Sinh ra lớn lên ở vùng lũ Quảng Bình nên Thủy đã chứng kiến nhiều lần chạy lũ của người dân địa phương. Công trình nhà ở chống bão lụt là giải pháp hữu hiệu để ’sống chung với lũ’ và giảm tốn thất do thiên tai gây ra. Chứng kiến những trận lũ lớn ngập xóm làng nên từ nhỏ Thủy luôn đau đáu với ước mơ thiết kế những ngôi nhà tránh lũ để người dân vẫn bảo đảm cuộc sống. Hai trận lũ lớn trong tháng 10 năm 2010 đã tàn phá quê hương Quảng Bình và các tỉnh miền Trung càng thôi thúc chàng sinh viên xa quê này có thêm quyết tâm và sáng tạo những ý tưởng mới.

Thủy là con út trong một gia đình có hai anh em ở tiểu khu 2 thị trấn Hoàn Lão huyện Bố Trạch (Quảng Bình). Ba em là một ngư dân quanh năm bám biển. Học giỏi các môn học tự nhiên, lớn lên Thủy chọn thi vào khoa Kiến trúc, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, TP Hồ Chí Minh.

Để thiết kế nhà chống lũ, Thủy đã căn cứ tình hình thực tế ở địa phương. Em cho rằng, lũ miền Trung nói chung lên xuống rất nhanh, diễn biến phức tạp. Địa hình nhiều nơi hiểm trở, chia cắt nên việc di dời, cứu hộ, cứu nạn gặp rất nhiều khó khăn. Do vậy, cần phải có giải pháp tại chỗ để ứng phó trước khi chờ được cứu hộ. Mặt khác cần phải sơ tán người, gia súc, gia cầm tài sản nhanh nhất mà không mất nhiều sức lực...

Sau nhiều đêm suy nghĩ, vẽ rồi xóa, thêm bớt nhiều lần, Thủy thiết kế ngôi nhà cấp bốn có lắp thêm hệ thống phao nổi tự động mỗi khi lũ dâng cao. Phao được làm bằng ba thùng phuy kết lại với nhau đặt dưới nền nhà gần bếp nên không ảnh hướng đến sinh hoạt trong gia đình. Trên mặt các thùng phuy được kết chặt bằng ván gỗ nhẹ. Trong nhà vẫn có hệ thống bếp ga, bếp củi rất phù hợp với tập quán sinh hoạt địa phương. Một nửa mái nhà được lợp bằng tôn lạnh, có cửa chớp để thoát hiểm bằng hệ thống phao khi lũ lên cao.

Phần còn lại được đổ bê tông cốt thép để che nắng che mưa, làm nơi phơi nông sản vào mùa nắng và làm nơi trú của người, gia súc khi lũ về. Tất cả sẽ được đưa lên mái nhà trước khi lũ dâng cao vào bằng hệ thống ròng rọc đôi cố định vào phía mái lợp tôn. Khi lũ ngập vào nhà, hệ thống phao sẽ tự động nổi lên. Trên phao có thể làm nơi nấu ăn và sinh hoạt.

Trường hợp nước ngập trần nhà, phao sẽ tiếp tục nổi lên qua cửa chớp nhưng vẫn giữ được thăng bằng trong dòng nước lớn nhờ hệ thống dây chằng ở bốn góc. Khi lũ rút thì phao cũng sẽ tự động hạ về vị trí ban đầu.

Với tính năng đặc biệt, phù hợp, dễ lắp đặt, chi phí thấp song hiệu quả cao..., công trình của Phạm Hữu Thủy đã vượt qua nhiều công trình khác và được Hội Kiến trúc sư Việt Nam trao giải A cá nhân. Thủy nhớ lại: ’Lúc nghe tin được giải, em rất vui sướng và hạnh phúc. Hy vọng công trình của mình sẽ được ứng dụng rộng rãi. Qua đó, giúp cho bà con vùng lũ quê hương giảm bớt được những khó khăn, tổn thất và yên tâm hơn khi mỗi khi mùa lũ về”.

Sau khi cuộc thi kết thúc, Phạm Hữu Thủy còn nâng cấp, bổ sung công trình của mình để hoàn thiện hơn. Phần sàn nhà được thiết kế lại bằng bê tông cốt thép, diện tích rộng gấp đôi phương án trước. Có thêm cầu thang bê tông lên xuống sàn. Từ sàn lên mái được thiết kế bằng hệ thống thang sắt thuận tiện cho việc di chuyển người, gia súc, gia cầm, vật dụng lên xuống. Hai mái nhà được thiết kế lệch nhau, có cửa sổ và cửa thoát hiểm trên cao giúp cho ngôi nhà luôn thông thoáng...

Thủy lý giải: “Thực ra, phần bổ sung là một phương án mới vừa phù hợp với điều kiện kinh tế từng gia đình, vừa tiện lợi, tuy chi phí cao hơn phương án cũ một chút”.

Với phương án nhà chống lũ lụt của Phạm Hữu Thủy, hy vọng mở ra cơ hội cho người dân miền Trung trong hành trình tìm giải pháp ’sống chung với lũ’, trước hết là giảm tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra.

Sưu tầm: Thu Hà

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)