Ấy là hồi đế quốc Mỹ leo thang phá hoại miền Bắc, Đồng Hới -Quảng Bình lúc bấy giờ là “tuyến lửa”. Kẻ địch không những ném bom các mục tiêu trên đất liền mà còn tìm cách giết hại ngư dân, phá hoại các phương tiện của họ đang hành nghề trên biển. Chiều 30-3-1965, một đội thuyền của Hợp tác xã đánh cá Bảo Ninh đang kéo lưới thì hai máy bay phản lực của Mỹ bâu đến nã rốc -két xuống thuyền, giết hại 3 người, làm nhiều người khác bị thương. Anh Trương Xa bị các mảnh đạn găm đầy mình.

Sau hơn hai tuần điều trị ở Bệnh viện Đồng Hới, anh Trương Xa được ra viện. Hơn tháng sau, anh nhận được một giấy báo của bưu điện, mời đến nhận bưu phẩm. Cầm gói bưu phẩm, Trương Xa ngỡ ngàng khi biết rằng, đó là quà của thầy Hoàng Thế Chưởng, giáo viên chủ nhiệm của anh từ hồi cấp 2. Mở gói quà, ngoài một lá thư kèm theo, là một túi nhỏ… lạc rang. Thư thầy Chưởng viết: “Nghe tin em bị thương khi đánh cá trên biển do đạn Mỹ gây tội ác, đang nằm điều trị tại bệnh viện, thầy rất thương và nhớ em. Thầy đang học ở Đại học Sư phạm Vinh, sơ tán tại miền tây Thanh Hóa. Nơi đây, chốn rừng núi, chỉ có sắn và lạc. Thầy gửi gói lạc, gọi là chút lòng của thầy, mong em chóng bình phục và trở lại công việc lao động sản xuất giỏi, góp phần đánh Mỹ”.

Anh Trương Xa cầm túi lạc rang và lá thư của thầy mà nước mắt rưng rưng. Hơn hai năm trước đó, thầy giáo Hoàng Thế Chưởng, đã dạy anh môn Toán Lý suốt 3 năm cấp 2, sau đó thầy được cử đi học đại học. Tưởng như tất cả phôi pha, thế mà...

Chiến tranh ngày càng ác liệt, thư từ thường bị thất lạc. Vì thế, nhiều lá thư gửi đi không có hồi âm. Anh Trương Xa đau đáu mong tin thầy. Lúc còn học, nghe nói thầy Chưởng quê ở Quảng Trị hay Thừa Thiên gì đó. Trong hoàn cảnh này, quả là bóng chim tăm cá...

Sau khi sức khỏe hồi phục, anh Trương Xa đã tham gia lực lượng dân quân địa phương. Nhờ thành tích tham gia huấn luyện và chiến đấu đánh máy bay Mỹ, anh được cử đi học chuyên nghiệp. Một quãng đời dài làm cán bộ Nhà nước cho đến ngày nghỉ hưu, anh đã lần hỏi nhiều người để cố tìm ra manh mối, nơi ở của thầy giáo cũ. Nhưng tất cả đều vô vọng. Giữa năm 2007, nhân một lần vào điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế, qua chuyện trò với một người bệnh trong phòng, anh được biết, thầy Hoàng Thế Chưởng đang ở Đập Đá, An Cựu, TP Huế. Anh Trương Xa thuê xe ôm về ngay địa chỉ đó. Không may là vợ chồng thầy giáo Chưởng vừa bán nhà xong, đã chuyển đi ở nơi khác. Đang thất vọng thì một người phụ nữ hàng xóm nghe tin liền nhiệt tình nói: “Tôi biết chỗ thầy Chưởng ở, tôi sẽ dẫn bác đi”...

Họ cùng lên xe và đến vùng chợ Cống thuộc thôn Vĩ Dạ. Anh Trương Xa bước vào, tự giới thiệu là từ Quảng Bình vào. Bà chủ nhà chỉ nghe đến thế đã vồn vã hỏi:

- Chú là Trương Xa, phải không?

Trương Xa hết sức ngạc nhiên. Bà chủ vừa kéo ghế mời khách, vừa vui vẻ nói: “Chưa gặp chú lần nào nhưng ông xã nhà tôi kể và nhắc đến chú luôn, nên khi chú vào hỏi, tôi biết liền. ông xã nhà tôi về quê nội chăm mẹ từ mấy hôm rồi. Cụ bà đã gần 100 tuổi, lại đang ốm nặng nên cần phải có mặt các con cháu”...

Sau cuộc hàn huyên, ông Trương Xa theo xe đò để quê thầy Hoàng Thế Chưởng. Đó là thôn An Phú, xã Triệu Tài, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Khỏi phải nói phút gặp nhau sau 44 năm xa cách, thầy và trò nghẹn ngào xúc động, vui tràn nước mắt.

Có được địa chỉ của thầy, Trương Xa vui mừng loan báo cho bè bạn đồng môn. Một ngày cuối năm 2007, đoàn học sinh cũ của Trường cấp 2 phổ thông công nghiệp Đồng Hới, trong đó có người từng giữ nhiều chức vụ cao trong các cơ quan tỉnh Bình Trị Thiên trước đây và Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên -Huế hiện nay, kéo nhau vào TP Huế thăm thầy giáo cũ Hoàng Thế Chưởng. Cuộc hội ngộ diễn ra vui vẻ và cảm động vô cùng. Từ đó, vào Ngày nhà giáo Việt Nam (20-11), nếu không là thư từ, quà cáp, thì các cựu học sinh của Trường cấp 2 phổ thông công nghiệp Đồng Hới năm xưa vẫn mời thầy về điểm hẹn để gặp gỡ thân mật.

Mới đây, được tin ông Trương Xa bị hội chứng viêm loét dạ dày, thầy Hoàng Thế Chưởng đã tự rang, giã nghệ đen do mình trồng được, đóng gói gửi ra Đồng Hới để anh điều trị. Với những người học trò cũ, gần nửa thế kỷ đã trôi qua, thầy Chưởng vẫn ân cần, chu đáo, tận tình như với những cậu trò nhỏ năm nào...

Sưu tầm: Đ.Chiến

(Ghi chú: Tin bài trên được sưu tầm và đăng tin trên trang web nội bộ VP UBND tỉnh nhằm mục đích phục vụ thông tin nội bộ cơ quan)