ở 2 xã miền núi nắm được kiến thức mới về trồng trọt, chăn nuôi và áp dụng thực hiện vào gia đình mình nhằm xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế”.

Cụ thể, mô hình trồng tre điền trúc lấy măng được thực hiện ở 2 xã miền núi Trường Xuân và Trường Sơn với quy mô ban đầu gần 2.500 cây, đến nay đã được nhân rộng hầu hết các xã, thị trấn trên địa bàn. Cùng với việc trồng cây lâm nghiệp và nuôi cá nước ngọt, mô hình trồng tre điền trúc lấy măng đã giúp gia đình ông Lê Văn Ngọ ở thôn Rào Trù, xã Trường Xuân nâng cao thu nhập, tạo điều kiện nuôi các con ăn học. Ông cho biết: “Gia đình tôi trồng tre điền trúc lấy măng đã được 7 năm. Hiện nay, tôi trồng khoảng 600 gốc, mỗi năm trừ các khoản chi phí, thu lãi ròng gần 20 triệu đồng”.

Đối với các xã vùng đồi núi dọc tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Đông, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đã chỉ đạo xây dựng mô hình nuôi ong công nghiệp. Hiện nay, phong trào nuôi ong lấy mật phát triển khá mạnh ở các xã Trường Xuân, Vạn Ninh và Xuân Ninh...
Tận dụng thế mạnh từ nguồn hoa rừng có sẵn quanh năm, gia đình anh Lê Văn Dưỡng ở thôn Xuân Dục 1, xã Xuân Ninh đã mạnh dạn đầu tư xây dựng mô hình kinh tế vườn rừng và nuôi ong lấy mật không những đưa lại nguồn thu nhập khá cho gia đình mà anh còn thường xuyên cung ứng ong giống, tập huấn chuyển giao công nghệ cho nhiều hộ gia đình khác ở trong và ngoài huyện. Ông Lê Văn Dưỡng - thôn Xuân Dục 1 - Xuân Ninh cho biết: “Được Nhà nước hỗ trợ ong giống, gia đình tôi đã mở rộng mô hình nuôi ong với quy mô khá lớn. Nghề nuôi ong không những nâng cao thu nhập cho gia đình mà còn giúp nhiều hộ khác ở xung quang đây cùng phát triển. Ngoài ra, tôi còn chuyển giao công nghệ và cung cấp trên 200 đàn ong giống cho nhân dân các xã lân cận và một số xã của huyện Lệ Thủy”.

Mô hình chăn nuôi lợn sinh sản hướng nạc, nuôi thâm canh lợn 4 máu ngoại phát triển mạnh ở các xã Vĩnh Ninh, Gia Ninh, Xuân Ninh... với tỷ lệ tăng trọng đạt khá và ngày càng nhân rộng ở các trang trại có điều kiện về kinh tế, kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi, từ đó cung cấp nguồn con giống nhân rộng ra các trang trại khác nhằm nâng cao sản lượng thịt xuất chuồng. Thực tế cho thấy, trong những năm qua, cùng với mô hình nuôi lợn thâm canh, các mô hình chăn nuôi thỏ, nuôi gia cầm đã đưa lại hiệu quả kinh tế khá rõ rệt, làm thay đổi phần lớn về phương thức chăn nuôi quảng canh trước đây sang chăn nuôi thâm canh, tạo nguồn thu nhập ổn định cho các hộ chăn nuôi.

Đặc biệt, hiện nay do thị trường thức ăn chăn nuôi ngày một tăng cao, nhiều hộ gia đình đã xây dựng mô hình phát triển bền vững theo hướng sinh thái, gần gũi thân thiện với môi trường bằng cách nuôi nhiều loại vật nuôi có sự hỗ trợ, tương tác với nhau trong chuổi thức ăn, góp phần nâng cao lợi nhuận. Trang trại Cát Ngọc của ông Lê Ngọc Lễ - thôn Dinh Mười - Gia Ninh đã thực hiện tốt điều này. Ông chia sẻ: “Từ nhiều năm nay, trang trai Cát Ngọc đã chuyển sang hướng chăn nuôi theo hệ sinh thái bền vững: trồng cỏ nuôi bò, lấy phân bò nuôi giun, lấy giun nuôi cá, giun nuôi gà, giun phối trộn với phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn nuôi lợn; tạo giá thành đầu vào giảm, vừa vệ sinh môi trường trong trang trại, đảm bảo sản xuất chăn nuôi lâu dài. Qua kết quả thực hiện từ chăn nuôi hướng công nghiệp sang chăn nuôi sinh thái bền vững thì doanh thu mặc dù có thấp hơn nhưng lợi nhuận đưa lại cao hơn”.

Đến nay, hầu hết các mô hình khuyến nông về trồng trọt chăn nuôi trên địa bàn huyện Quảng Ninh đều được các hộ gia đình duy trì, nhân rộng, góp phần khẳng định việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thông qua các mô hình là rất phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Trong thời gian tới, cùng với việc chỉ đạo duy trì nhân rộng các mô hình đã thực hiện, huyện Quảng Ninh tiếp tục xây dựng, khảo nghiệm một số mô hình mới như nuôi dúi, gà sao, trồng thanh long đất đồi, xây dựng mô hình làng cây cảnh... để tận dụng nguồn quỹ đất, phát triển kinh tế vườn nhà, vườn đồi, nâng cao mức sống cho người dân, chung sức xây dựng nông thôn ngày càng đổi mới.

Hà Ngọc Khang