Gần 10 năm nay, xã Tân Hóa đã thực hiện việc dời nơi ở của trâu, bò ra đồng, tách biệt khỏi khu dân cư. Trong quyển hương ước làng văn hóa thôn 2 - Yên Thọ được lập năm 2001, tại điều 10 có ghi rõ ràng: “Bảo vệ môi sinh, môi trường là trách nhiệm của mọi gia đình, mọi người, mọi tổ chức. Chuồng trại trâu, bò hoặc gia súc khác được để nơi quy định tập trung”.        

Anh Cao Quý Ninh, cán bộ văn phòng UBND xã, cho biết: “Toàn xã có gần 1.500 con trâu, bò. Chúng tôi đã thực hiện việc đưa chuồng trại ra khỏi khu dân cư từ lâu nhằm chống ô nhiễm môi trường, tạo cảnh quan đẹp hơn cho vùng nông thôn. Ban thú y xã có 10 người chuyên chăm lo “sức khỏe” cho gia súc, gia cầm. Cứ định kỳ đều có tiêm vắc-xin phòng chống dịch bệnh”.

Mỗi “khu trâu, bò” thường có trên 10 “nhà”, được sắp xếp thành từng dãy liền kề thẳng tắp và có đường đi. Mỗi “nhà” rộng chừng 3m², có mái lợp 2 chái bằng ngói hoặc tôn, nền lát

xi-măng đủ cho 1-2 con cùng chung sống. Chúng tôi ghé một khu lúc gần trưa thì gặp hai anh em tên Đồng và Ri đang đi ra phía đồng cỏ. Các em bảo đi dắt bò về nghỉ trưa. Thoắt cái, 2 cậu đã lùa 2 con bò đực béo mộng, lông vàng óng về. Trước đó, người anh đã vào chuồng dọn sạch phân và rác, thay vào đó là một bó cỏ xanh mởn. Khóa cửa chuồng lại cho 2 chú bò dùng bữa trưa xong, anh em họ thỏa chí trở về nhà.

Có thể kể đến các hộ nuôi nhiều trâu, bò như gia đình anh Đinh Văn Hữu, Đinh Văn Hạnh ở thôn Cổ Liêm; Trương Văn Điệt ở thôn 5. Riêng anh Đinh Bá Lưu thì không giấu được niềm hạnh phúc khi kể thành tích học tập của con mình, bởi tất cả đều đã và đang học hành từ bậc phổ thông đến cao đẳng, đại học. “Nhờ trâu, bò cả đó. Nuôi được con nào thì bán lấy tiền trang trải cho gia đình, đặc biệt là đầu tư cho mấy đứa học hành cho bằng chị bằng em”, anh Lưu tâm sự.

Khi chính quyền địa phương đề ra các biện pháp tăng cường hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường thì nhân dân ai cũng nhất trí cao. Và cũng không có gì ngạc nhiên khi xã Tân Hóa chỉ có 7 thôn (với 600 hộ, 3.000 khẩu) nhưng hết 4 thôn đạt danh hiệu làng văn hóa cấp tỉnh, còn lại là cấp huyện.

Trương Quang Nam