Mùa vàng ở Rục Làn

Những ngày giữa tháng 10, trên từng con đường về bản được đổ bê tông tại các bản Yên Hợp, Mò O Ồ Ồ của vùng đồng bào Rục ở xã Thượng Hóa là những bạt lúa vàng ươm, chắc mẩy của bà con đem ra phơi. Ông Cao Xuân Bính ở bản Mò O Ồ Ồ vui vẻ khoe: “Năm nay, lúa nhà miềng được nhiều lắm. Vì có bộ đội giúp đỡ và là năm thứ 3 bà con mình tự làm mà nên vui lắm. Tranh thủ trời nắng thế này miềng đem lúa ra phơi để nó khỏi mốc, ăn cơm ngon hơn, bộ đội họ bảo thế”.

Với tổng kinh phí 4,5 tỷ đồng do Bộ Tư lệnh BĐBP, tỉnh Quảng Bình giao cho Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh làm chủ đầu tư và Đồn Biên phòng 585 trực tiếp thực hiện, công trình thủy lợi Rục Làn đã cung cấp nước sạch, phục vụ nước tưới cho diện tích 10ha lúa nước. Với phương châm "Cùng ăn, cùng ở, cùng làm", cán bộ, chiến sỹ Đồn 585 đã hướng dẫn cho bà con biết cách sản xuất, chăn nuôi, trồng lúa nước. Đồng chí Nguyễn Chí Thanh - Chính trị viên phó, Đồn Biên phòng Cà Xèng, xã Thượng Hóa cho biết: “Để bà con thuần thục với việc trồng lúa nước, chúng tôi phải bắt tay chỉ việc. Từ khâu san ủi mặt bằng, làm đất, ủ giống, cách xuống giống rồi làm cỏ, bón phân, mình phải hướng dẫn cho bà con thật kỹ. Đến khi thu hoạch bộ đội phải gặt mẫu, phơi lúa, thậm chí xây xát mình cũng trực tiếp làm trước cho bà con học và làm theo. Với mục tiêu là chuyển đổi nhận thức cho người dân tự vươn lên sản xuất, ổn định đời sống”.

Ngoài sự giúp đỡ của cán bộ, chiến sỹ BĐBP Đồn 585, hàng năm, huyện Minh Hóa còn cấp thêm hàng chục triệu đồng để hỗ trợ cho bà con mua giống, các vật tư khác để chăm sóc lúa như phân bón, thuốc trừ sâu… Huyện đã cử cán bộ khuyến nông trực tiếp cùng BĐBP hướng dẫn cho bà con cách chăm sóc, phòng, trừ sâu bệnh hại lúa; đồng thời cấp 70 triệu đồng để hỗ trợ bà con sản xuất thâm canh cây lúa. Giống lúa được đưa vào sản xuất trong vụ này là SV5 do Công ty Giống cây trồng Quảng Bình cung cấp. Đây là loại giống có sức chống chịu cao do thời tiết khắc nghiệt, phù hợp với chân đất nơi đây. Nhờ có bàn tay chăm sóc chu đáo của BĐBP và bà con dân bản nên vụ Hè Thu năm nay, toàn bộ 10 ha lúa nước ở cánh đồng Rục Làn đã được bà con đồng bào Rục gieo cấy, đạt kế hoạch 100%, năng suất lúa đạt bình quân từ 35 - 40 tạ/ha. Chị Hồ Thị Vinh, bản Mò O Ồ Ồ nói: “Đối với cây lúa phải bón phân, làm cỏ thật kỹ và chăm đi lấy nước thì lúa mới đẹp, thóc mới được nhiều”.

Sau khi hoàn thành đưa vào sử dụng năm 2011, đến nay công trình thủy lợi Rục Làn thuộc vùng đồng bào Rục, xã biên giới Thượng Hóa đã thực sự phát huy hiệu quả, góp phần ổn định lương thực, nâng cao đời sống và nâng cao nhận thức cho người dân. Từ chỗ bà con chưa hề biết gì về cây lúa nước thì nay họ đã thành thục trong viêc canh tác cây lúa nước nơi vùng biên cương này. Ông Cao Xuân Bính - Bản Mò O Ồ Ồ cho biết: “Trước đây chúng tôi chưa bao giờ làm lúa nước cả nhưng nhờ có cán bộ Đồn Biên phòng Cà Xèng giúp đỡ, bày vẽ nên chúng tôi đã biết làm lúa nước. Đến nay, cũng được 3-4 năm rồi nên bà con miềng thấy trồng lúa cũng dễ. Bà con miềng rất cảm ơn Đảng, Nhà nước và cán bộ Đồn Biên phòng Cà xèng rất nhiều”.

