Đặc biệt, đàn bò lai Sind không ngừng được tăng nhanh hàng năm, đến nay ước có 11.000 con, chiếm gần 9% tổng đàn. Đàn gia cầm sau nhiều năm bị sụt giảm do dịch cúm gia cầm nay có chiều hướng phục hồi trở lại với khoảng trên 2 triệu con. Trong năm 2007, tổng sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt trên 32.000 tấn với giá bán cao hơn 25% so với năm 2006 đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho các hộ chăn nuôi.

Chăn nuôi ở Quảng Bình bước đầu phát triển theo hướng tập trung. Chất lượng đàn gia súc, gia cầm không ngừng được nâng cao. Địa phương có đàn gia súc phát triển mạnh là Lệ Thuỷ, Bố Trạch, Quảng Trạch, với tỉ lệ bò lai Sind chiếm trên 10% tổng đàn. Tuy nhiên qua đợt rét đậm rét hại kéo dài vừa qua đã làm thiệt hại khá nặng nề đến lĩnh vực chăn nuôi, đàn trâu, bò bị chết khoảng gần 3.000 con và hàng ngàn con bị suy kiệt do rét. Địa phương có số lượng đàn trâu bò chết nhiều nhất là huyện Minh Hoá với hơn 2.000 con, huyện Tuyên Hoá với khoảng 900 con, Quảng Trạch 700 con.

Qua đợt rét đậm, rét hại này đã bộc lộ sự yếu kém trong sự chỉ đạo thực hiện một số khâu của chương trình phát triển chăn nuôi ở một số địa phương trong tỉnh. Đó là chưa chú trọng đến việc chăm sóc bảo vệ đàn gia súc gia cầm, phát triển chăn nuôi theo tập quán lạc hậu mà thiếu đầu tư theo mô hình trang trại tập trung.

Thực tế, có nhiều hộ gia đình ở huyện Minh Hoá, Tuyên Hoá có đàn bò lớn đến vài chục con, nhưng giống bò địa phương thể trạng nhỏ bé, ít thịt nên giá bán thấp. Theo thời giá hiện tại, một con bò địa phương từ 2 đến 3 năm tuổi bán được trên dưới 2,5 triệu đồng. Trong lúc đó, một con bò lai Sind cùng độ tuổi có giá trên 6 triệu đồng, cá biệt có con đến 8 triệu đồng.

Trong các năm qua tỉnh Quảng Bình đã ban hành một số chính sách, kêu gọi và hỗ trợ các hộ chăn nuôi chuyển đổi giống bò cóc địa phương, nhưng kết quả thực hiện còn thấp, tỷ lệ bò lai Sind mới đạt 10% trong tổng đàn. Trong lúc đó nhiều tỉnh có điều kiện tự nhiên như Quảng Bình nhưng lại có đàn bò lai Sind khá lớn như Phú Yên (chiếm 52% tổng đàn); Quảng Trị 23%; Hà Tĩnh 26%... Hiện tại huyện Minh Hoá hiện có tổng đàn bò khoảng 17.000 con, nhưng trong năm 2007 chỉ lai tạo được 350 bò lai Sind, tỷ lệ 0,02% tổng đàn (năm 2006 cũng chỉ có 186 bò lai Sind). Điều này lí giải vì sao tại Minh Hoá có số lượng trâu, bò chết rét lớn đến vậy, trong lúc các xã vùng núi đá Lệ Thuỷ, Quảng Ninh, Tuyên Hoá, Bố Trạch…có nhiệt độ thấp tương đương ở vùng núi Minh Hoá nhưng đàn trâu bò ở đây vẫn ổn định, rất ít con bị chết do rét.

Trong chỉ đạo phát triển chăn nuôi nhiều nơi chạy theo số lượng mà thiếu quan tâm đàu tư đến chất lượng vật nuôi. Như nói ở trên, hiện nay nhiều huyện có tỷ lệ đàn bò lai Sind thấp, lợn giống ngoại ít nên giá trị kinh tế từ chăn nuôi mang lại còn thấp. Ở tỉnh Hà Giang người chăn nuôi làm chuồng trại trên núi đá để nhốt trâu bò và trồng ngô, trồng cỏ trong các hốc đá để làm thức ăn cho gia súc. Mỗi hộ (có 5 người) chỉ cần nuôi vài ba con bò có thể giải quyết cơ bản được lương thực. Trong lúc đó ở vùng miền núi tỉnh Quảng Bình có hộ nuôi đến vài ba chục con trâu, bò vẫn chưa thoát khỏi đói nghèo. Lý giải cho vấn đề này, ông Nguyễn Văn Thuận, Giám đốc Trung tâm giống vật nuôi Quảng Bình cho biết: “Nguyên nhân chính là trâu bò của nông dân Quảng Bình nhỏ bé, ít thịt nên có giá bán thấp (khoảng 2,5 triệu đồng/con) và chăn nuôi thả rông nên chậm lớn, dễ bị suy kiệt, chết rét. Vì vậy trong chỉ đạo phát triển chăn nuôi nên kết hợp phát triển đàn với việc trồng cỏ và nhất là cải tạo đàn gia súc theo hướng đưa giống mới, chất lượng cao vào sản xuất…”.

Vấn đề chuồng trại cho trâu, bò cũng rất quan trọng. Kinh nghiệm nhiều nơi người chăn nuôi làm chuồng trại chắc chắn, kín gió dễ thoát nước để nhốt gia súc trong mùa đông sẽ tránh được dịch bệnh và suy kiệt vì rét cho gia súc. Chúng tôi đến nhiều vùng miền núi trong tỉnh, hiếm thấy nơi nào trâu bò có được chuồng trại cao ráo, kín gió và đầy đủ thức ăn dự trữ về mùa đông. Qua đợt rét đậm, rét hại lần này là một lần cảnh tỉnh cho người chăn nuôi cần coi trọng việc xây dựng chuồng trại và dự trữ thức ăn cho đàn gia súc.

Box: Sau đợt rét hại, dự báo sẽ xuất hiện nhiều loại dịch bệnh gia súc, gia cầm như: lở mồm long móng đối với trâu, bò, cúm gia cầm đối với gà, vịt…Ông Phạm Hồng Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh cho biết: “Hiện tại cơ quan thú y đang tăng cường chỉ đạo công tác phòng chống dịch bệnh ở các địa phương, tích cực vận động người chăn nuôi tự giác thực hiện đưa trâu, bò và gia gia cầm đi tiêm phòng và thực hiện vệ sinh tiêu độc, khử trùng khu vực chuồng trại…”

TÂM PHÙNG