11 cô gái ở cung đường Truông Bồn (Đô Lương, Nghệ An)… Và còn nơi nào nữa trên mảnh đất này chưa kịp gọi tên những người con gái anh hùng đã tận hiến đời mình cho Tổ quốc?

Đẹp lạ kỳ những cái tên Thu, Tâm, Thi, Tuyết, Doãn, Dung, Hiên, Phúc, Bốn, Đang, Hoài, Vinh, Lan, Phương... Giản dị như tên đất, tên làng, đã khắc lồng vào tên đất nước bằng máu và hoa. Máu của người trẻ và hoa của thời con gái. Cái còn để lại là cái kẹp tóc ngày đi học, mái tóc đen quấn chặt vào nòng pháo, làn da trắng làm “cọc tiêu” cho đoàn xe qua trong đêm, tờ giấy báo ngày mai nhập học trung cấp cột trong chiếc khăn mùi xoa buộc nơi cổ tay, hay một tiệc đính hôn chỉ cách vài giờ sau nhưng không bao giờ còn có mặt cô dâu...

Có người thịt xương hòa tan vào đất ngay sau tiếng bom rền. Có người không tìm đâu ra thân xác sau hai phát súng của kẻ thù giữa rừng sâu. Có người chỉ để lại một cái tên, không một tấm ảnh…

Đẹp lạ kỳ là những người con gái anh hùng, trải qua chiến tranh, từ tuyến lửa trở về. Có người bệnh tật, có người không chồng con, có người lam lũ cuộc mưu sinh nhưng chưa hề than vãn, chưa hề so bì, không đòi chế độ, không đòi danh hiệu… Vẫn sống trọn vẹn xứng đáng với một thời đã qua và chỉ canh cánh bên lòng một nỗi niềm khắc khoải vì đồng đội đã ra đi. Các chị đã làm những điều có thể làm được không phải cho mình, mà cho những đồng đội tuổi 18, 20, để ký ức hào hùng không bị xóa nhòa, để không một đồng đội nào bị thời gian lãng quên, không một nấm mộ nào thiếu vắng hương khói…

Hãy hành hương không ngừng về những địa chỉ của một thời hoa lửa. Không chỉ cho quá khứ vinh quang hiện hữu như một tài sản sinh lợi của hôm nay! Mà còn là dịp để mỗi người của thì hiện tại, khi thắp nén nhang lòng, học được bài học thanh tẩy từ vẻ đẹp lạ kỳ của sự hiến dâng trọn vẹn, trắng trong vì Tổ quốc!

DUYÊN TRƯỜNG