Úp mặt cứu lúa

Hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy là vựa lúa của Quảng Bình và các vùng lân cận. Nhưng đợt rét đậm kéo dài gần hai tháng qua khiến hơn 5.000ha lúa ở đây chết cứng, mạ bị trắng lá, không thể phát triển. Người trong vùng thường lưu truyền vựa lúa hai huyện rằng: “Nhất Đồng Nai, nhì hai huyện”. Nghĩa là vựa lúa tốt chỉ sau Đồng Nai thời Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh đi khai khẩn bờ cõi từ 300 năm trước. Đi dọc các cung đường lúa thẳng cánh cò bay, nơi nơi nông dân ra đồng mà buồn với lúa.

Ông Nguyễn Vàng (Tân Ninh, Quảng Ninh) thảng thốt: “Lạnh quá, lúa má chịu không nổi, bạc trắng hết. Ra tết, nhà mô cũng lao vô cứu lúa nhưng chỉ biết đứng nhìn vì cả thửa ruộng trụi một màu bạc. Tui mần 15 sào nhưng mất trắng hơn 7 sào, số còn lại chết mất một nửa. Chừ không biết lấy giống mô gieo lại cho kịp mùa vụ. Nếu gieo chậm, đến mùa gió Nam, lúa nở hoa bay mất phấn, không thụ phấn được, mất mùa là cái chắc”.

Trên từng cánh đồng thẳng cánh cò bay, nông dân hai huyện úp mặt vào ruộng cứu lúa. Có nơi đi nhổ mạ héo về tỉa, dặm nhằm cứu vãn tình hình. Bà Nguyễn Thị Thơ ở An Thủy (Lệ Thủy) nói như mếu: “Thời tiết khắc nghiệt quá, hết lụt rồi rét. Nhà tui mần hai sào, hai nhân khẩu, chết mất hơn một sào, chỗ còn lại cũng không dám chắc lên tốt”. Bà Thơ còn buồn hơn khi trồng thêm mấy sào sắn, đậu tương cũng bị rét hại chết, không thể mọc mầm. Hàng ngàn nhà nông trông chờ vào vụ lúa đông xuân nhưng rét kéo dài đã làm gia sản của nông dân hai huyện lao đao, ảnh hưởng đến an ninh lương thực của cả vùng. Nông dân vùng lũ hiện cứu lúa bằng mọi cách, có làng dùng nước cứu mạ đang sống leo lét, có nơi tỉa chỗ lúa chưa chết triệt rồi dặm lại nơi mất trắng. Nhưng đa số, người dân phải tự lực cày bừa lại đất lúa chết, ngâm ủ giống tự có nhằm vớt vát chút ít.

Trâu bò chết rét trong rừng

Ngoài lúa, nông dân Quảng Bình còn đối mặt với số lượng đàn gia súc cày kéo đang giảm nghiêm trọng với số lượng gần 2.000 con bị rét quật ngã. Nặng nhất là huyện rẻo cao Minh Hóa, lượng trâu bò chết lên đến 800 con. Bí thư Huyện ủy Minh Hóa Cao Văn Định nói: “Nông dân của huyện đang gặp rất nhiều khó khăn bởi rét đậm kéo dài. Ngoài ruộng lúa, trâu bò cũng chết dần chết mòn”. Xã Tân Hóa trâu bò thiệt hại nặng nhất với gần 500 con.

Nguyên nhân do người dân chủ quan khi chăn thả rong trâu bò trong rừng, để chúng tự đi kiếm thức ăn. Trong khi đó, Sở NN-PTNT tỉnh khuyến cáo người dân che chắn chuồng trại, nấu nước ấm cho trâu bò uống kèm muối, gừng. Khẩu phần ăn cũng được thông báo mỗi suất gia súc phải đủ 5-7kg rơm khô cùng cỏ nhưng người dân vùng rét rất vất vả đi kiếm thức ăn cho chúng. Thức ăn gia súc đang rất khan hiếm, rơm khô tăng giá từng ngày vậy mà nhiều nơi vùng cao không thể mua được.

Công ty cổ phần giống cây trồng tỉnh cho biết đã xuất 72 tấn giống lúa về 7 huyện thị khắc phục các trà lúa gieo đã chết nhưng ngày 9-2 các huyện, thị của Quảng Bình nói chưa nhận được sự giúp đỡ này, ít nhất cũng phải vài ngày nữa giống lúa mới về. Trong khi đó, nông dân nóng lòng như lửa đốt, ông Nguyễn Vàng lo: “Mới nghe nói có giúp đỡ giống lúa để gieo lại nhưng thông báo từ mấy ngày trước tết mà tới chừ chưa thấy giống về thì e hỏng hết mùa vụ rồi”. Hiện vùng rét lao đao, ngóng chờ trợ giúp giống mới nhằm vực dậy các diện tích lúa đã chết vì rét. Sở NN-PTNT Quảng Bình cũng có công văn đề nghị UBND tỉnh xuất cấp 2 tỷ đồng giúp nông dân mua bạt thưng che chuồng trại để bảo tồn gia súc.

Người sưu tầm: Hồ Văn Thành

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)