“Với 10 ha ruộng, chúng tôi đã phân về cho 105 hộ dân ở hai bản là Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ. Mỗi năm làm hai vụ, đó là vụ Đông Xuân và Hè Thu, chăm sóc tốt và không bị sâu hại, ảnh hưởng lụt bão thì lương thực của bà con ở đây cũng cơ bản. Cùng với số gạo huyện cấp mỗi tháng 15 kg/khẩu thì bà con sẽ không bao giờ thiếu đói" - Ông Đinh Xuân Tiến, Trưởng Đồn Biên phòng 585 khẳng định. Ông còn cho biết thêm: "Những năm trước 2011, ai tin vùng đất này lại có lúa nước. Thậm chí lúc san ủi mặt bằng nhiều người dân nghe nói trồng lúa nước họ vẫn không tin việc của bộ đội làm. Nhưng với sự quyết tâm cao của cán bộ, chiến sỹ, công trình lúa nước đã thành hiện thực, bà con tin tưởng và làm theo là một thành công rất lớn".

“Cách mạng” ở Ka Ai

Bản Ka Ai, xã Dân Hóa có 72 hộ, với 323 nhân khẩu đồng bào dân tộc Sách, Mày định cư từ lâu đời tại địa bàn. Điều kiện tự nhiên ở đây có nhiều đồi núi dốc, thời tiết rất khắc nghiệt, trình độ nhận thức, sản xuất của đồng bào còn nhiều hạn chế. Đời sống của người dân phụ thuộc chủ yếu vào rừng, canh tác lương thực trên nương rẫy, thu nhập bấp bênh nên cuộc sống của bà con rất khó khăn, thiếu thốn, nhiều hủ tục lạc hậu vẫn còn tồn tại. Trước tình hình nói trên, những năm qua, huyện Minh Hóa cùng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với người dân như hỗ trợ người dân làm nhà ở kiên cố, giống cây trồng vật nuôi để bà con chăn nuôi sản xuất phát triển kinh tế, tăng thu nhập… Đặc biệt, công tác xóa đói, giảm nghèo luôn được các cấp chính quyền địa phương quan tâm. Trên cơ sở đó, BĐBP Quảng Bình đã tiến hành khảo sát điều kiện đất đai, nước, khí hậu và chọn bản Ka Ai để trồng lúa nước như ở vùng Rục Làn, xã Thượng Hóa. Vì thế, Dự án lúa nước ở Ka Ai được triển khai thực hiện với diện tích khoảng 5ha và công trình dẫn nước sinh hoạt về phục vụ dân bản có tổng vốn đầu tư lên đến 6,3 tỷ đồng, được trích từ nguồn vốn 30a của Chính phủ về hỗ trợ 62 huyện giảm nghèo nhanh và bền vững.

Ra đời sau Rục Làn, công trình thủy lợi bản Ka Ai, xã Dân Hóa được đưa vào sản xuất năm 2014. Vụ Hè Thu vừa qua là vụ lúa đầu tiên sử dụng giống lúa Khang Dân 18 đã có một mùa vàng bội thu mà ai cũng phải ngỡ ngàng. Với việc chung tay góp sức của cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo cùng sự nỗ lực, cố gắng của bà con dân bản nên năng suất lúa đạt khá cao, trên 40 tạ/ha.

Thượng úy Phạm Xuân Ninh, Kỹ sư Nông nghiệp, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Cà Xèng được cử lên tăng cường, giám sát công trình tại Ka Ai cho biết: "Về điều kiện tự nhiên nơi đây tuy có khắc nghiệt nhưng không đến nỗi là không trồng được lúa nước. Những tháng gặp rét có thể hơi khó khăn, còn về mùa nắng thì mình chủ động nguồn nước tưới tiêu hợp lý sẽ đảm bảo cho lúa sinh trưởng, phát triển tốt. Về phía người dân thì mặc dù chưa quen với phương thức canh tác mới, nhưng nghe bộ đội nói, thấy được cái lợi từ cây lúa nước mang lại, bà con ai cũng rất phấn khởi ra đồng cùng tham gia lao động”. Ông Hồ Hùng, Bí thư Chi bộ bản Ka Ai cho biết: "Bà con mình về xuôi thấy người dưới đó làm lúa nước khỏe hơn và không hay mất mùa như làm rẫy nên nghe bộ đội bảo đi làm lúa nước là thấy ưng cái bụng. Giờ được BĐBP giúp đỡ để có ruộng nên nhân dân mừng lắm. Ai cũng háo hức lao động để được chia ruộng, chia lúa sau khi thu hoạch. Làm ruộng, có gạo nhiều bà con mình sẽ không phải trông chờ vào gạo cấp phát của Nhà nước nữa”.

Thành quả từ hai công trình lúa nước trên chính là giải pháp cơ bản về xóa đói, giảm nghèo của bà con nơi vùng biên cương. Ngoài việc tạm thời nhận trợ cấp gạo hàng tháng, việc trồng lúa nước thực sự đã trở thành nguồn lương thực chính để bà con ổn định đời sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Phan Mạnh Chi (Đài TT - TH Minh Hóa)