Khó kiểm soát dịch cúm H5N1 trên đàn vịt chạy đồng

Sau năm năm, Quảng Bình mới lại xuất hiện dịch cúm gia cầm. Khác với những lần trước, lần này dịch H5N1 chỉ bùng phát trên đàn vịt và tại hai địa phương có nghề nuôi vịt đàn truyền thống là Lệ Thủy và Quảng Ninh.

Từ ngày 13-7, dịch bắt đầu xuất hiện trên ba đàn vịt của ba hộ dân thôn An Xá, xã Lộc Thủy, rồi lan sang các xã Sơn Thủy, Hoa Thủy và An Thủy. Các xã này có 75 hộ nuôi với gần 98 nghìn con vịt nhưng số vịt bị bệnh đã tiêu hủy gần 17 nghìn con.

Tại huyện Quảng Ninh, có gần 13,5 nghìn con vịt của 19 hộ nuôi cũng bị tiêu hủy do nhiễm cúm H5N1.

Sau vụ thu hoạch lúa tái sinh, từng cánh đồng đã được người nông dân cho người khác thuê để chăn nuôi vịt đàn, bởi sự phong phú về thức ăn cho thủy cầm.

Đồng không mông quạnh, người chăn vịt thả chúng ra ra đi ăn tứ tán khắp nơi, tối tìm đuổi về chuồng dã chiến dựng ngay trên triền đê. Vịt không tiêm phòng vắc xin, lại nuôi chạy đồng nên bị dịch, chết ngay trên đồng mà người nuôi có khi không biết.

Khi phát hiện, người dân thông báo cho chính quyền địa phương và cán bộ thú y biết nhưng do không phải của người dân trên địa bàn mình quản lý nên xã từ chối thu gom. Đến mức, huyện phải chỉ đạo, vịt chết vì bệnh ở đâu, xã đó có trách nhiệm phải tiêu hủy, vệ sinh khử trùng và thực hiện các biện pháp phòng dịch.

Chi cục trưởng Chi cục Thú y Quảng Bình Phạm Hồng Sơn cho rằng, nếu dịch xảy ra với đàn gia cầm nuôi có quản lý thì rất dễ áp dụng các biện pháp bao vây, khống chế. Đằng này, dịch phát sinh trên đàn vịt chạy đồng nên xử lý rất khó khăn. Nhiều người chăn nuôi chấp hành nghiêm các hướng dẫn của cơ quan chức năng, cùng với lực lượng thú y tiêu hủy số thủy cầm bị bệnh. Song cũng có những lúc họ chối bỏ trách nhiệm, trốn tránh việc phối hợp khống chế dịch bệnh, buộc phải xử lý mạnh tay.

Cũng do vịt chạy đồng và phát hiện chậm nên mầm bệnh lan từ địa phương này sang địa phương khác. Hói Đá là vùng tiếp giáp giữa hai xã An Ninh và Van Ninh của huyện Quảng Ninh. Khi đàn vịt bị bệnh từ An Ninh chạy qua Hói Đá đến đồng ruộng Vạn Ninh thì vịt ở đây cũng nhiễm bệnh.

Lãnh đạo Trạm Thú y huyện Quảng Ninh cũng thừa nhận, việc giám sát đàn vịt để khống chế dịch rất khó khăn.

Cán bộ thú y “trực chiến”… ngoài đồng

Trước tình hình này, Chi cục Thú y Quảng Bình đã cử toàn bộ cán bộ, nhân viên về các địa phương hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng chống dịch. Cán bộ kỹ thuật bám từng địa bàn, từng xứ đồng để cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo không chế dịch cúm H5N1.

Tại huyện Quảng Ninh, từ Bí thư Huyện ủy Trần Hải Châu, Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Viết Ánh đến lãnh đạo các phòng ban chức năng đều xuống cơ sở để chỉ đạo không chế dịch, kiên quyết không để dịch H5N1 lan ra diện rộng.

Đến này 4-8, toàn tỉnh Quảng Bình đã tiêu hủy gần 35 nghìn con gia cầm, chủ yếu là vịt bị bệnh. Lực lượng thú y cơ sở đã tiêm vắc xin cho hơn 646 nghìn con gia cầm tại 63 xã của sáu huyện, thành phố.

Các địa phương thống kê và có kế hoạch hỗ trợ kinh phí đối với số gia cầm đã tiêu hủy để bảo đảm quyền lợi cho người nông dân.

Đến ngày 8-8, dịch cúm giam cầm tại huyện Quảng Ninh cơ bản được khống chế. Ở một số xã của huyện Lệ Thủy, tình hình cũng tạm ổn định nhưng vẫn tiềm ẩn phát sinh các ổ dịch mới.

UBND tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát đối với đàn vịt chạy đồng để có biện pháp xử lý kịp thời, ngăn ngừa dịch H5N1 lây lan ra diện rộng.