Bến phà Long Đại trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Để giữ cho mạch máu vận tải vào chiến trường thông suốt, đã có nhiều tấm gương bộ đội và thanh niên xung phong (TNXP) kiên cường bám trụ, dũng cảm hi sinh trên bến phà này. Trong hành trình “trở lại Trường Sơn huyền thoại”, chúng tôi trở lại địa bàn Long Đại và nghe kể về những TNXP đã ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ… Đó là 15 TNXP quê Nghệ An đến Long Đại trong đội hình TNXP làm nhiệm vụ bạt núi, mở đường. Sáng ngày 16-6-1972, như mọi ngày, họ tập hợp, chào cờ Tổ quốc, hát Quốc ca trước lúc ra mặt đường. Bất chợt, một loạt bom bi và bom na-pan của giặc Mỹ rải xuống, cả làng Long Đại chìm trong biển lửa, cả dãy nhà nơi 15 TNXP đang sinh hoạt cũng bốc cháy… Khi người làng Long Đại kéo đến dốc sức dập lửa thì cả 15 TNXP ấy đã hi sinh. Ba tháng sau, ngày 19-9-1972, 16 chàng trai, cô gái thuộc C130 TNXP quê ở Thái Bình về tiếp sức cho phà Long Đại cũng đã hi sinh anh dũng tại xóm 3, thôn Long Đại do giặc Mỹ ném bom rải thảm.

Ảnh chụp lại Cầu Long Đại hiện nay.

Bên bến phà Long Đại ngày nay, nơi 31 TNXP hi sinh, cây cối đã phủ xanh, một cây cầu mới đã được xây, dấu tích chiến tranh hầu như không còn. Hiện tại, UBND tỉnh Quảng Bình đang triển khai xây dựng lại khu di tích này nhằm góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Bài và ảnh: NGUYỄN KIM