Đi tìm nguyên nhân

Có một thực tế rõ ràng rằng, từ sau Tết Giáp ngọ 2014 đến nay, các cơ quan chức năng trong tỉnh đã triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm ngăn chặn "cát tặc", cát lậu trên thị trường. Đặc biệt, từ sau khi có công văn chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải về việc xử lý, chấm dứt nạn "cát tặc", khai thác cát trái phép trên sông Gianh theo báo Lao Động phản ánh thì Quảng Bình càng quyết liệt hơn trong việc xử lý.

Nạn "cát tặc" bị đẩy lùi, doanh nghiệp khai thác cát vượt công suất cho phép bị đình chỉ và phạt nặng. Tuy nhiên, từ đó cũng đã nảy sinh hệ lụy, đó là thiếu nguồn cung cát phục vụ việc xây dựng công trình và phục vụ dân sinh, qua đó thể hiện sự bất cập trong việc quản lý nhà nước của các cơ quan chức năng liên quan.

Theo tìm hiểu của PV, hiện giá cát trên địa bàn có giá từ 400.000 đến 450.000 đồng/m3, tăng gấp 3-4 lần so với trước kia nhưng vẫn khan hiếm.

Ông Nguyễn Tấn Hưng, GĐ Cty Vật liệu xây dựng Hưng Phát (P.Bắc Lý, TP.Đồng Hới) cho biết, hiện phần lớn nguồn cát phải chở ra từ các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Trị, giá đội lên rất cao nhưng vẫn thiếu.

Đối với người dân, việc xây dựng các công trình nhà ở phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cát, tiến độ công trình phải thường xuyên phải dừng lại để chờ từng xe cát chở về.

Theo nhận định chung của các cơ quan chức năng, thời gian qua một lượng cát xây dựng rất lớn ở tỉnh Quảng Bình đã bị "tuồn" trái phép ra ngoài tỉnh để phục vụ các dự án ở Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) gây nên tình trạng lệch cán cân cung-cầu. Đồng thời, toàn tỉnh có 29 mỏ cát xây dựng nhưng chỉ có... 1 mỏ được cấp phép, 2 mỏ còn lại đang trong thời gian thăm dò khai thác nên lượng cát xây dựng phục vụ thị trường chiếm phần lớn là... cát lậu được thu gom từ các "cát tặc".

Vì vậy khi các cơ quan chức năng ra quân chấn chỉnh, ngăn chặn nạn "cát lậu" "cát tặc", đình chỉ hoạt động mỏ được cấp phép vì khai thác quá trữ lượng cho phép đã gây nên tình trạng thiếu nguồn cát trầm trọng như hiện nay.

Tìm cách "hạ nhiệt"

Ông Nguyễn Văn Quyết - GĐ Sở Xây dựng tỉnh - cho biết, công tác xây dựng trên địa bàn đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng do thiếu nguồn cát. Ngoài ra, hiện đa phần cát xây dựng đang bán trên thị trường tỉnh đều không có hóa đơn, chứng từ nên việc quyết toán tài chính trong thực hiện nghiệm thu công trình cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Do thiếu nguồn cát nên các công trình đường nông thôn hay các công trình thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới đều phải... tạm dừng - như lời ông Cao Văn Trúc - Chủ tịch UBND xã Tiến Hóa chia sẻ.

Trước thực trạng trên, nhiều đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn đã có công văn "cầu cứu" đến Sở Xây dựng, sở cũng đã có công văn gửi UBND tỉnh.



Trước vấn đề trên, ông Trương An Ninh - Chánh Văn phòng UBND tỉnh - cho biết, đã yêu cầu sở Tài nguyên Môi trường (TNMT) tỉnh tăng cường công tác tham mưu, đẩy mạnh việc cấp phép khai thác mỏ cát. Đồng thời nhanh chóng triển khai thăm dò và hoàn thiện quy hoạch mỏ để tiến tới chọn điểm tổ chức đấu giá khai khoáng đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường về cát xây dựng hiện nay.

Trao đổi với PV Lao Động, ông Lê Minh Ngân - GĐ sở TNMT tỉnh - cho biết, sở đang triển khai quyết liệt các biện pháp nhằm trình UBND tỉnh cấp phép cho các đơn vị, doanh nghiệp đủ điều kiện theo quy định. Hiện UBND tỉnh vừa ra quyết định cấp phép khai thác một mỏ cát xây dựng với trữ lượng gần 2ha tại H.Quảng Trạch nhằm sớm bình ổn và giải quyết nguồn cung cấp cát xây dựng.

"Sở sẽ tạo mọi điều kiện tối đa về mặt thủ tục và thời gian cấp phép để doanh nghiệp đủ điều kiện khai thác cát hoạt động, phục vụ nhu cầu của thị trường. Còn nạn "cát tặc", "cát lậu" vẫn sẽ tiếp tục được ngăn chặn nhằm ổn định thị trường cung-cầu trong thời gian tới" - ông Ngân khẳng định.