Phương pháp cũ, chỉ thành công 40 - 50%

Khan hiếm nước đang là nỗi lo toàn cầu

Tình trạng thiếu nước, khan hiếm nước đã rất nhiều lần được Bộ Tài nguyên & Môi trường (TN-MT) cảnh báo. Việt Nam là đất nước có hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, thế nhưng chúng ta đã và đang phải sống với nỗi lo thiếu nước. Thiếu từ nông thôn thiếu ra thành thị, thiếu từ nước mặt thiếu xuống nước ngầm.

Có những vùng cơn khát kéo dài hàng tháng trời, người dân phải chắt lọc, nâng niu từng giọt nước. Trong khi đó, các hoạt động khảo sát, tìm kiếm nguồn nước cho các vùng khô hạn hầu như hiệu quả không cao. Hơn nữa chi phí cho việc thăm dò, đánh giá tài nguyên, trữ lượng theo phương pháp cũ vô cùng tốn kém và khả năng thành công chỉ khoảng 40 - 50%.

Trước đây, khi chúng ta chỉ thực hiện tìm kiếm nước ngầm bằng phương pháp thăm dò điện truyền thống thì bị ảnh hưởng và phụ thuộc rất nhiều vào địa hình nơi khảo sát, điều kiện thời tiết… Việc di chuyển các máy móc sử dụng và các phụ tùng kèm theo trong việc tìm kiếm rất nặng nề, khó khăn. Thời gian tìm kiếm kéo dài có thể tới cả tháng mới có hi vọng tìm ra nguồn nước. Hơn nữa, chi phí lại vô vùng đắt đỏ.

TS. Vũ Bằng giới thiệu "chiếc máy thần kì" tìm kiếm nguồn nước và các dạng vật chất trong lòng đất

Theo thống kê, nếu tính chi phí từ khâu thăm dò đến khai thác sử dụng, thì khâu thăm dò tốn tới 80% tổng chi phí. Trong tình trạng ô nhiễm nước mặt trở nên báo động như hiện nay, trữ lượng các mỏ nước ngầm giảm nhanh chóng thì chi phí cho việc thăm dò, tìm kiếm nước ngầm càng đắt đỏ, vượt quá khả năng chi trả của nhiều địa phương cũng như các hộ dân.

Địa bức xạ, 90 – 100% tìm được nước

Địa bức xạ là phương pháp mới, hiệu quả tới gần 100%. Sử dụng phương pháp này có thể tìm kiếm được nguồn nước ngầm trong các đới đứt gãy; xác định vị trí có nước ngầm với độ chính xác gần như tuyệt đối, cũng như nhận biết được chiều sâu gặp nước và chiều sâu kết thúc của mỏ nước đó. Thậm chí có thể phát hiện được hướng vận động của dòng nước ngầm, lưu lượng, công suất dự kiến của giếng khoan khi đưa vào sử dụng.

Bằng phương pháp địa bức xạ, TS Vũ Bằng đã khảo sát và tìm nguồn nước cho trên 30 tỉnh thành trong cả nước từ Bắc vào Nam, kể cả hải đảo. Quảng Bình là tỉnh ông thực hiện tìm kiếm nhiều nhất.

Công trình khảo sát tìm nguồn nước ngầm phục vụ khu công nghiệp Hòn La (Quảng Đông, Quảng Trạch), do Sở TN&MT tỉnh Quảng Bình yêu cầu, là một điển hình. Theo báo cáo của nhiều đoàn khảo sát và các nhà địa chất, khu vực này vô cùng nghèo nước, có những vùng rộng hoàn toàn không tìm thấy và không có nước ngầm.

Các nhà địa chất đã thực hiện khoan 17 điểm ở vùng thấp hướng ra biển mới tìm thấy nước, điểm nhiều nhất là 5,4 – 5,7m3/h, còn vùng núi thì không thể tìm ra, do đây là khu vực núi đá có những khối đá đặc xít dài hàng chục km dọc dãy núi và dày trên 500m. Trong thực tế, những khối đá đặc xít thì không bao giờ có nước ngầm.

Trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu và hoàn thiện phương pháp địa bức xạ, TS Vũ Bằng phát hiện ra rằng để có nước ngầm ở khu vực có những khối đá đặc xít này phải phát hiện ra các đới đứt gãy và đới dập vỡ nảy sinh, sẽ có hi vọng tìm thấy nước ngầm.

Nhờ phương pháp “Địa bức xạ”, ông đã tìm thấy 2 đới đứt gãy chạy dọc và cắt ngang khối đá liền cứng này. Vị trí có nước nằm ngay cạnh đường vào khu cảng, rất thuận tiện cho công tác khoan thi công, thăm dò và xây lắp giếng khoan khai thác sau này, với lưu lượng lên tới 35m3/h, gấp 3 lần lưu lượng mà Sở TM&MT Quảng Bình yêu cầu.

Theo nhiều chuyên gia, từ trước tới nay trên địa bàn tỉnh Quảng Bình chưa mũi khoan nào có lưu lượng nước lớn như vậy. Thế nên mũi khoan này lại được thực hiện tại điểm nghèo nước nhất tỉnh là phát hiện ngoài sức tưởng tượng. Mỏ nước này không chỉ đủ cung cấp cho cảng Hòn La mà cho cả khu tái định cư gần đó.

TS Vũ Bằng dùng phương pháp địa bức xạ đo công suất nước.

Ngoài địa điểm này, TS Vũ Bằng còn thực hiện khảo sát và khoan tìm nước ở nhiều vùng khô hạn, thiếu nước nghiêm trọng, đặc biệt là cả những vùng khó khăn về nước ở tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và nhiều huyện khác tại Quảng Bình. Ông đã thực hiện khoan 400 – 500 mũi và các điểm được ông chỉ để khoan gần như 100% có nước.

Ông Bằng cùng Công ty TNHH xây dựng và khai thác nước ngầm đã tìm, khoan và xây dựng rất nhiều công trình nước sạch cho nhiều công ty, xí nghiệp và các xã vùng nông thôn khan hiếm nước ở Quảng Bình, Cao Bằng, Hà Giang, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên và nhiều địa phương khác.

Đây là phương pháp mới, mang lại hi vọng tìm kiếm nước ngầm cho các vùng vốn khô hạn và quanh năm thiếu nước ở Việt Nam, khi được đưa vào thực hiện đại trà.

(Còn tiếp: "Địa bức xạ" không phải "Cảm xạ")

Người sưu tầm: Hồng Lựu

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)