Nguyễn Thị Kim Huế mồ côi cha mẹ. 19 tuổi, chị viết đơn xin ra chiến trường và vào lực lượng TNXP, thuộc đơn vị C759, chiến đấu, bảo vệ con đường huyết mạch 12A đoạn Bãi Dinh, Mụ Giạ, Cổng Trời, Cha Lo. 

Nhiều lần ra đường được truy điệu sống

Anh hùng Nguyễn Thị Kim Huế hiện sống bên đường 12A.

Năm 1966, cấp trên thành lập Trung đội quyết tử cho tuyến đường. Chị xung phong đầu tiên và được bầu làm Trung đội trưởng. Ở trung đội quyết tử, mỗi lần ra mặt đường đều phải làm những công việc cận kề cái chết như phá bom nổ chậm, làm cọc tiêu sống, hướng dẫn xe qua. Nhiều lần đi làm nhiệm vụ, chị và chị em khác được đồng đội truy điệu sống. Thế nhưng, ai cũng sẵn sàng chấp nhận hy sinh vì đó là trách nhiệm là vinh dự với Tổ quốc thân yêu.

Giữ vững cung đường 12A, chị gan dạ nhất, có nhiều thành tích nên được điều về phá bom từ trường ở những trọng điểm lửa dọc sông Gianh như đường Ba Trại, phà Gianh. Chính những thành tích phi thường đã khiến trung đội của chị được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Nguyễn Thị Kim Huế là cá nhân đầu tiên được phong tặng Anh hùng trong lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) trên tuyến lửa 12A năm 1967.

Rưng rưng 5 lần được gặp Bác Hồ

Nguyễn Thị Kim Huế đã vinh dự được gặp Bác Hồ 5 lần. Lần nào chị cũng được Bác ân cần thăm hỏi và được ăn cơm với Bác. Lần gặp Bác Hồ năm 1966, sau khi nghe chị báo cáo chị em không có kẹp tóc, thiếu muối và đường, thiếu áo quần nên bị nấm da nhiều, Bác rưng rưng nước mắt. Sau lần gặp đó, Bác chỉ thị cấp phát cho TNXP toàn quốc thêm 2,5 lạng đường mỗi tháng, thêm mỗi năm một bộ quần áo Tô Châu, riêng chị em phụ nữ còn được thêm một lọ cao ích mẫu.

Chị kể, tại Đại hội Anh hùng toàn quốc năm 1967 chị được Bác quàng khăn Đại hội, được tặng đồng hồ Liên Xô và chụp ảnh chung với Người. Bác không cầm được nước mắt khi nghe chị kể 45 ngày dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù để thông tuyến xe qua đã có 24 đồng đội của chị anh dũng hy sinh. Trong dịp Đại hội TNXP toàn quốc cùng năm đó, chị đã được toàn Đại hội chọn là người TNXP duy nhất lên tặng Bác bó hoa. Bức ảnh lịch sử đó, đang được chị treo trang trọng trong căn nhà nhỏ của mình bên đường 12A.

Ngày Bác Hồ mất, chị được đi viếng Bác và đã để tang Người 3 tháng 10 ngày.

Vẫn sống bên cung đường huyền thoại

Anh hùng Nguyễn Thị Kim Huế sau ngày đất nước thống nhất vẫn tiếp tục đi hàn gắn vết thương cho các cung đường ra trận. Năm 1995 chị về nghỉ hưu với thương tật vĩnh viễn 25%. Chồng mất sớm, một mình chị nuôi ba người con. Trong căn nhà nhỏ dọc đường 12A (Cảnh Hoá, Quảng Trạch, Quảng Bình), chị tự hào khoe: “Hai đứa đầu tui cho theo nghiệp làm đường xá như tui, trong đó đứa cả đang mần công nhân làm đường 12A”.

Chị vốn người gốc huyện Tuyên Hoá nhưng sau chiến tranh lại chọn đường 12A sinh sống. Chị giải thích “ở dọc đường ni cho đỡ nhớ đồng đội, đỡ nhớ những chuyến xe, những con người hành quân năm nào”. Chị đang chăm sóc hai cháu nhỏ để bố mẹ chúng đi theo những cung đường. Chị sống đạm bạc bằng tiền trợ cấp và khoản lương hưu 1,5 triệu đồng.

“Cuộc sống như thế là tốt rồi. Mình không đòi hỏi gì thêm. Nhà nước còn phải sẻ chia với muôn vàn đồng bào khó khăn nữa mà”. Chia tay, chị hướng tầm mắt ra con đường 12A đang thi công với mong muốn, ngày nay với sứ mệnh lịch sử mới, con đường sẽ mang đến một cuộc sống đàng hoàng hơn cho dân cư dọc đường một thờiđã vượt qua nhiều gian khổ phục vụ chiến đấu, góp phần giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Minh Phong